III SAB/Wr 14/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Asesor WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Magdalena Jankowska - Szostak, , Protokolant apl. radcowski Mariusz Bochenek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 08 października 2008 r. sprawy ze skargi E Z na bezczynność P M J G w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [....] oddala skargę. W dniu [...] r. E Z – zwany dalej skarżącym – zgłosił się do W K M w U M w J G w sprawie zarejestrowania pojazdu marki [...] jako samochodu ciężarowego z następującymi dokumentami kartą pojazdu nr [...] wystawioną przez producenta jako samochód osobowy oraz poszczególnymi adnotacjami o rejestracji pojazdu. Wyjaśniono skarżącemu, że przedłożone dokumenty budzą wątpliwości w zakresie prawidłowości dokonanej przez poprzedni U rejestracji pojazdu w zakresie zmiany rodzaju pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy. Skarżący nie złożył wówczas wniosku o rejestrację tegoż samochodu jako samochodu ciężarowego. W dniu [...] r. skarżący zgłosił się ponownie do W K w celu rejestracji samochodu marki {...] [...] jako samochodu osobowego przedkładając komplet dokumentów, w tym: dowód rejestracyjny serii [...] z zapisem w rubryce "Rodzaj pojazdu i przeznaczenie" –[...] oraz stosownymi adnotacjami w karcie pojazdu z datą [...] r. jako[...] . Tegoż samego dnia Wydział dokonał "z urzędu" czasowej rejestracji pojazdu jako samochodu osobowego wydając pozwolenie czasowe oraz tablice rejestracyjne tymczasowe. Następnie na pisemny wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia [...] r. organ pierwszej instancji dokonał w tym dniu stałej rejestracji pojazdu – jako [...] – wydając dowód rejestracyjny serii [...] oraz tablice rejestracyjne zwyczajne o nr [...] Rejestracja ta stała się prawomocna w 14 dni od jej dokonania. Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do W K U M w J G o uzasadnienie, na podstawie jakich przepisów nie może zostać zarejestrowany przedmiotowy samochód jako [...] . Pismo z dnia [...] r., W K U M w J G wyjaśnił skarżącemu, że w świetle obowiązujących przepisów tj. Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów (Dz. U. Nr 91, poz. 1039), samochód osobowy z nadwoziem typu sedan nie podlega przeróbce na samochód ciężarowy i w związku z tym skarżący winien wyjaśnić sprawę w poprzednim organie rejestrującym pojazd. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł odwołanie od "ustnej" decyzji K W K U M w J G z dnia [...] r. oraz od pisemnej "decyzji z dnia ...r." o odmowie zarejestrowania samochodu marki [...][...] jako samochodu ciężarowego. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do S K O w J G , W K U M J G wskazał, iż niniejsze odwołanie nie może zostać uwzględnione, gdyż skarżący nie złożył stosownego wniosku o rejestrację tegoż pojazdu jako pojazdu ciężarowego, podnosząc nadto, iż w sprawie tej nie była wydana żadna decyzja. Decyzją z dnia [...] r. NR [...] S K O w J G , traktując powyższe pismo jako odwołanie od decyzji z dnia [...] r. P M J G o rejestracji pojazdu marki "...", (nr rejestracyjny....), utrzymało w mocy powyższą decyzję. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. (sygn. akt 4II SA/Wr...), który to wskazał, że nie było podstaw do traktowania pisma skarżącego jako odwołania od decyzji z dnia [...] r. o zarejestrowaniu samochodu. Jednocześnie Sąd podał, że pismo skarżącego jest niezrozumiałe co do treści i żądania, a zatem jego charakter winien zostać wyjaśniony przez skarżącego. W wykonaniu wyroku, S K O w J G wezwało skarżącego do złożenia oświadczenia co do charakteru pisma z dnia [...] r. Skarżący pismem z dnia [...] wyjaśnił, iż pismo to jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. o odmowie rejestracji samochodu jako samochodu ciężarowego, z powodu rażącego naruszenia prawa. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] S K O w J G odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. o odmowie zarejestrowania na rzecz skarżącego samochodu marki [...][...] – jako samochodu ciężarowego. Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył do S K O w J G wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku powyższego, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] S K O w J G utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium. Na niniejszą decyzję skarżący również wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W, który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] , oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że uchylając wyrokiem z dnia [...] r. decyzję S K O w J j G z dnia [...] r., Sąd nie przesądził, iż taka decyzja rzeczywiście została wydana. Dalej Sąd stwierdził, że "Jeżeli jednak po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ ustalił, iż decyzja taka nie istnieje, to fakt nakazania organowi przez Sąd ustosunkowania się do twierdzeń strony nie może sprawić, że nieistniejąca decyzja zaistnieje. