III SAB/Wr 79/20

WyrokWSA we Wrocławiu2020-04-24

Skład orzekający: Maria Tkacz - Rutkowska, Annetta Makowska - Hrycyk, Jadwiga Danuta Mróz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, ponieważ organ przez ponad 10 miesięcy nie ustalił, czy postępowanie zostało w ogóle wszczęte, mimo braku reakcji strony na wezwanie do przedłożenia kopii wniosku. Przewlekłość ta nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa, a wynikała z braku konsekwencji organu w ustaleniu istnienia wniosku inicjującego postępowanie. W związku z tym sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, oddalając jednocześnie żądanie przyznania sumy pieniężnej i wymierzenia grzywny.
Stan faktyczny
Skarżący F. A. S. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie zmiany zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący powoływał się na złożenie wniosku w dniu 21 maja 2018 r. Organ wezwał skarżącego do przedłożenia kopii wniosku z potwierdzeniem złożenia, jednak skarżący nie spełnił tego żądania. Po wniesieniu ponaglenia przez pełnomocnika skarżącego, organ przekazał sprawę do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wskazując na brak wniosku w aktach. Skarga została wniesiona do WSA we Wrocławiu, który rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, oddalił dalsze żądania skarżącego (w tym dotyczące grzywny i sumy pieniężnej) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Maria Tkacz - Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA - Anetta Makowska - Hrycyk Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi: F. A.S. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w przedmiocie: zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuszcza się przewlekłości prowadzonego postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. dalej idące żądanie oddala; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego F. A. S. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi F. A. S. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. (dalej: organ, Wojewoda) postępowania w sprawie o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. F. A. S. – obywatel I. (dalej: Strona, Skarżący) w piśmie z 21 lutego 2019 r. skierowanym do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców D. Urzędu Wojewódzkiego – powołał się na złożenie w dniu 21 maja 2018 r. do Wojewody D. wniosku o zmianę decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Pismem z 18 marca 2019 r. - organ, w nawiązaniu do pisma F. A. S. z 21.02.2019 r. zwrócił się z uprzejmą prośbą o przesłanie przez Stronę kopii złożonego wniosku o zmianę decyzji wraz z potwierdzeniem jego złożenia (pieczęcią wpływu wniosku do urzędu). Jednocześnie organ wskazał dokumenty, które są konieczne do rozpoznania wniosku o zmianę decyzji i poinformował, że jeżeli nie zostały one dołączone do wniosku, to konieczne jest ich uzupełnienie. Jednocześnie Strona została poinformowana o możliwości wglądu w akta sprawy we wskazanych dniach i godzinach urzędowania, po wcześniejszym kontakcie mailowym. Pismo to nie zawierało pouczenia o skutkach nieprzedłożenia kopii wniosku o zmianę decyzji z potwierdzeniem jego złożenia w organie. Pismo organu z 18 marca 2019 r. (jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru) doręczone zostało Stronie osobiście w dniu 27 marca 2019 r. (dowód akta sprawy). Z akt sprawy wynika, że Strona – nie przedkładając kopii rzeczonego wniosku (z 21.05.2018 r.) o zmianę decyzji ani dowodu jego złożenia w organie, pismem z 12 listopada 2019 r. złożonym przez pełnomocnika wniosła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając organowi bezczynność w procedowaniu. Organ – pismem z 12 grudnia 2019 r. przesłał to "ponaglenie" wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy do właściwego Urzędu, informując jednocześnie, że w aktach organu brak jest rzeczonego wniosku o zmianę decyzji, zaś Strona – mimo wezwania – nie uzupełniła braków, nie przedłożyła kopii wniosku ani potwierdzenia jego złożenia do Wojewody D. Jednocześnie organ załączył wydruk z systemu "Pobyt", z którego wynika, że Strona posiada ważną decyzję z [...] kwietnia 2018 r. – udzielającą zezwolenia na pobyt czasowy do dnia [...] kwietnia 2021 r. W dniu 20 grudnia 2019 r. wpłynęła do organu, wniesiona przez pełnomocnika Strony - skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy (skargę przesłano do WSA w dniu 23.01.2020 r.). Pełnomocnik Strony powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1a i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) zarzucił rażące naruszenie: art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 12 i art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: K.p.a.) oraz art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP - i wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy administracyjnej; 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie sprawy administracyjnej przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 4. