III SAB/Wr 652/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-09-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Władysław Kulon, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w sprawie o zezwolenie na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody D. w sprawie o zezwolenie na pobyt czasowy, uznając, że organ uchybił terminom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę zmianę podstawy wniosku przez stronę, konieczność uzupełnienia braków przez organ oraz określony przez organ przewidywany termin zakończenia postępowania. Sąd oddalił również wniosek o zasądzenie od organu kwoty pieniężnej na rzecz skarżącej, uznając go za zbędny w kontekście określonego terminu zakończenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca E. A. wniosła skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie o zezwolenie na pobyt czasowy, zarzucając organowi naruszenie przepisów k.p.a. przez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że opóźnienie wynikało ze zmiany celu pobytu przez stronę i konieczności uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono bezczynność Wojewody D., która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; II. W pozostałym zakresie skargę oddalono; III. Zasądzono od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca), Sędzia WSA Władysław Kulon, Anna Siedlecka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi E. A. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza bezczynność Wojewody D., która nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. A., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na wykonywanie pracy, złożonego w dniu 10 lipca 2018 r. (data wpływu do organu).
W petitum skargi pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 8,
art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniósł o:
1) stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy,
2) stwierdzenie, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku,
4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 15 000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy,
6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa
w wysokości 17 zł.
Uzasadniając skargę pełnomocnik wyjaśnił m.in., że od daty złożenia wniosku upłynęło ponad 10 miesięcy, a organ nadal nie wydał decyzji, mimo że wcześniej wniesiona została skarga na przewlekłość postępowania w tej sprawie, w wyniku której organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków merytorycznych wniosku i braki te zostały prawidłowo uzupełnione.
Ponadto przedstawiona została argumentacja wskazująca na spełnienie przez skarżącą warunku wyczerpania środków zaskarżenia oraz argumentacja zmierzająca do wykazania zasadności żądania przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej jako rekompensaty negatywnych przeżyć psychicznych i moralnych związanych z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
W doręczonej Sądowi w dniu 10 lipca 2019 r. odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił m.in., że po poinformowaniu organu o zmianie celu pobytu (pismem doręczonym do organu w dniu 17 kwietnia 2019 r.) Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uzupełniła akt sprawy
o niezbędny do wydania decyzji pozytywnej materiał dowodowy, potwierdzający nowy cel i okoliczności pobytu. Do dnia sporządzenia odpowiedzi na niniejszą skargę nie udokumentowano przesłanek ustawowych do udzielenia wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 187 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, chociaż - co warto podkreślić - Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) doskonale znającego przepisy prawne (z racji wykonywanego zawodu), zatem mającego świadomość, iż wyłączne poinformowanie organu o zmianie głównego celu pobytu, bez przedłożenia jakichkolwiek dokumentów, nie jest wystarczające do wydania decyzji zgodnej
z żądaniem Strony. Jednakże, w świetle powyższego, pismem z dnia 26 czerwca 2019 r. organ wezwał Stronę, za pośrednictwem pełnomocnika, do uzupełnienia materiału dowodowego (w związku z zaistniałymi nowymi okolicznościami) poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, uzasadniających wnioskowany cel pobytu Strony na terytorium RP.
Ponadto w ocenie Wojewody D., przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Skarżąca nie dopełniła obowiązku wykazania faktycznych okoliczności celu pobytu na terytorium RP. Inicjatywa dowodowa jak i ciężar dowodowy polegający na wykazaniu stanu faktycznego uzasadniającego udzielenie wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy spoczywa na Skarżącej. Należy podkreślić, że Strona poinformowała organ o zmianie celu pobytu, nie czyniąc jednakże zadość wymaganiom ustawodawcy, nie dokumentując stanu faktycznego, tym samym nie przyczyniając się do szybszego i sprawnego załatwienia postępowania w sprawie, natomiast zmiana celu wywołała jedynie odwrotne skutki, wymagała bowiem ponownej analizy całościowej akt sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. przedstawił także argumentację kwestionującą zarzut bezczynności, a tym bardziej o charakterze rażącego naruszenia prawa.
