III SAB/Wr 35/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. N. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium RP postanawia: odrzucić skargę. J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium RP. W skardze wskazał, że w dniu [...].06.2017r. złożył wniosek o przedłużenie zezwolenia na pracę dla dwóch obywateli Ukrainy. Od tego czasu nie otrzymał wnioskowanych pozwoleń na pracę ani też informacji o terminie załatwienia sprawy, czy też informacji na jakim etapie jest postępowanie administracyjne zmierzające do wydania wnioskowanych zezwoleń. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że na dzień sporządzenia odpowiedzi, wydał decyzję o odmowie wydania zezwoleń. Wskazał również, że opóźnienie w załatwieniu sprawy oraz brak zawiadomienia strony o niemożności dotrzymania terminu określonego w przepisie art. 35 § 3 k.p.a. był spowodowany dużą ilością wypływających spraw oraz fluktuacją kadr. Zarządzeniem Sądu z dnia 30.10.2017 r. zobowiązano skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał środek zaskarżenia, poprzez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie oraz nadesłania jego kopii wraz z dowodem nadania (złożenia) w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że w czasie gdy toczyło się postępowanie w sprawie przedłużenia zezwolenia na pracę, złożył w dniu 21.09.2017 r. pismo, w którym powołał się na przepis art. 221, art. 227 k.p.a. oraz art. 63 Konstytucji. Wskazał, że pomimo powołania się na przepisy dotyczące skargi, Wojewoda D. nie potraktował tego pisma jako skarga czy ponaglenie. Organ nie zapytał również skarżącego, jak ma interpretować złożone pismo. Pismo pozostało bez odpowiedzi. Skarżący powołując się na powyższe okoliczności wskazał, że wykorzystał wszelkie dostępne formy domagania się rozpatrzenia sprawy. Ponadto wyjaśnił, że nie posiada dowodu wniesienia ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Według skarżącego, podany przepis wskazuje, że stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, a nie nakłada na stronę takiego obowiązku. W ocenie skarżącego, pismo złożone w dniu 21.09.2017 r. powinno zostać uznane za ponaglenie, chociaż pomimo braku użycia w nim tego słowa, zawartość jego treści była jasna i wyrażała niezadowolenie z powodu braku rozpatrzenia sprawy w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu od dnia 1.06.2017 r., wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w terminie w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Stosownie do brzmienia art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Zgodnie z art. 37 § 4 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. Na podstawie art. 37 § 5 k.p.a. organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Z treści oświadczenia skarżącego udzielonego na wezwanie Sądu, a także złożonych dokumentów, w tym dołączonego do skargi pisma z dnia 21.09.2017 r., wynika, że skarżący nie wniósł do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ponaglenia, a jedynie skierował do D. Urzędu Wojewódzkiego w W. Oddział w J. informację, w której wskazując na brak odpowiedzi i przekroczenie terminu na załatwienie wniosku o przedłużenie zezwolenia na pracę, poinformował, że za każdy dzień zwłoki będzie domagał się od organu odszkodowania za poniesione straty. W ocenie Sądu, tego rodzaju pismo nie można uznać za ponaglenie. Pismo to skierowane było bowiem do organu, któremu strona zarzucała bezczynność, natomiast stosowne do treści przepisu art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. ponaglenie winno być wniesione do organu wyższego stopnia (Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). Powyższej oceny nie zmienia fakt, że z treść pisma wynika niezadowolenie skarżącego z bezczynności organu. Należy natomiast zwrócić uwagę na naganny brak reakcji ze strony organu na złożony wniosek. W ogólnym postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet i obowiązkiem organu, wynikającym przede wszystkim z art. 9 k.p.a., było informowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Powinność ta wynika także z wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Nie można więc uznać za usprawiedliwione przyczyny bezczynności, zarówno w nadaniu właściwego biegu wnioskowi z dnia 21.09.2017 r. w tym zwłaszcza zwrócenia się do skarżącego o sprecyzowanie treści zawartego w nim żądania, jak również w rozpatrzeniu samego wniosku o przedłużenie zezwolenia na pracę, wskazywanych przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności, tj. znaczną ilość prowadzonych postępowań administracyjnych i braki kadrowe. Powyższe zastrzeżenia nie zmieniają jednak tego, że w ustalonym stanie faktycznym skarżący nie wyczerpał trybu opisanego w art. 37 k.p.a., skutkiem czego skarga wniesiona do Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność prowadzenia postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.