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 5. przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości 7.000 zł; 6. rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym; 7. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego powoływał się na złożenie przez F. A.S. wniosku z 21 maja 2018 r. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Zarzucił, że pomimo złożenia prawidłowego, pozbawionego braków formalnych wniosku, Strona nie otrzymała odbicia stempla w paszporcie na zasadzie art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Podnosił, że z uwagi na niemożność podjęcia nowej pracy oraz swobodnego wyjazdu, Skarżący wielokrotnie zwracał się do organu o przyspieszenie rozpoznania sprawy, m.in. w piśmie z dnia 21 lutego 2019 r. oraz ponagleniu złożonym przez pełnomocnika z 12 listopada 2019 r. W skardze – powołując dowody (s.2 skargi) – wskazuje na "potwierdzenie złożenia wniosku", jednak w końcowej części skargi, nie wymienia go w załącznikach i nie dołącza do skargi mimo, że ten właśnie wniosek jest źródłem przedmiotowej skargi. Ponadto, Strona milczeniem pomija fakt , że mimo wezwania organu – nie przedłożył kopii wniosku organowi ani potwierdzenia jego złożenia w urzędzie. Przesyłając w dniu 23 stycznia 2020 r. do Sądu skargę wraz z aktami administracyjnymi – Wojewoda D. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. W ocenie Wojewody D. skarga jest niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona, albowiem przed organem administracji publicznej nie zostało wszczęte, ani nie toczy się postępowanie administracyjne z wniosku Pana F. A. S. o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, w trybie art. 135 ustawy o cudzoziemcach. Organ zwraca uwagę, że pełnomocnik skarżącego wskazuje jako dowód – "potwierdzenie złożenia wniosku" (s. 2.skargi), którego jednak do skargi nie dołącza. Organ wskazuje też na doręczone Skarżącemu pismo z 18 marca 2019 r. wzywające Stronę do przedłożenia kopii wniosku o zmianę decyzji wraz z potwierdzeniem złożenia go w organie, które to wezwanie pozostało bez odpowiedzi Strony, ani też Strona nie przedłożyła potwierdzenia złożenia (pieczęć wpływu z urzędu) wniosku o zmianę decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Strona nie zareagowała też w jakikolwiek sposób na pismo przekazujące Szefowi do Spraw Cudzoziemców ponaglenia Strony, z którego to pisma wynika, że Strona powołuje się na wniosek z 21 maja 2018 r., którego złożenia do Wojewody w żaden sposób nie wykazała, co skrzętnie pomija we wniesionej do Sądu skardze. Wojewoda D. podkreśla, że wbrew twierdzeniom wynikającym ze skargi jak i dołączonego do skargi pisma z 21 lutego 2019 r., Skarżący nie złożył osobiście w dniu 21 maja 2018 r. wniosku o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. W ocenie organu wniosek Strony o zasądzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej jest nieuzasadniony i powinien być odrzucony łącznie ze skargą. Z przesłanych do Sądu w dniu 23 stycznia 2020 r. akt nie wynika aby sprawa została zakończona wydaniem przez organ administracyjny jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi. Ponaglenie wniesione zostało przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, tym samym wyczerpany został tryb warunkujący skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Uwzględnienie skargi na przewlekłość nie oznacza jednak, że jest to równoznaczne z uznaniem zasadności podnoszonych przez Skarżącą zarzutów. W ocenie Sądu, przewlekłość w spornej sprawie wynika bowiem z braku konsekwentnego i zdecydowanego działania organu a nie z uzasadnionych zarzutów Strony. Kwestia oceny podejmowanych w tej sprawie przez organ działań poddana zostanie ocenie w dalszej części uzasadnienia. