III SAB/Wr 179/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nakazuje Wojewodzie D. rozstrzygnięcie sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania przez organ prawomocnego wyroku; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: strona skarżąca, strona) złożyła skargę na bezczynność Wojewody D. (dalej: Wojewoda, organ), w związku ze sprawą z wniosku zezwolenia na pracę dla W. B., złożonego [...] sierpnia 2018 r. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zarzuciła naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: k.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Strona skarżąca wniosła o: 1. dokonanie kontroli bezczynności organu, którego dotyczy skarga; 2. zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi.; 3. na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenia prawa związku z art. 149 p.p.s.a. o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postepowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.; 4. przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., określonej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych i podkreśliła, że Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda, między innymi, stwierdził, że w niniejszym stanie faktycznym brak podstaw do uznania, że miała miejsce bezczynność organu i przewlekłość w prowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu w tej sprawie brak jest podstaw do uznania, że przekroczenie terminu rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadnienia. Wprost przeciwnie, sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, w tym czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków, który jest dłuższy niż przewidziany art. 35 § 1-3 k.p.a., nie wynika z opieszałości czy bezczynności pracowników organu, ale jest wynikiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w D. Urzędzie Wojewódzkim oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Wojewoda wskazał, że [...] października wydał zezwolenie na prace na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla W. B., ważne do [...] października 2019 r. W konsekwencji Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy przyjął, co następuje; Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "bezczynności", podobnie jak Kodeks postępowania administracyjnego Jednakże, zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane. Dokonując oceny postępowania organu w kontekście skargi na bezczynność nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z powołanym przepisem niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z tak rozumianą bezczynnością. Z analizy akt administracyjnych wynika, że skierowany do Wojewody wniosek strony skarżącej o wydanie zezwolenia na prace dla cudzoziemca (złożony [...] sierpnia 2018 r.) nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie (nawet przyjmując termin wydłużony dwumiesięczny wynikający z treści art. 35 § 3 k.p.a.). Wskazać należy, że pierwszą czynnością Wojewody mającą na celu merytoryczne załatwienie sprawy skarżącej spółki było pismo z [...] października 2018 r., wzywające stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Działanie to było podjęte po upływie 3 miesięcy od wszczęcia postepowania. Dodatkowo nie bez znaczenia dla oceny postępowania Wojewody w tej sprawie, ma okoliczność, że wspomniane wezwanie zostało sformułowane dopiero po wniesieniu przez pełnomocnika strony skarżącej ponaglenia [...] września 2018 r. Dodatkowo wskazać należy, że wezwania do usunięcia braków formalnych cechują się powtarzalnością. Z tego powodu, w opinii Sądu, nic nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi strony skarżącej nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. Powyższe dowodzi, że skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pracę dla cudzoziemca okazała się uzasadniona. Wojewoda pozostawał bezczynny. Zdaniem Sądu opisany w skardze i wynikający z akt administracyjnych sprawy sposób postępowania organu w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony skarżącej jest nie do zaakceptowania. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której organ administracji nie podejmuje żadnej czynności realnie zmierzającej do zakończenia postepowania do momentu wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika ponaglenia. Powyższe stanowi, że w prowadzonym w sprawie postępowaniu zaistniała oczywista bezczynność organu, stanowiąca naruszenie zasad i terminów określonych w art. 35, art. 36 i art. 37 § 4 oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W aktach administracyjnych znajduje się zezwolenie na pracę wydane przez Wojewodę [...] października 2018 r., jednak brak jest dowodu doręczenia tej decyzji stronie skarżącej stąd Sąd nie odstąpił do zobowiązania organu do załatwienia tej sprawy na podstawie art 149 §1 pkt 1 p.p.s.a. Niemniej analizując całokształt okoliczności sprawy Sąd nie stwierdził by bezczynność Wojewody miała charakter rażący, albowiem kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, wspomniane przekroczenie musi być znaczne. Natomiast w rozpoznawane sprawie Organ zareagował merytorycznie na wniosek strony skarżącej po upływie trzech miesięcy od wszczęcia postępowania, czyli bezspornie przekroczył terminy zakreślone w kodeksie postępowania administracyjnego, ale przekroczenie to nie było na tyle znaczne, aby uznać je za rażące (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W konsekwencji Sąd odstąpił od przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej oraz zaniechał nałożenia na organ grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę przedstawione w uzasadnieniu argumenty Sąd orzekł jak w punkach: I – IV wyroku. Natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w punkcie V wyroku zasądził od organu na rzecz strony skarżącej, której skarga została uwzględniona, zwrot kosztów postępowania. Złożyły się na nie wpis w kwocie 100 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265) oraz zwrot poniesionego wydatku w postaci opłaty skarbowej.