III SAB/Wr 5/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Halina Rosłan po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. I. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia umorzyć postępowanie. W piśmie z dnia [...], skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wpłynęło do Sądu w dniu [...]), Z. I. wniosła o rozpatrzenie skargi na Wójta Gminy M. i urzędnika R. P., którzy – jak twierdzi skarżąca – nie chcą wyjaśnić problemu drogi do stanowiącej własność skarżącej posesji (działki Nr [...]), położonej w S., oraz drogi gminnej (działka Nr [...] i Nr [...]). Po wezwaniu skarżącej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do wskazania jaki akt jest przedmiotem jej skargi, Z. I. w piśmie z dnia [...] (wpłynęło do Sądu w dniu [...]) wyjaśniła, że urzędnicy nie wydali przez rok żadnego aktu, który wyjaśniłby sprawę skarżącej, lub który można byłoby zaskarżyć. Skarżąca stwierdziła, że jej skarga dotyczy długotrwałej bezczynności urzędu, a jedynym aktem wydanym w sprawie jest postanowienie Wójta Gminy M. z dnia [...] (Nr [...]) o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. W kolejnym piśmie z dnia [...] Z. I. – odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia [...] o sprecyzowanie czego skarżąca domaga się od organu pozostającego w bezczynności – oświadczyła, że jej skarga dotyczy bezczynności Wójta Gminy M. w postępowaniu o ustalenie granic drogi. Do pisma z dnia [...] skarżąca dołączyła decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] (Nr [...]) zatwierdzającą przebieg granic także między działkami, o których skarżąca wspominała w swoich pismach. Z. I. podniosła jednak, że decyzja ta zawiera braki w pouczeniu, a mianowicie nie wskazuje do jakiego sądu przysługuje odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zwrócił się do skarżącej o oświadczenie, czy – wobec wydania przez Wójta Gminy M. decyzji z dnia [...] (Nr [...]) dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości (w tym także objętych żądaniem strony skarżącej) – podtrzymuje swoją skargę na bezczynność organu. W odpowiedzi (pismo z dnia [...]) Z. I. oświadczyła, że nadal podtrzymuje skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Na wezwanie Sądu o wskazanie, czy przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca składała zażalenie na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, Z. I. wyjaśniła, że wnosiła zażalenie na bezczynność tego organu – najpierw do Wojewody D., później do Rady Gminy M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z punktem 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."). Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim zauważyć, że po wniesieniu skargi (która została złożona w Urzędzie Gminy w M. w dniu [...]) na bezczynność Wójta Gminy M. w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości, obejmującym m. in. działkę stanowiącą przedmiot prawa własności Z. I., organ ten wydał w dniu [...] decyzję (Nr [...]) zatwierdzającą przebieg granic między działkami, wśród których znalazła się także nieruchomość strony skarżącej. Z. I. była uczestniczką tego postępowania, a wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie skarżącej. Mimo tego Z. I. – po zwróceniu się do niej przez Sąd o wyjaśnienie, czy wobec wydania wspomnianej decyzji aktualna pozostaje skargę na bezczynność (pismo z dnia [...], III SAB/Wr 5/06) – oświadczyła, że podtrzymuje swoją skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w k.p.a., kontrola sądu administracyjnego sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2001 r., IV SA 961/99, Lex Nr 78938). Odnosząc tę uwagę do rozpoznawanej sprawy, trzeba podkreślić, że sprawy rozgraniczenia nieruchomości rozstrzyga wójt, burmistrz lub prezydent miasta w trybie postępowania administracyjnego i w tym zakresie wydaje stosowną decyzję (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Jeżeli organ ten dopuszcza się bezczynności w załatwieniu takiej sprawy, to stronie postępowania przysługuje skarga przewidziana w art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z punktem 8 u.p.p.s.a., którą można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 u.p.p.s.a.). W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej Sąd bada jedynie, czy postępowanie zostało wszczęte przed organem oraz czy zaistniała zwłoka w wydaniu aktu i trwa ona w dacie wyrokowania (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2002 r., I SAB 504/01, Lex Nr 157657), przy czym Sąd rozpoznaje taką skargę według stanu sprawy z daty orzekania, ściślej zaś z daty zamknięcia rozprawy poprzedzającej orzekanie (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., IV SA 105/00, Lex Nr 53462). W dacie wniesienia skargi przez Z. I. Wójt Gminy M. nie podjął jeszcze decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, mimo że – jak podnosi skarżąca – wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie (postanowienie z dnia [...], Nr [...]). Jednakże po wniesieniu skargi a przed datą orzekania przez Sąd organ ten wydał w dniu [...] decyzję (Nr [...]) rozgraniczeniową na postawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wydanie tego aktu uczyniło bezprzedmiotowym – wszczęte przed wojewódzkim sądem administracyjnym – postępowanie skargowe w sprawie bezczynności Wójta Gminy M., ustała bowiem, istniejąca w chwili wniesienia skargi, przyczyna zaskarżenia, czyli bezczynność organu, co jednocześnie uniemożliwiło Sądowi zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 u.p.p.s.a. Stosownie zatem do dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., Sąd powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, przy czym określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., III SA 1600/02, Lex Nr 146542). Również w piśmiennictwie podkreślono, że bezczynność organu powstaje po upływie terminu do wydania aktu indywidualnego lub podjęcia oznaczonej czynności, istotą zaś dochodzonego skargą żądania na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (art. 149 u.p.p.s.a.). Jednakże gdy organ wydał stosowny akt po wniesieniu skargi, to postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i sąd jest obowiązany wydać postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, wydanie 2, s. 348). Z tych względów umorzono także postępowanie w niniejszej sprawie. Wobec ustania przyczyny uzasadniającej skargę na bezczynność organu administracji publicznej, Sąd nie miał podstaw prawnych by odnosić się do zarzutów strony skarżącej względem decyzji rozgraniczeniowej Wójta Gminy M. Przedmiotem skargi na bezczynność organu nie mogą być wydane przez organy rozstrzygnięcia, z których strona nie jest zadowolona. Bezczynnością organu nie jest bowiem wydanie orzeczenia lub dopełnienie aktu o treści innej, aniżeli spodziewanej przez stronę (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2003 r., I SA/Wr 30/02, Lex Nr 187865).