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wskazać trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), istnieje możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym trybie sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niemniejszą sprawę w trybie uproszczonym. W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku Strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2096, dalej: K.p.a.). Pojęcie przewlekłości postępowania zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a, normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia przewlekłości należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślonych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów z art. 35 K.p.a., obowiązków jakie nakłada art. 36 K.p.a. oraz poszanowanie zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że art. 12 K.p.a. obliguje organy administracji do działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że organy powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana jest zarówno na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz mając na uwadze takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie zmierzają do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 – 3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zatem bez zbędnej zwłoki powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ lub dowody powoływane przez stronę. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Istotny jest również art. 36 K.p.a. stanowiący, że o każdym niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, pouczając jednocześnie o prawie do wniesienia ponaglenia ( art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania okazała się uzasadniona, bowiem Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w procedowaniu, przy czym przewlekłość działania organu, nie ma w ocenie Sądu charakteru rażącego naruszenia prawa lecz jest wynikiem braku konsekwencji w ustaleniu istnienia wniosku, który miałby inicjować przedmiotowe postępowanie. Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że od początku wątpliwości dotyczyły złożenia przez Stronę wniosku z 21 maja 2018r. o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, w trybie art. 135 ustawy o cudzoziemcach. Po otrzymaniu przez organ pisma z 21 lutego 2019 r., w którym Strona powołuje się na złożenie osobiście wniosku z 21 maja 2018 r. wraz z kompletem dokumentów, organ zasadnie zwrócił się do Strony pismem z 18 marca 2019 r. o przesłanie kopii przedmiotowego wniosku z potwierdzeniem złożenia jego w urzędzie, co z uwagi na twierdzenie Strony o osobistym złożeniu wniosku, potwierdzać mogła pieczęć wpływu pisma do urzędu. Ustalenie, czy postępowanie z wniosku Strony zostało wszczęte, stanowi bardzo istotną okoliczność dla procedowania organu (art. 61 § 1 i § 3 K.p.a.) Prośba organu o udokumentowanie złożenia wniosku, jakkolwiek skutecznie doręczona Stronie, nie zawierała jednak terminu, w jakim organ oczekiwać będzie na odpowiedź, ani sankcji w przypadku nie okazania organowi kopii wniosku lub potwierdzenia jego złożenia w urzędzie. W sytuacji zatem, gdy organ stwierdził, że wniosku tego nie posiada w swojej dokumentacji, powinien był konsekwentnie domagać się od Strony wykazania, że wniosek taki złożyła. Należało zatem ponowić wystąpienie do Strony z żądaniem przesłania kopii wniosku z potwierdzeniem jego złożenia w organie, przy czym dla celów procesowych konieczne było zastrzeżenie terminu do dokonania tej czynności i wskazanie skutków jakie wiązać się będą z brakiem potwierdzenia skutecznego złożenia tego wniosku w organie (art. 54 § 1 pkt 5 i 6 K.p.a.). Po bezskutecznym upływie wskazanego terminu lub braku uwiarygodnienia złożenia wniosku, organ miał prawo pozostawić pismo Strony z 21 lutego 2019 r. bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.). Tymczasem organ, mimo braku reakcji Strony, nie podjął żadnych czynności dla ustalenia, czy istotnie wniosek taki został przez Stronę złożony a tym samym, czy w ogóle postępowanie w sprawie zostało wszczęte (art. 61 § 3 K.p.a.). Zaniechał ustalenia tych okoliczności również gdy Strona wniosła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucając organowi bezczynność mimo, że i na tym etapie Strona nie uwiarygodniła faktu złożenia spornego wniosku a pełnomocnik gołosłownie powoływał się na jego złożenie. Brak konsekwencji