Ponadto organ podał, że przekroczenie ustawowych terminów rozpatrzenia wniosków nie wynika z opieszałości pracowników, ale jest spowodowane ilością wnoszonych przez cudzoziemców wniosków, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz potrzebą zachowania należytej staranności, weryfikowania poszczególnych wniosków i wnikliwego analizowania indywidualnych przypadków, a także dużą fluktuacją pracowników.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 15.000 zł, organ wskazał, że jest to uprawnienie dyskrecjonalne sądu, z którego można korzystać, jeżeli realia konkretnej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony, a nie jako bezpośrednia konsekwencja stwierdzenia bezczynności organu.
Z przedłożonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że: w dniu 10 lipca 2018 r. do Wojewody D. wpłynął wniosek skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP ze względu na wykonywanie pracy; pismem z dnia 12 marca 2019 r. (data wpływu: 14 marca 2019 r.) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyspieszenie postępowania i wgląd w akta sprawy; w dniu 14 marca 2019 r. wpłynęło ponaglenie z dnia 12 marca 2019 r. na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu, które pismem z dnia 29 marca 2019 r. zostało przekazane wraz z odpisami akt sprawy, zgodnie z właściwością, do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców; pismem z dnia 12 marca 2019 r. (data wpływu: 14 marca 2019 r.) pełnomocnik skarżącej wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D.; pismem z dnia 29 marca 2019 r. organ wezwał pełnomocnika, do uzupełnienia braków formalnych wniosku; pismem z dnia
15 kwietnia 2019 r. (data wpływu: 17 kwietnia 2019 r.) pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt sprawy potwierdzenie opłaty za wniosek oraz uzupełniony wniosek. Jednocześnie oświadczył, że zmianie ulega "podstawa przedmiotowego wniosku na
art. 187 pkt 1 lit. a "nauka". Strona będzie kontynuowała naukę języka polskiego.
Tym samym wezwanie o przedłożenie załącznika nr 1 jest bezzasadne"; pismem z dnia 26 maja 2019 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącej o toczącym się postępowaniu w sprawie oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania (25 października 2019 r.), a jednocześnie wezwał do uzupełnienia materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji zgodnej z żądaniem Strony (wskazanym pismem doręczonym w dniu 17 kwietnia 2019 r.) i poinformował
o możliwości otrzymania stempla do paszportu potwierdzającego złożenie przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym
w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1
i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302)
i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej powyżej ustawy procesowej kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a tego przepisu.
W przedmiotowej skardze zarzucono Wojewodzie D. bezczynność w sprawie z wniosku złożonego w dniu 10 lipca 2018 r. (zmienionego pismem z dnia
15 kwietnia 2019 r.) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyjaśniając przesłanki podjętego w sprawie orzeczenia należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, bezczynność oznacza sytuację, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie
z art. 36 § 1.
Dodatkowo zakres znaczeniowy tego pojęcia będą wyznaczały ogólne zasady postępowania administracyjnego, dotyczące terminów wskazanych organom przez ustawodawcę do załatwienia sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy powołanego wcześniej przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie Sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na zaniechaniu podjęcia czynności orzeczniczej (czyli bezczynności) w przypadkach określonych w ustawie procesowej.
Postępowanie prowadzone w rozpoznawanej sprawie przez Wojewodę D. podporządkowane jest przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, z których wynika m.in., że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Przepisy procesowe określają także terminy załatwiania spraw, przy czym stosownie do przyjętej w art. 12 § 1 k.p.a. zasady ogólnej szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2 art. 12 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu
o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,
a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5).
Artykuł 36 § 1 k.p.a. stanowi zaś o tym, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również
w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Powyższe przepisy nakładają zatem na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy
w terminie, o jakim mowa w art. 35 k.p.a., bądź w przepisach szczególnych, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji.
W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie (m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, Lex
nr 491969), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności
w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji (postanowienia lub innego aktu) albo nie podjął stosownej czynności.
Obejmuje ona również sytuacje, gdy organ odmawia rozpoznania sprawy lub jej załatwienia, bo błędnie uznaje, że zachodzą okoliczności, które zwalniają go
z obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie tak rozumiana bezczynność zaistniała. Wojewoda D. niewątpliwie uchybił przepisom określającym terminy załatwienia sprawy administracyjnej.
