III SAB/Wr 23/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku uczestnika postępowania A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C.D. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. w przedmiocie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych w postępowaniu restrukturyzacyjnym postanawia przyznać uczestnikowi postępowania prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W sprawie A.B., uczestnik postępowania ze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w przedmiocie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych w postępowaniu restrukturyzacyjnym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego żądania podał, że ma zamiar wnieść skargę kasacyjną na postanowienie Sądu z dnia 19 grudnia 2016 r. odrzucającego wyżej wskazaną skargę, natomiast z powodu szczególnie trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych ze zleceniem jej sporządzenia profesjonalnemu pełnomocnikowi procesowemu. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, z powodu złego stanu zdrowia nie prowadzi żadnej działalności zarobkowej i stara się o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. W szeregu spraw zawisłych przed sądami powszechnymi został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych i jest zadłużony na kwotę ponad 230.000 zł. Wskazał wnioskodawca również, że korzysta z doraźnej pomocy córki w zakresie wyżywienia i opłat za media. Wraz z wnioskiem oraz w odpowiedzi na wezwanie wnioskujący uczestnik postępowania przesłał dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują fakty wskazane w treści uzasadnienia wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że wnioskodawca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku uczestnika postępowania zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie wykazane zostało bowiem, również w drodze wskazania spraw zawisłych przed sądami powszechnymi, w których A.B. korzysta ze zwolnienie z kosztów sądowych, że uczestnik postępowania nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa uczestnika, tj. wiek i stan zdrowia oraz jego sytuacja materialna, wynikająca z braku dochodu oraz braku majątku podlegającego spieniężeniu, świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) i w zw. z art. 33 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.