organu w domaganiu się od Strony wykazania złożenia wniosku, skutkował zarzutami o przewlekłość podnoszonymi zarówno w ponagleniu jak i w skardze do Sądu. Podkreślić przy tym należy, że za efektywne procedowanie odpowiada organ, jako gospodarz postępowania, posiadający przewidziane w procedurze administracyjnej środki dla skutecznego dyscyplinowania stron. Przenosząc ustalony w sprawie stan faktyczny na grunt obowiązujących przepisów postępowania, do przestrzegania których zobowiązane są organy administracji publicznej – Sąd stwierdza, że postępowanie organu cechowała przewlekłość, nie nosząca jednak znamion rażącego naruszenia prawa. Za oczywiście nieuzasadniony Sąd uznał wniosek o odrzucenie skargi, ponieważ Strona wnosząc ponaglenie (12 listopada 2019 r.) przed wniesieniem skargi (20 grudnia 2019 r.) wyczerpała środki zaskarżenia warunkujące skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Sąd nie znalazł też podstaw do oddalenia skargi, ponieważ przewlekłość postępowania jest oczywista w sytuacji, gdy w okresie od złożenia pisma z 21 lutego 2019 r. do wniesienia skargi w dniu 20 grudnia 2019 r. upłynęło 10 miesięcy a organ nadal nie ustalił, czy postępowanie, w którym Strona podnosi zarzuty w ogóle zostało wszczęte. Za naruszające zasady postępowania administracyjnego należy uznać nie tylko nie nadanie sprawie odpowiedniego biegu, ale w szczególności brak pewności w kwestii zasadniczej, dotyczącej statusu sprawy i wątpliwość co do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji w trybie art. 135 ustawy o cudzoziemcach. Sytuacja, w której organ przez tak długi czas nie potrafi ustalić czy postępowanie w ogóle zostało wszczęte i przez swoje zaniechanie i brak konsekwencji utrzymuje stan niepewności godzący nie tylko w interes Strony czekającej na podjęcie rozstrzygnięcia w istotnej dla niej sprawie, ale godzi też w reguły demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na ich naruszanie. W ocenie Sądu - sposób procedowania organu i jego bierność w ustaleniu kwestii zasadniczych, niewątpliwie narusza zasady postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.) i zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.). Wskazuje też niewątpliwie na niewłaściwą organizację pracy w instytucji ustanowionej celem rozpoznawania spraw obywateli i dla nich. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli i cudzoziemców do organów administracji publicznej w Polsce. W ocenie Sądu - powyższe stanowi, że Wojewoda D. – prowadząc sporne postępowanie, dopuścił się przewlekłości o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. – naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 7, art. 8, art. 10 i art. 12, a w konsekwencji w sposób pośredni również wskazane w skardze przepisy Konstytucji RP - co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania, przy czym nie stwierdził aby przewlekłość ta miała charakter kwalifikowany. Niewątpliwie, takie procedowanie organu nie może być akceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, nosi bowiem znamiona naruszenia nie tylko zasad postępowania przyjętych w administracji ale nie mając żadnego racjonalnego uzasadnienia – godzi zarówno w fundamentalne prawa Strony jak i podważa zaufanie do organów władzy publicznej. Sąd dostrzega, że na sprawność działania organu niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana ze znacznym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta ulega nadal zbyt wolnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, gdy nadal dochodzi do naruszania praw Strony do szybkiego załatwienia sprawy a za takie uznać należy procedowanie przez ponad 10 miesięcy w nieskomplikowanej dowodowo sprawie. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej lub grzywny stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy wyjaśnić, że dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez Stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale też wynagrodzeniu Stronie wadliwego działania tego organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie ale przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W sytuacji, gdy Strona swoją bierną postawą nie współpracowała z organem we właściwy sposób – Sąd za nieuzasadnione uznał przyznanie stronie Skarżącej od organu sumy pieniężnej ani też wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło