III SAB/Wr 18/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-07-27
Skład orzekający: Józef Kremis, Katarzyna Radom, Jerzy Strzebińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność organu, jeśli skarżący powołuje się na to, że w innych sprawach dotyczących jego osoby sąd rażąco naruszał prawo, a także na toczące się postępowania karne przeciwko sędziom i urzędnikom państwowym, które nie dotyczą bezpośrednio składu orzekającego w niniejszej sprawie?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Samo powołanie się na toczące się postępowania karne przeciwko sędziom i urzędnikom państwowym, które nie dotyczą bezpośrednio składu orzekającego, ani na subiektywne odczucie skarżącego o rażącym naruszaniu prawa w innych sprawach, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Starosty L. w przedmiocie wydania prawa jazdy sędziów: Anny Moskały, Macieja Guzińskiego i Marcina Miemca. Jako podstawę wniosku podał toczące się postępowania karne przeciwko sędziom i urzędnikom państwowym oraz swoje przekonanie o rażącym naruszaniu prawa przez sąd w innych sprawach dotyczących jego osoby. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli wyjaśnienia, w których oświadczyli, że nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Starosty L. w przedmiocie wydania prawa jazdy wniosku J. K. o wyłączenie sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Macieja Guzińskiego oraz sędziego WSA Marcina Miemca od orzekania w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 18/08 postanawia: wniosek oddalić
Skarżący na posiedzeniu jawnym w dniu 18 czerwca 2009 r. zawnioskował o wyłączenie "sędziów stanowiących skład w niniejszej sprawie" w osobach sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Marcina Miemca oraz sędziego WSA Macieja Guzińskiego od rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność Starosty L.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż "przeciwko sędziom i urzędnikom państwowym toczą się postępowania karne", zaś "w tym sądzie toczyło się kilka spraw dotyczących między innymi szkód górniczych i uchwał rady miasta gdzie rażąco Sąd naruszał prawo". Na pytanie sędziego, czy postępowania, o których wspominał skarżący dotyczą składu sędziowskiego orzekającego w niniejszej sprawie, skarżący odparł, że "nie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "p.p.s.a.") wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony.
Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a.. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie.
Ponadto stosownie do art. 19 p.p.s.a, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie.
Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały zatem przez ustawodawcę jedynie ogólnie wskazane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego.
Zaznaczyć przy tym jednak należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a. to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego Sądu, Sąd rozpatrując wniosek obowiązany jest zbadać, czy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie i czy występują podstawy wyłączenia, ale również czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadnić jego wyłączenie.
Nadto wskazać należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. W niniejszej sprawie sędzia NSA Anna Moskała w piśmie z dnia 26 czerwca 2009 r.(k.159), sędzia Maciej Guziński w piśmie z dnia 23 czerwca 2009 r. (k.157), oraz sędzia Marcin Miemiec w piśmie z dnia 26 czerwca 2009 r. (k.158) oświadczyli, "że w sprawie tej nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ani okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności".
Podkreślenia przy tym wymaga, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55).
Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Macieja Guzińskiego oraz sędziego WSA Marcina Miemca od orzekania w sprawie. Sąd bowiem, nie dostrzegł istnienia przesłanek, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., stanowiących podstawę do wyłączenia z mocy ustawy.
Odnosząc się natomiast do argumentów przytoczonych przez skarżącego na posiedzeniu jawnym w dniu 18 czerwca 2009 r.- a odnoszących się do wyłączenia w/w sędziów od orzekania w niniejszej sprawie - Sąd doszedł do przekonania, iż bezsprzecznie nie stanowią one przesłanek uzasadniających ich wyłączenie. Podstawą wyłączenia "składu orzekającego" nie może być bowiem powołana przez skarżącego okoliczność, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu toczyło się już kilka spraw dotyczących jego osoby, w których to Sąd "rażąco naruszał prawo".
Nie można bowiem uznać, że każdy pogląd prawny w innej sprawie niż niniejsza, aczkolwiek w odniesieniu do tego samego podmiotu (w tym przypadku skarżącego) uzasadnia wyłączenie. Byłoby to istotnie stanowisko - poprzez swój automatyzm i formalizm - błędne i niebezpieczne, a nadto w konsekwencji mogłoby prowadzić do nieuzasadnionej eliminacji sędziów dysponujących wiedzą oraz koniecznym doświadczeniem życiowym z możliwości sprawowania funkcji sędziego w sądownictwie administracyjnym.
Ponadto wskazać należy, iż zasadność podjętego w niniejszej sprawie jak i innych sprawach merytorycznego rozstrzygnięcia może zostać zbadana przez skarżącego w drodze zaskarżenia do Sądu II instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło