III SAB/Wr 24/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Moskała Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie niewydania zatrzymanego prawa jazdy I oddala skargę; II przyznaje radcy prawnemu K. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. – kwotę [...] ([...]) złotych- w tym 23% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane przez T. K. (zwanego w dalszej części uzasadnienia "skarżącym") skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismem z dnia [...] r., w którym wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w sprawie nie zwrócenia prawa jazdy, które zostało zatrzymane skarżącemu w związku z policyjną kontrolą drogową z dnia [...] r., podczas której liczba punktów karnych, otrzymanych przez T. K. za naruszenie przepisów drogowych, przekroczyła 24. Bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący upatrywał w braku dokonania czynności materialno technicznej w postaci wydania prawa jazdy. Uzasadniając skargę T. K. wskazał, że zwracał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wydanie zatrzymanego prawa jazdy, z tym, że ( jak podkreślił skarżący ) jego wnioski do SKO w W. kierowane były w formie zażalenia jako do organu, który nadzoruje działania Starosty W. Jednocześnie w uzasadnieniu skargi T. K. wskazał, że w dniu [...] została wydana decyzja o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami, którą otrzymał w dniu [...] r. i zapowiedział, że wniesie od tego rozstrzygnięcia odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podkreślił, że pismem z dnia z dnia [...] r. T. K. zaskarżył się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na bezczynność w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Organ administracji wskazał, że pismem z dnia [...] r. udzielił odpowiedzi skarżącemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że postanowieniem z dnia [...] r. Starosta W. podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wniósł skarżący i postanowieniem z dnia [...] r. zostało one utrzymane w mocy. Od tego rozstrzygnięcia organu odwoławczego została wywiedziona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem SKO w W. Ponadto T. K. pismem z dnia [...] r. wystąpił do Samorządowego Kolegium odwoławczego w W. o skierowanie na egzamin kontrolny lub zwrot prawa jazdy., które postanowieniem zostało przekazane do Starosty W. jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Starosty W. w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny, zwrot prawa jazdy. Samorządowe kolegium Odwoławcze podkreśliło, że powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który w dniu [...] r. (sygn. akt [...]) skargę T. K. odrzucił. Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że po tych datach (do momentu wniesienia skargi z dnia [...] r.) skarżący nie występował do tego organu o zwrot prawa jazdy i w tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące stanowisko w sprawie: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwaną p.p.s.a), na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 przywołanej ustawy) oraz na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 wskazanego wyżej § 2 art. 3 up.p.s.a. Sprawując kontrolę działalności administracji publicznej w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści pisma wszczynającego postępowanie sądowoadministracyjne wniesionego w dniu [...] r. wynika, że skarżący zarzut bezczynności kierują pod adresem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w sprawach które podlegają rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 nr 108,poz. 908 ze zm.) Zauważyć zatem należy, że zgodnie z treścią art.1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2001 nr 79, poz. 856) samorządowe kolegia odwoławcze, zwane dalej kolegiami, są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Organem wyższego stopnia w stosunku do starosty, jako jednostki samorządu terytorialnego, niezależnie od tego, jakie wykonuje zadania jest samorządowe kolegium odwoławcze. Natomiast zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym starosta jest uprawniony do podjęcia decyzji w kwestii zatrzymania prawa jazdy, jeżeli upłynął termin jego ważności oraz w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Istotne zatem jest, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, samorządowemu kolegium odwoławczemu przypisane zostały kompetencje procesowe dla których zgodnie z k.p.a. właściwy jest organ wyższego stopnia. Powyższe ustalenie jest istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z dwóch przyczyn. po pierwsze w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego, nie ma zastosowania art. 37 k.p.a. w stosunku do tego organu nie ma bowiem organu wyższego stopnia, a więc niewyczerpanie środka prawne go przewidzianego w art. 37 k.p.a. nie czyni skargi niedopuszczalną. Po drugie właściwość tego organu sprowadza się do rozpatrywania środków zaskarżenia od decyzji i zaskarżonych postanowień wydawanych przez starostę oraz do rozstrzygania w kwestii tych aktów w nadzwyczajnych trybach postępowania. Praktycznie znaczy to, że kolegia właściwe do rozpoznania przewidzianych kodeksem środków odwoławczych. Z akt niniejszej sprawy – przede wszystkim z treści skargi wynika, że skarżący zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. bezczynność polegającą na zaniechaniu wydania przez ten organ prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów karnych za naruszenia przepisów drogowych, mimo, że pismem z dnia [...]r. domagał się jego wydania. Nadto skarżący bezczynność tego organu upatruje w nie uwzględnianiu jego zażaleń na postanowienia Starosty W. w przedmiocie za trzymania prawa jazdy. Przedstawione argumenty nie uzasadniają zarzutu bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., świadczą natomiast o tym, że skarżący wadliwie interpretują pojęcie bezczynności organu administracji. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w powyższym znaczeniu obejmuje zatem takie sytuacje, gdy organ – pomimo takiego obowiązku – nie podejmuje czynności dla załatwienia sprawy. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu, kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy organ miał w danej sytuacji obowiązek (celowe podkreślenie sądu) podjąć w określonym terminie działania w formie decyzji administracyjnej, postanowienia , bądź nie podjęcia stosownej czynności i tego nie uczynił do dnia rozpoznania skargi przez sąd (co świadczy o stanie bezczynności i zasadności skargi), czy też wywiązał się z tego obowiązku jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu (co skutkuje oddaleniem skargi) lub też, już po jej wniesieniu ale przed rozpoznaniem przez sąd (co skutkuje umorzeniem postępowania sądowego). Wobec powyższego podkreślenia wymaga, że przedmiotem sądowej kontroli na skutek skargi na bezczynność organu, nie może być określony akt lub czynność administracji lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w prawem przewidzianej formie i określonym terminie. Skarga na bezczynność stanowi środek dyscyplinujący organ administracji publicznej, służy przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania administracyjnego. Wniesienie skargi na bezczynność jest więc uzasadnione tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie skarżący bezczynność organu odwoławczego utożsamiają z nie podjęciem przez ten organ czynności zgodnej z jego oczekiwaniem. W badanym przypadku wskazać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia [...] r., które stanowiło odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] r. wyraźnie wyjaśniło ,że na obecnym etapie wszystkie postępowania odwoławcze ( zainicjowane wnioskiem o skierowanie na egzamin kontrolny lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, czy w sprawie zażalenia na postanowienie starosty o podjęciu zawieszonego postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy) zostały zakończone., tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając jako organ drugiej instancji nie było uprawnione do podjęcia jakichkolwiek działań. W rozpoznawanej sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisów określających terminy załatwiania spraw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając jako organ odwoławczy nie jest uprawnione do wydania skarżącemu prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przekazane Staroście W. W świetle powyższego Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, skoro w przedstawionych okolicznościach nie sposób stwierdzić bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w zakresie wydania zatrzymanego prawa jazdy. Wypada także zauważyć, że w drodze skargi na bezczynność organu nie można domagać się działania administracji publicznej zgodnie z własnym oczekiwaniem. Z przedstawionych wyżej względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 250 p.p.s.a.