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie". Nadto Sąd podzielił stanowisko organu , że "decyzja taka w rzeczywistości nigdy nie została wydana". Wskazał, "iż fakt, że strona nie otrzymała od urzędnika wniosku "do złożenia o rejestrację samochody ciężarowego" wskazuje na odstąpienie przez stronę od wcześniejszego zamiaru rejestracji pojazdu jako samochodu ciężarowego, a nie na wydanie ustnej decyzji odmownej. Skoro bowiem strona odstąpiła od zamiaru zarejestrowania pojazdu, to tym samym nie miała potrzeby składania w tym zakresie wniosku". Ponadto Sąd stwierdził, że "...w realiach rozpatrywanej sprawy, nie budzi wątpliwości fakt, że decyzja o odmowie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego w ogóle nie została wydana". W dniu [...] r. do S K O w J G wpłynęło, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie od decyzji z dnia [...] r. P M - W K U M w J G , znak[...] ". W piśmie tym skarżący wskazał, że w dniu [...] r. "ustnie złożył wniosek" w W K co znalazło odzwierciedlenie w "decyzji z dnia [...] r." W ocenie skarżącego fakt wszczęcia postępowania jest bezsporny, a decyzja została wydana w dniu [...] r., i spełnia ona wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a., z wyjątkiem pouczenia o przysługującym odwołaniu i jego trybie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] S K O w J G , na podstawie art. 134 kpa, stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji P M - W K U M w J G z dnia [...] r. znak [...] . Wniesioną zaś na powyższe postanowienie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we W , wyrokiem z dnia [...] r. ( sygn. akt IV SA/Wr ....] oddalił. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie została wydana decyzja administracyjna o odmowie zarejestrowania pojazdu jako samochodu osobowego. Za taką nie może być bowiem uznane pismo organu z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł, na podstawie art. 37 k.p.a. zażalenie, na nie załatwienie wniosku o rejestrację pojazdu ciężarowego w terminie i pozostawienie go bez pisemnego rozstrzygnięcia. Zażalenie to, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] S K O w J G zostało uznane za niezasadne. W uzasadnieniu postanowienia S K O podkreśliło, iż zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie przysługuje jedynie w sytuacji, gdy doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, podczas gdy w niniejszej sprawie brak podstaw do stwierdzenia, aby doszło do wszczęcia postępowania. Rozpatrując skargę, postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SA/[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny we W odrzucił skargę, na powyższe postanowienie Kolegium. Kolejnym pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skargę na bezczynność P M J G polegającą na "nie sporządzeniu protokołu w trybie art. 63 § 3 kpa oraz na nie zawiadomieniu skarżącego, jako strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji pojazdu[...] , jako samochodu ciężarowego". W uzasadnieniu podniósł, że bezspornym jest, że złożył ustny wniosek o rejestrację tego pojazdu jako ciężarowego. Okoliczność ta, jego zdaniem, została stwierdzona przez Sąd w wyroku z dnia [...] r. (sygn. akt IV SA/Wr...). W odpowiedzi na niniejszą skargę P M J G , podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawach w przedmiocie rejestracji przedmiotowego samochodu, wniósł o oddalenie skargi. Wskazał w odpowiedzi, że w dniu [...] r. wyjaśniono skarżącemu ustanie, że w świetle obowiązujących przepisów, samochód osobowy z nadwoziem typu sedan nie podlega przeróbce na ciężarowy, poinformowano stronę w tym kontekście, że posiadane dokumenty budzą wątpliwości w zakresie prawidłowości dokonanej przez poprzedni Urząd rejestracji pojazdu w zakresie zmiany rodzaju pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy. Organ podniósł, że skarżący [...] r. nie złożył żadnego wniosku o rejestrację przedmiotowego samochodu, natomiast na pisemny wniosek z dnia [...] r. została dokonana jego rejestracja jako samochodu osobowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. decyzji lub postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Bezczynność organu pierwszej instancji w przedmiocie rejestracji spornego pojazdu wytąpiłaby więc wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności - w sprawie nie rozpoznał wniosku o rejestracje tego pojazdu, a także wtedy, gdy go przyjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący zarzuca bezczynność P M J G "polegającą na nie sporządzeniu protokołu przez organ oraz nie zawiadomieniu go o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji pojazdu [...] jako samochodu ciężarowego". Podczas gdy w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, aby w ogóle doszło do wszczęcia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu [...] jako samochodu ciężarowego, przed organem pierwszej instancji. Wprawdzie skarżący w [...] r. zgłosił się do W K w U M w J G z dokumentami w celu zarejestrowania pojazdu marki[...] , to jednak – po wskazaniu wątpliwości w świetle posiadanych dokumentów, co do wcześniejszej rejestracji pojazdu i udzielonych mu wyjaśnieniach - nie złożył pisemnego wniosku o rejestrację tego samochodu jako ciężarowego. Podczas gdy stosownie do treści art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm., także w wersji obowiązującej w marcu 2000 r.) "rejestracji pojazdu, dokonuje na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5". Powyższe