III SAB/Wr 29/08

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie nie dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów z urzędu postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego wskazując w uzasadnieniu, że skutkiem konfliktu na tle politycznym pomiędzy prezesem Fundacji i Prezydentem Miasta była negacja prawa Fundacji do zwolnienia z podatku od nieruchomości i opłat od użytkowania wieczystego w następstwie czego wszystkie nieruchomości Fundacji są aktualnie obciążone hipoteką, co uniemożliwia "zmianę tych aktywów na gotówkę". A nadto podniosła, że zajęcie egzekucyjne konta bankowego przez organy podatkowe doprowadziło do podjęcia w 2004 r. decyzji o likwidacji Fundacji. Strona skarżąca wyjaśniła, iż nie ponosi żadnych kosztów osobowych (prace na jej rzecz wykonywane są nieodpłatnie), a otrzymywane od fundatora skromne środki przeznacza na niezbędne zabezpieczenie nieruchomości przed dewastacją, koszty biurowe i obsługę księgową. Poinformowała, iż na dzień 31.12.2008 r. ponosiła stratę w wysokości 3.383.218, 04 zł, a stan środków na posiadanym koncie bankowym wynosi 29, 65 zł. Uwzględniając sytuację finansową strony skarżącej uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ustosunkowując się do żądania ustanowienia stronie skarżącej doradcy podatkowego wskazać należy, że nie można było uwzględnić wniosku w tym zakresie, gdyż tego rodzaju pełnomocnik uprawniony jest do występowania w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych jedynie w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych (art. 175 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. [Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.], art. 41 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym), a skarga w niniejszej sprawie dotyczy zarzutu nie dokonania z urzędu aktualizacji operatu ewidencji gruntów. Podkreślić również należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez pełnomocników udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (strona nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) działanie (zaniechanie) będące przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.