III SAB/Wr 21/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jerzy Strzebińczyk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 r., na posiedzeniu niejawnym , sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Starosty L. w przedmiocie wydania prawa jazdy, postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...]. J. K. wniósł skargę na bezczynność Starosty L., w przedmiocie wydania prawa jazdy kat. A i B. W odpowiedzi na skargę Starosta L. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podnosząc, że strona już raz wystąpiła z identyczną skargą na bezczynność tego organu, która to skarga została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 września 2007 r. Obecnie wniesiona skarga jest w swej treści i zakresie zaskarżenia tożsama ze skargą już rozpoznaną przez Sąd. Dlatego też wniosek o jej odrzucenie jest zasadny. Organ zauważył ponadto, że zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt 6 tej samej ustawy, skarga winna być odrzucona z jeszcze jednego powodu. Skarżący, przed jej wniesieniem, nie wyczerpał służących mu środków zaskarżenia, powinien bowiem wcześniej wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia, którym w tym przypadku jest samorządowe kolegium odwoławcze. Organ poinformował również, że decyzją z dnia [...]. odmówił wydania stronie prawa jazdy kategorii A, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało tę decyzję w mocy. Powyższe decyzje zostały zakwestionowane przez J.K. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (postępowanie w tej sprawie zostało na wniosek skarżącego zawieszone). Natomiast w zakresie uprawnień kategorii B, w tym samym dniu wydana została pozytywna decyzja przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1-4 tej samej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg: na decyzje administracyjne; na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie; na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, oraz na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje również możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach. W art. 52 § 1 p.p.s.a. przewidziano natomiast zasadę, w myśl której skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przepis § 2 przywołanego artykułu określa przy tym, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jedynie wtedy, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 p.p.s.a.). W świetle art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – powoływany dalej jako "k.p.a."), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to jest szczególnym środkiem zaskarżenia, ponieważ nie jest ono skierowane przeciwko konkretnej czynności procesowej lub aktowi administracyjnemu, lecz ma na celu spowodowanie wypełnienia przez organ obowiązku urzędowego, polegającego na przeprowadzeniu czynności postępowania i ich zakończeniu wydaniem decyzji albo rozstrzygającej o istocie sprawy, albo kończącej postępowanie w sprawie. Trzeba jednocześnie podkreślić, że z punktu widzenia istoty regulacji wynikającej z art. 52 § 2 p.p.s.a., przepis ten znajduje zastosowanie także w przypadku bezczynności organu administracji polegającej na załatwieniu sprawy poprzez wydanie określonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi do sądu konieczne jest wyczerpanie tego trybu przed organami administracji publicznej. Jak wcześniej podkreślono, warunkiem formalnym niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie dostępnych stronie środków zaskarżenia. W przypadku bezczynności, skarżący jest obowiązany przed wniesieniem skargi złożyć zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Nieskorzystanie z tego środka musi prowadzić do odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2005, s. 87, tezy 75 i 76 i s. 236, tezy 5 i 6). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący złożył zażalenia na bezczynność Starosty L. do organu wyższego stopnia (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.). Skoro zatem strona nie wyczerpała przysługującego jej środków zaskarżenia i w ten sposób nie spełniła jednego z niezbędnych warunków wniesienia skargi, ta – jako niedopuszczalna – podlegała odrzuceniu na podstawie powołanego już art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie dotychczasowych uwag wskazać należy, iż skarga na bezczynność organów przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi. Ponadto podkreślić trzeba, iż przedmiotem skargi na bezczynność organu w danej sprawie może być tylko bezczynność trwająca w dniu złożenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, w dniu wniesienia przez skarżącego skargi Starosta L. nie pozostawał w bezczynności, bowiem wskutek wniosku zainteresowanego o wydanie wtórnika prawa jazdy, decyzjami z dnia [...]., odmówiono skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii A, wydano natomiast prawo jazdy kategorii B. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.