Wskazać również należy, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie, w której organ prowadzi postępowanie, objęte skierowanym przez stronę zarzutem bezczynności. Ocena zasadności skargi na bezczynność dokonywana jest przez Sąd na podstawie akt sprawy i z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Z doręczonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania miały miejsce okresy, w których nie podejmowano żadnych czynności procesowych. Pozwala to uznać, że postępowanie prowadzone było w sposób naruszający zasadę ekonomiki procesowej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa
i zasadę szybkości postępowania administracyjnego oraz obowiązek załatwienia sprawy w określonym ustawowo terminie.
Konsekwencją uznania w niniejszej sprawie bezczynności organu, jest orzeczenie zawarte w pkt I sentencji wyroku. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że pismem
z dnia 26 maja 2019 r. skierowanym do pełnomocnika skarżącej Wojewoda D. powołując przepis art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, poinformował
o przewidywanym terminie zakończenia postępowania w rozpoznawanej sprawie określając ten termin na 25 października 2019 r.
Wobec określonych wcześniej warunków prawnych Sąd zobowiązany był do uwzględnienia w toku dokonywanej w sprawie oceny powyżej wskazanej okoliczności oraz faktu, że określony przez Wojewodę D. przewidywany termin zakończenia postępowania (załatwienia sprawy) nie upłynął w dacie orzekania przez Sąd.
Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw dla uznania zasadności wniosku
o zobowiązanie organu do wydania aktu, obejmując to żądanie zawartym w pkt
II wyroku orzeczeniem oddalającym skargę.
Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przy ocenie czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, należało uwzględnić, że: "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt
I OSK 675/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, w literaturze przedmiotu akceptowanej przez judykaturę wskazuje się, że przy ocenie czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie
w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808- 812). Przy czym stan faktyczny i prawny winien być niewątpliwy (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., I OSK 1204/13). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a., jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska.
W konsekwencji nie każde naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania
w sposób przewlekły, będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia
z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu
z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną.
W ocenie składu orzekającego, zaistniałej w niniejszym przypadku bezczynność ocenianej w kontekście okoliczności i specyfiki sprawy, nie można przypisać postaci kwalifikowanej, obejmując żądanie w tym zakresie rozstrzygnięciem oddalającym skargę. W doktrynie wskazuje się bowiem, że celem poddania kognicji sądów administracyjnych kwestii bezczynności postępowania przed organami administracji publicznej, było wymuszenie nadania ich czynnościom sprawnego biegu, a więc zrealizowania interesu publicznego (sprawnego funkcjonowania aparatu administracji publicznej), przy jednoczesnym polepszeniu sytuacji prawnej strony - przyznanie dodatkowego instrumentu prawnego służącego osiągnięciu jego interesu prawnego (por. P. Kornacki "Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego
w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej", ZNSA 2011, z. 5).
Przyjmując taką ocenę w odniesieniu do charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uwzględnił fakt zmiany podstawy wniosku dokonanej w dniu 15 kwietnia 2019 r.
i konieczność wezwania do uzupełnienia braków wniosku oraz określenie przez organ przewidywanego terminu zakończenia postępowania.
Ponadto należy wyjaśnić, że orzeczenie zawarte w pkt II wyroku odnosi się również do żądania przyznania od organu na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej
w wysokości 15.000 zł.
Wskazać należy, że możliwość przyznania określonej sumy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w przypadku uwzględnienia skargi.
Wybór środka należy do Sądu i powinien być uwarunkowany celem skargi, którym jest zwalczenie bezczynności i przewlekłości postępowania i doprowadzenie do jego zakończenia, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania.
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze administracyjnej, które Sąd orzekający w tej sprawie podziela to, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie przeczy temu, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla zwalczania bezczynności oraz zdyscyplinowania organu. W uznaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie - nie zaistniały warunki, wskazane powyżej do uwzględnienia wniosku w tym zakresie wyprowadzonego z treści art. 149 § 2 (in fine) powoływanej wcześniej ustawy procesowej (np. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/16, Lex nr 2273053; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 25/17, Lex nr 2298868).
Dodatkowo w tym kontekście należy zwrócić uwagę, że zasądzenie sumy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. W tej sprawie ze względu na określenie przez organ przewidywanego terminu załatwienia sprawy, chociaż z niewątpliwym przekroczeniem terminów ustawowych, Sąd uznał za zbędne stosowanie dodatkowych środków dyscyplinująco-represyjnych i w tym zakresie skargę oddalił.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 151 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I i II wyroku.
Zawarte w pkt III wyroku orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło