III SAB/Wr 17/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nieprzekazania odwołania wniosku skarżącego o sprostowanie, wykładnię i uzupełnienie postanowienia Sądu z dnia 14 listopada 2011 r., sygn. akt III SAB/Wr 17/11 postanawia: I. odmówić sprostowania; II. odmówić wykładni; III. odmówić uzupełnienia. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z powodu jej niedopuszczalności. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o sprostowanie, uzupełnienie i wykładnię postanowienia z dnia 14 listopada 2011 r., wskazując w uzasadnieniu wniosku, że na stronie 1, w wierszu 10 i 11 postanowienia jest: "na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nieprzekazania odwołania", podczas gdy powinno być: "na bezczynność ze strony Dyrektora organu administracyjnego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. w przedmiocie przekazania odwołania z dnia [...] r. do Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych we W., w ewentualności do innego organu według właściwości. Oraz o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych we W. i jego Dyrektorowi w maksymalnej ustawowo wysokości, za nieprzekazanie Sądowi Okręgowemu odwołań z dnia [...] r. w ustawowym terminie 30-tu dni w trybie art. 54 § 2 ustawy o ppsa oraz art. 4779§ 1 i 2 kpc w związku z art. 180 kpa oraz art. 3 § 1 punkt 4a ustawy o ppsa. Oraz w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego [...] z [...] r. stwierdzającym niewłaściwość Sądu okręgowego w rozpoznaniu skargi na bezczynność organu rentowego". W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący wskazał, że pismami z dnia [...] r. i [...] r. wniósł "o stwierdzenie bezczynności i wymierzenie grzywny Dyrektorowi organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. w związku z nieprzekazaniem wniesionych odwołań z dnia [...] r. wg właściwości". W ocenie skarżącego postanowienie Sądu w przedmiocie odrzucenia skargi, w swojej sentencji nie zawiera całości żądania zawartego we wniesionych przez niego skargach, nie ustosunkowuje się do przedstawionego dowodu w postaci postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] r. Dodatkowo skarżący podkreślił, że postanowienie jest niepełne i niezrozumiałe dla niego. Wskazał również, że działa w sprawie sam, bez profesjonalnego pełnomocnika i ma prawo zrozumieć postanowienie, które go szykanuje i nie rozstrzyga istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej "p.p.s.a.", do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Pomimo tego, iż przepis ten stanowi jedynie o sprostowaniu orzeczeń przez sąd z urzędu, wobec treści art. 159 p.p.s.a. traktującym o wniosku o sprostowanie, nie ulega wątpliwości, iż strona postępowania może składać także wnioski o rektyfikację orzeczeń. Instytucja sprostowania, przewidziana w art. 156 p.p.s.a. jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie wadliwości orzeczenia przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do jego zmiany, lub uchylenia. Służy wyeliminowaniu z treści wyroku tego, co nie jest zgodne z wolą Sądu wydającego orzeczenie. W niniejszej sprawie taki wypadek nie zachodzi. Zgodnie z art. 138 p.p.s.a. sentencja orzeczenia powinna zawierać między innymi przedmiot zaskarżenia. Nie ulega wątpliwości, iż określenie przedmiotu zaskarżenia, powinno zawierać oznaczenie jakiego aktu lub czynności i jakiego organu administracji publicznej dotyczy postanowienie. Orzeczenie powinno również wskazywać rodzaj aktu lub czynności (bezczynności) jaki jest zaskarżony do Sądu. Skarżący w złożonej skardze wskazał, iż dotyczy ona "bezczynności ze strony organu ZUS w przedmiocie przekazania odwołania z dnia [...] r. w załączeniu do Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych we W. w ewentualności do innego wg właściwości". Tymczasem, w postanowieniu o odrzuceniu skargi Sąd posłużył się terminem "skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nieprzekazania odwołania". Dodać przy tym trzeba, że skarżący w skardze nie wnosił o wymierzenie organowi grzywny. Wskazać należy, że określenie przedmiotu skargi w sentencji postanowienia służy zwięzłemu opisowi rozpoznawanej sprawy. Określenie użyte w rozpoznawanej sprawie przez Sąd odpowiada temu wymogowi. Żądanie skarżącego sprowadza się do bardziej szczegółowego określenia przedmiotu wniesionej skargi, uwzględniającego podstawę prawną i daty składanych w postępowaniu administracyjnym pism. Tymczasem, elementów takich nie zamieszcza się w sentencji postanowienia. W konsekwencji zatem należało odmówić sprostowania postanowienia. Odnosząc się do wniosku o uzupełnienie postanowienia poprzez zawarcie w sentencji postanowienia całości żądania wniesionego w skargach i poprzez ustosunkowanie się do przedstawionego dowodu w postaci postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] r. wskazać należy, że zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku (postanowienia) jest więc pominięcie przez sąd w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Możliwość uzupełnienia orzeczenia jest zatem konsekwencją zasady, zgodnie z którą Sąd ma obowiązek objąć jednym rozstrzygnięciem całość sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest kompletne. Podkreślić przy tym trzeba, że w skardze wniesionej w niniejszej sprawie (pismo z dnia [...] r.) skarżący nie zawarł wniosku o wymierzenie organowi grzywny, nie było także podstaw do ustosunkowana się do przedłożonego przez skarżącego dowodu, skoro skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Przechodząc do rozpoznania wniosku o dokonanie wykładni postanowienia odrzucającego skargę, zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 158 p.p.s.a., sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania (por. T. Ereciński,[w:] Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, s. 581; post. NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98, Lex Nr 75533). Powyższe prowadzi do wniosku, że sięgnięcie do instytucji wykładni orzeczenia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do jego treści, w szczególności, gdy jest ona niejednoznaczna lub dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, instytucja ta nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego ani prawnego, ani pozostawać w sprzeczności z jego treścią. Nie może również służyć dodatkowemu rozpoznaniu sprawy. Potrzeba wykładni może być zatem wyłącznie wynikiem wadliwego lub nie dość precyzyjnego sformułowania orzeczenia. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni orzeczenia, albowiem zostało ono sformułowane w sposób jasny, nie budzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Kwestionowanie nierozpatrzenia całości żądania, oraz rozminięcie się z przedmiotem wniesionej skargi, nie mieści się w ramach wykładni, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie. W świetle powyżej przedstawionych rozważań należało odmówić sprostowania i uzupełnienia i wykładni postanowienia.