III SAB/Wr 15/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Monika Mokołąjczyk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. postanawia: odrzucić skargę. M. S. złożyła w dniu 8 września 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Urzędu Wojewódzkiego - Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. W uzasadnieniu podkreślono, że skarga dotyczy "braku działań Urzędu w sprawie dotyczącej niewłaściwej i błędnej czynności pomiarowej wykonanej przez geodetę Pana J. K. we wsi M., gmina D. na działce 28/1, przy której jest droga gminna nr [...]." Skarżąca wywiodła, że czynności pomiarowe geodety spowodowały zniknięcie tej drogi i włączenie jej do działki 28/1. Była to droga bezpośredniego dojazdu do pola strony skarżącej, tj. do działki nr 48. Autorka skargi podniosła, że wskutek tych działań zmuszona jest okrążać całą wieś (około 2,5 km), by dojechać do swego pola, gdy poprzednio wystarczyło przebyć 88 metrów. Obecnie droga gminna nr [...] jest ogrodzona, druga zaś droga nr [...] jest zaorana przez właściciela tejże działki. Skarżąca zarzuca Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., że - mimo posiadanych kompetencji i możliwości zmuszenia geodety do naprawienia błędów pomiarowych - nie podejmuje żadnych czynności, poprzestając na zbywaniu problemu przy pomocy pism do Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. poinformował, że pismem z dnia 19 maja 2004 r. skarżąca zgłosiła do Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. sprzeciw w związku z czynnościami dotyczącymi przyjęcia granic nieruchomości podlegającej podziałowi, oznaczonej w operacie ewidencji gruntów obrębu M. gminy D. jako działka nr 28. Dyrektor Powiatowego Zakładu Katastralnego, postanowieniem dnia 31 maja 2004 r. (nr [...]), przekazał podanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. według właściwości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 30 lipca 2004 r. (nr [...]) stwierdził z urzędu nieważność postanowienia Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. W uzasadnieniu podniesiono, że Starosta Powiatu W. nie upoważnił Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych i postanowień. Ponadto przyjmowanie zewnętrznych granic nieruchomości do podziału jest czynnością materialno-techniczną, stanowiącą wstępny etap prac przed przystąpieniem do podziału tej nieruchomości, kończący się spisaniem protokółu. Dla czynności tych obowiązujące przepisy prawa nie przewidują prowadzenia postępowania administracyjnego (w tym wydawania decyzji administracyjnych i postanowień). Pismem z dnia 3 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwrócił Dyrektorowi Powiatowego Zakład W. wniosek M. S. do rozpatrzenia. Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. M. S. pismem z dnia 10 sierpnia 2004 r. złożyła zażalenie, które wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Głównego Geodety Kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej, przy czy tego rodzaju środek prawny ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "upsa") ograniczyła do czterech przypadków wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z art. 3 § 1 tej ustawy, a mianowicie do bezczynności organów w sprawach, w których powinny one wydać decyzje lub postanowienia w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także w sprawach innych - niż wymienione w pkt 1-3 - aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, wydawanych lub podejmowanych przez organy, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści złożonej skargi wynika, że M. S. zarzuca Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. brak stosownych działań administracyjnych względem geodety, który dokonywał czynności pomiarowych gruntów, wskutek czego doszło do włączenia drogi gminnej - z której korzystała strona skarżąca przy dojeździe do swojego pola - do przylegającej nieruchomości, co w rezultacie uniemożliwiło stronie dalsze korzystanie z tej drogi. Odnosząc się do tak sformułowanej skargi, należy zauważyć, że według art. 52 § 1 upsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 upsa). W przypadku, gdy strona skarżąca zarzuca bezczynność Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., jako organowi administracji publicznej, właściwemu - zdaniem strony skarżącej - do załatwienia sprawy "zmuszenia geodety do naprawienia błędów pomiarowych", to przed wniesieniem skargi na niepodjęcie przez ten organ działań władczych, o których mowa w skardze, strona skarżąca powinna wyczerpać tryb przewidziany w art. 52 upsa. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 upsa). W sytuacji wniesienia skargi na bezczynność polegającą na powstrzymaniu się od wydania w terminie decyzji lub postanowienia, na które służy zażalenie, skarżący jest zobowiązany, w pierwszej kolejności, wykorzystać środek prawny określony w art. 37 k.p.a., tj. zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Z kolei w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie pozostałych postanowień oraz aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 upsa, wniesienie skargi należy poprzedzić wezwaniem na piśmie właściwego organu w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Z akt przekazanych sądowi nie wynika, by przed wniesieniem skargi do sądu strona skarżąca wyczerpała któryś z wymienionych w art. 52 upsa środków zaskarżenia "bezczynności" organów administracji. Na wezwanie sądu skierowane skarżącej, by wskazała czy składała w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie do Głównego Geodety Kraju na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., M. S. w piśmie złożonym w sądzie w dniu 2 grudnia 2004 r. oświadczyła, że złożyła do Głównego Geodety Kraju w Warszawie pismo noszące datę 10 sierpnia 2004 r. (za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W.) i otrzymała odpowiedź. Z dołączonych przez stronę dokumentów wynika tymczasem, że wniesione przez skarżącą zażalenie dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia 30 lipca 2004 r. (Nr [...]) stwierdzającego nieważność postanowienia Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. z dnia 31 maja 2004 r. (Nr [...]) w sprawie przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., według właściwości, wniosku Marianny Zacharewicz w sprawie ustalenia granic nieruchomości, nie jest natomiast zażaleniem na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. Również przedmiotem postanowienia Głównego Geodety Kraju z dnia 23 września 2004 r. (Nr [...]), na które powołuje się skarżąca, nie była bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W., gdyż postanowienie Głównego Geodety Kraju utrzymuje w mocy wspomniane wcześniej postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. stwierdzające nieważność postanowienia Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. o przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. Mając na uwadze przywołane okoliczności, należy zauważyć, że skarga M. S. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. została wniesiona do sądu bez wyczerpania trybu przewidzianego w art. 52 upsa. To zaś - stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 6 w związku z § 3 upsa- musiało prowadzić do odrzucenia skargi.