III SAB/Wr 17/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. O. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. P. O. (zwany dalej skarżącym) działający, jak sam wskazał, "za pomocą pełnomocnika W. H.", wniósł skargę na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w jego imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W ślad za pismem z dnia [...] r. skarżący przedłożył pełnomocnictwo umocowujące W. H. do reprezentowania go w "postępowaniach przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r. wezwano W. H. do wskazania, czy jest jedną z osób wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a., w terminie 7 dni, pod rygorem pominięcia jej w postępowaniu. Pismem z dnia [...] r. W. H. wskazała, iż na mocy pełnomocnictwa udzielonego jej przez skarżącego w dniu [...] r. reprezentuje go "we wszelkich sprawach, postępowaniach o czynnościach związanych z ustawą o cudzoziemcach. Choć kodeks postępowania administracyjnego nie określa zakresu pełnomocnictwa to kodeks cywilny stwierdza, że pełnomocnik może dokonywać wszystkich czynności procesowych wiążących się ze sprawą". Pismem z dnia [...] r. wezwano Wojewodę D. do wskazania, czy skarżący wniósł na jego bezczynność zażalenie do organu wyższego stopnia. W odpowiedzi na powyższe Wojewoda D. oświadczył, iż skarżący nie wniósł zażalenia na jego bezczynność w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do organu wyższego stopnia. Jednocześnie poinformował, że udzielił skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony od [...] r. do dnia [...] r. ze względu na wykonywaną pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Art. 3 § 2 pk 1 przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach. Art. 52 § 1 p.p.s.a. ustanawia natomiast zasadę, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Art. 52 § 2 p.p.s.a. określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jedynie jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 p.p.s.a.). W świetle art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (teks jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana dalej k.p.a.), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to jest szczególnym środkiem zaskarżenia, ponieważ nie jest ono skierowane przeciwko konkretnej czynności procesowej lub aktowi administracyjnemu, lecz ma na celu spowodowanie wypełnienia przez organ obowiązku urzędowego, polegającego na przeprowadzeniu czynności postępowania i ich zakończeniu wydaniem decyzji albo rozstrzygającej o istocie sprawy, albo kończącej postępowanie w sprawie. Trzeba jednocześnie podkreślić, że z punktu widzenia istoty regulacji wynikającej z art. 52 § 2 p.p.s.a. przepis ten znajduje zastosowanie także w przypadku bezczynności organu administracji polegającej na załatwieniu sprawy poprzez wydanie określonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi do sądu konieczne jest wyczerpanie tego trybu przed organami administracji publicznej. Jak wyżej podkreślono, warunkiem formalnym niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie zatem dostępnych stronie środków zaskarżenia. W przypadku bezczynności, skarżący jest obowiązany przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Niewyczerpanie przed wniesieniem skargi na bezczynność drogi przewidzianej w powołanym wyżej przepisie, musi prowadzić do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz. T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 str. 87 tezy 75 i 76 oraz str. 236 tezy 5 i 6). Z akt sprawy wynika (pismo Wojewody D. z dnia [...] r. ) że skarżący nie złożył zażalenia na bezczynność organu administracyjnego – Wojewody D. do organu wyższego stopnia, czyli Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Skoro zatem skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia i w ten sposób nie spełnił jednego z niezbędnych warunków wniesienia skargi, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie powołanego na wstępie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, iż pełnomocnictwo ustanawiające W. H. pełnomocnikiem skarżącego udzielone zostało do "reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym"(k. 19). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.