wskazuje wprost, że jedynie "złożenie wniosku w organie rejestrującym" oznacza wszczęcie postępowania w sprawie o zarejestrowanie pojazdu. Sama rejestracja pojazdu, będąca jednak bezpośrednim skutkiem złożenia stosownego wniosku - jak stwierdził NSA - następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa i przepisy wykonawcze uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej i decyzja ta poprzedza czynność materialno-techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic" (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01, "Jurysta" 2001, nr 12, s. 34; uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 24/99, ONSA 2000, nr 2, poz. 54; uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 25/99, ONSA 2000, nr 2, poz. 55). W aktach sprawy brak stosowanego wniosku skarżącego w przedmiocie rejestracji pojazdu [...] jako samochodu ciężarowego, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w wymaganej pisemnej formie – stosownie do Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz. 632 ze zm.). Skarżący tego faktu nie neguje, podnosi, iż złożył ustny wniosek. Zgodnie z art. 63 § 1 kpa, na który powołuje się skarżący, podania mogą być wnoszone także ustnie do protokołu. Niemniej, stosownie do art. 63 § 3kpa, podanie wniesione ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Nadto taki protokół musi odpowiadać wymaganiom formalnym i materialnym określonym w art. 68 kpa. Winien być więc sporządzony tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W aktach brak tak sporządzonego protokołu w przedmiotowej sprawie. Wbrew twierdzeniom skargi, także okoliczności złożenia ustnego wniosku o rejestrację pojazdu nie stwierdza Sąd w wyroku z dnia [...] r. (sygn. akt. IV. SA/Wr[...] ). Wręcz odwrotnie, z uzasadnienie wynika, że taki wniosek w żadnej formie nie został złożony. Sąd wyraźnie w uzasadnieniu stwierdził, "iż fakt, że strona nie otrzymała od urzędnika wniosku "do złożenia o rejestrację samochody ciężarowego" wskazuje na odstąpienie przez stronę od wcześniejszego zamiaru rejestracji pojazdu jako samochodu ciężarowego, a nie na wydanie ustnej decyzji odmownej. Skoro bowiem strona odstąpiła od zamiaru zarejestrowania pojazdu, to tym samym nie miała potrzeby składania w tym zakresie wniosku. Na odstąpienie przez skarżącego od wcześniejszego zamiaru dokonania rejestracji pojazdu jako samochodu ciężarowego wskazuje tez fakt późniejszego zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu osobowego". Skarżący bowiem w dniu [...] r. złożył do organu pierwszej instancji pisemny wniosek o czasową rejestrację samochodu marki [...] jako samochodu osobowego, a następnie wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się z kolei o stałą rejestrację tegoż pojazdu – również jako osobowego. Z uwagi na powyższe W K U M w J G dokonał – zgodnie ze złożonymi wnioskami oraz z zachowaniem procedur i terminów – pierwotnie dokonał czasowej rejestracji wskazanego przez skarżącego pojazdu jako pojazdu osobowego, a następnie stałej rejestracji tegoż samochodu również jako osobowego wydając dowód rejestracyjny serii [...] oraz tablice rej. zwyczajne o nr[...] Sąd w obecnym składzie w pełni podziela powyższy pogląd wyrażony w wyroku z dnia [...] r. i wypływający z niego wniosek, o braku stosownego wniosku skierowanego przez stronę do organu pierwszej instancji o zarejestrowanie przedmiotowego samochodu jako ciężarowego . W rozpatrywanej sprawie z uwagi na okoliczność, iż posiadane przez skarżącego dokumenty budziły wątpliwości w zakresie prawidłowości dokonanej przez poprzedni Urząd rejestracji pojazdu w zakresie zmiany rodzaju pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy, wyjaśniono skarżącemu, że w świetle obowiązujących przepisów tj. Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów (Dz. U. Nr 91, poz. 1039) samochód osobowy z nadwoziem typu sedan nie podlega przeróbce na samochód ciężarowy i w związku z tym skarżący winien wyjaśnić sprawę w poprzednim organie rejestrującym pojazd. W efekcie skarżący złożył wniosek rejestracje tego samochodu jako osobowego, przedkładając stosowne, wymagane dokumenty. Zaniechanie przez skarżącego złożenia wniosku "w przedmiocie rejestracji pojazdu [...] jako samochodu ciężarowego" – skutkowało tym (co słusznie zauważył organ pierwszej instancji), że postępowanie administracyjne w przedmiocie rejestracji tego pojazdu jako pojazdu ciężarowego nie zostało w ogóle wszczęte, a tym samym, że na organie rejestrującym nie ciążył także obowiązek rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji. Skoro zatem postępowanie w przedmiocie rejestracji samochodu marki [...] jako samochodu ciężarowego nie zostało w ogóle wszczęte – z winy skarżącego, który to nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku złożenia stosownego wniosku o rejestrację - to bezspornie przyjąć należy (wbrew twierdzeniom skarżącego), iż na organie pierwszej instancji nie ciążył obowiązek sporządzenia protokołu, a tym bardziej zawiadomienia go o wszczętym postępowaniu. Zważywszy na powyższe Sąd - wbrew twierdzeniom skarżącego – nie dopatrzył się po stronie organu pierwszej instancji bezczynności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.