III SAB/Wr 26/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Magdalena Jankowska - Szostak, , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi K.M. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem w sprawie III SAB/Wr 8/16 postanawia: odrzucić skargę. Prawomocnym postanowieniem z dnia (...) r. (sygn. akt III....) tut. Sąd odrzucił z powodu zaniechania złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia skargę K M na bezczynność Dyrektora Izby Celnej we W w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu (...) r. W dniu (...) r. K M złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym postanowieniem. W jej uzasadnieniu wskazał, iż w toku postępowania zakończonego postanowieniem z dnia (...) r. nie otrzymał odpowiedzi na skargę organu i nie miał możliwości pisemnego ustosunkowania się do jej treści, co zdaniem skarżącego mogło mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 270 p.p.s.a. wynika, że można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania sądowego zostały określone w art. 271-274 p.p.s.a. W myśl art. 280 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2). Stosownie zaś do brzmienia art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Zgodnie z art. 282 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, a po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Z powyższego zatem wynika, iż wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i polega na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Jest to instytucja, która ma na celu obalenie prawomocnych orzeczeń sądowych, umożliwiająca ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania zgodności z prawem wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko z wymienionych wyczerpująco w powołanych przepisach przyczyn, a skargę w tym przedmiocie można zgłosić tylko w terminie trzymiesięcznym licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia lub o orzeczeniu. Nadto – co istotne - wniosek o wznowienie postępowania podlega w pierwszej kolejności badaniu z punktu widzenia zachowania wymogów formalnych, a następnie jeśli odpowiada on tym wymogom podlega badaniu wstępnemu, obejmującemu zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Trzeba jednak zauważyć, że badanie to nie sprowadza się do oceny zasadności skargi o wznowienie, a zatem na obecnym etapie postępowania Sąd nie bada czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze. Uznanie przez Sąd spełnienia powyższych wymogów skutkuje przystąpieniem do rozpoznania istoty sprawy, a samo stwierdzenie wpływu zasadności zgłoszonej podstawy wznowieniowej na treść uprzednio wydanego orzeczenia uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia, o ile treść zapadłego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę lub uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia. Z art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że jedną z podstaw wznowienia może być późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z końcowego zwrotu zawartego w § 2 tego przepisu wynika, że wykrycie odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Ponadto, zarówno nowe okoliczności, jak i środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem na nowe okoliczności lub nowe dowody należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., sygn. akt I CO 1/68, OSNCP 1969/2/36 i z dnia 24 maja 1984 r., sygn. akt II Co 1/82, OSPiKA 1984/2/27, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt GSK 5/04, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny M. Praw. 2004/12/str. 535). W wyniku przeprowadzonego w niniejszej sprawie badania dopuszczalności skargi o wznowienie Sąd stwierdził, że skarżący nie oparł skargi na żadnej z podstaw wznowienia postępowania. Brakiem zaś ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach Działu VII p.p.s.a., ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1471/09, niepubl.) W realiach badanej sprawy jakkolwiek skarżący powołał się na brzmienie art. 273 § 2 p.p.s.a. to jednak nie wskazał do wykrycia jakich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych doszło, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Za okoliczność taką nie można w żadnej mierze uznać podniesionego w skardze zdarzenia zaniechania doręczenia odpowiedzi na skargę i tym samym braku możliwości pisemnego ustosunkowania się do niej. Jak bowiem wspomniano wykrycie nowych okoliczności lub środków dowodowych, o jakim mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i podówczas niezgłaszanych. Dodatkowo, powołując się obecnie na fakt niedoręczenia mu odpowiedzi na skargę, skarżący nie podaje żadnych konkretów, które uprawdopodabniałyby, w jaki sposób, choćby potencjalnie, mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Stąd sam brak przesłania stronie odpowiedzi na skargę, w sytuacji gdy z jej treścią miał możliwość zapoznać się Sąd nie może zostać potraktowane jako wykrycie nowej okoliczności mającej wpływ na wynik sprawy. Skoro w niniejszej sprawie brak jest ustawowej podstawy wznowienia Sąd nie był zobligowany rozpoznać na nowo sprawę na rozprawie w granicach zakreślonych podstawą wznowienia. Reasumując, z tych względów skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu na podstawie art. 281 w zw. z art. 273 § 2 p.p.s.a.