III SAB/Wr 857/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-07

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Kamila Paszowska - Wojnar, Maria Tkacz - Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostaje w bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt stały, a jeśli tak, to czy bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody, ponieważ organ administracji znacznie przekroczył terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (K.p.a.) na załatwienie sprawy. Pierwsza czynność organu nastąpiła po ponad 3 miesiącach od złożenia wniosku, i to dopiero po ponagleniu strony. Po uzupełnieniu braków formalnych przez stronę, organ przez kolejne 7 miesięcy nie podejmował żadnych czynności. Sąd uznał, że taka opieszałość, brak informowania strony o terminie załatwienia sprawy oraz brak podjęcia działań konsultacyjnych z innymi organami, stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały. Wojewoda kilkukrotnie wzywał do uzupełnienia braków formalnych, a następnie pozostawił wniosek bez rozpoznania, powołując się na ich nieuzupełnienie w terminie. Strona podnosiła, że o pozostawieniu wniosku dowiedziała się przypadkiem i że braki zostały uzupełnione. Po złożeniu ponaglenia i skargi na bezczynność, sąd stwierdził, że Wojewoda pozostawał w bezczynności przez długi okres, nie podejmując stosownych działań, co uznał za rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody D. i że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, przyznał skarżącej 3.000 zł zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: starzy sekretarz sądowy Renata Pawlak, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale III w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi H. U. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt stały I. stwierdza, że Wojewoda D. pozostaje w bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 1 sierpnia 2019 r. jest bezczynność Wojewody D. w sprawie rozpoznania wniosku H. U. obywatelki U. o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Z akt sprawy wynika, że 26 września 2017. wpłynął do Wojewody D. (dalej: również organ administracji) wniosek H. U. obywatelki U. (dalej: Strona, Skarżąca) o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w związku z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Pismem z 31 października 2017 r. Wojewoda D. wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa w terminie 7 dni oraz do przedłożenie do wglądu oryginału posiadanego dokumentu podróży lub przesłania kopii dokumentu, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez notariusza oraz uzupełniania danych we wniosku. Stronę pouczono, że niewykonania wskazanych czynności w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, na podstawie art. 64 §2 K.p.a. Pismo doręczono Stronie 27 listopada 2017 r., zgodnie z zasadami określonymi w art. 44 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. , poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.). Ponownie wezwano Stronę do uzupełniania braków formalnych ww. wniosku pismem z 12 grudnia 2017 r., które doręczono Stronie 14 grudnia 2017 r. (w aktach znajduje się zwrotne potwierdzenie doręczenie pisma przesyłki określono jako "braki", nie ma natomiast wezwania). Strona 18 grudnia 2017 r., zgodnie z wezwaniem, stawiła się i przedłożyła posiadany dokument podróży oraz uzupełniony wniosek w j. polskim. Zawiadomieniem z 21 grudnia 2017 r. Wojewoda D. pozostawił bez rozpoznania wniosek Strony z 26 września 2017 r. o wydania pozwolenia na pobyt stały, powołując przepisy art. 62 § 2 K.p.a. oraz art. 202 ust. 1 i ust. 2 i art. 203 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.). Zawiadomienie doręczono Stronie w trybie art. 44 § 4 K.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że Strona nie uzupełniła braków formalnych w terminie 7 dni (wezwanie doręczono w dniu 27.11.2017 r. o braki Strona uzupełniła w dniu 18.12.2019 r.) naruszenie przez Stronę terminu zawitego spowodowała nieskuteczność dalszych czynności w tym uzupełnienia wniosku po terminie dlatego pozostawiono wniosek Strony bez rozpoznania. Pismem z 21 grudnia 2017 r. Strona zwróciła się do organu administracji o przyśpieszenie wydania zgody na pobyt stały w Polsce, uzasadniając to chęć wyjazdu na U. i udziałem w zakończeniu roku maturalnego syna. Pismem z 18 kwietnia 2018 r. Strona zwróciła się o wgląd do akt. Pismem z 27 czerwca 2019 r. pełnomocnik Strony złożył ponaglenie dotyczące wniosku Strony z 26 września 2017 r., stwierdzając, że wniosek nie został załatwiony w ustawowym terminie oraz, że organ administracji bezpodstawnie odmówił rozpoznania wniosku pomimo, że zostały spełnione przesłanki konieczne do jego rozpoznania. Wniosek został bowiem uzupełniony 18 grudnia 2017 r. tj. w terminie wskazanym w wezwaniu doręczonym 14 grudnia 2017 r. O wydanym 21 grudnia 2017 r. zawiadomieniu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Strona dowiedziała się dopiero po tym jak złożyła wniosek o udostępnienie akt sprawy pod rygorem potraktowania pisma jako ponaglenie. Ponadto nie uzyskała od organu informacji o możliwości złożenia skargi na bezczynność w przypadku pozostawienia sprawy bez rozpozna, a jedynie, że może złożyć nowy wniosek, tym razem o wydanie pozwolenie na pobyt czasowy. W skardze WSA we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku Strony z 26 września 2017 r. o zezwolenie na pobyt stały Strona, zarzuciła naruszenie: - art. 8 K.p.a. – naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej; - art. 9 Kpa polegające na naruszeniu obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony oraz udzielenia jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek; - art. 12 K.p.a naruszenie zasady szybkości postępowania poprzez dopuszczenie się bezczynności; - art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. polegające na niezałatwieniu sprawy we wskazanym terminie; - 44 § 4 K.p.a. polegające na bezpodstawnym zastosowaniu fikcji doręczenia przez pozostawienie wezwania do uzupełnienia braków formalnych z dnia 31.10.2017 r. w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia; - art. 64 § 2 K.p.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie, podczas gdy strona uzupełniła wszystkie braki wniosku zanim zostało wydane postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpozna; - art. 124 §1 K.p.a polegające na braku pouczenia Skarżącej o możliwość złożenia skargi na bezczynność organu w pozostawieniu sporawy bez rozpoznania; - art. 206 § 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach polegające na niezłożeniu przez Wojewodę D. w dokumencie podróży Skarżącej odcisku stempla potwierdzającego złożenie przez cudzoziemkę wymaganego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały wraz załącznikami bez braków formalnych. W związku z powyższym wniosła o: 1) stwierdzenie bezczynności organu administracji prowadzącego postępowania oraz stwierdzenie, że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od dnia wydania wyroku przez Sąd; 3) zasądzenie na rzecz strony Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 22.925,15 zł (tj. pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarcze narodowej w 2018 r.) na podstawie art. 149 §1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: P.p.s.a.); 4) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego; Ponadto wniosła o dopuszczenia dowodów z załączonych dokumentów : - protokołu nr [...] ustalenia okoliczności przyczyn wypadku przy pracy; - zaświadczenia lekarskiego z 7.06.2018 r. na okoliczność wypadku zawodowego, jakiemu uległ mąż skarżącej oraz pogorszenia sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej. - fotografii przedstawiającej Skarżącą wraz z jej synem na okoliczność posiadania dwóch synów, którzy na skałę przebywają na U. i niemożności ich regularnego odwiedzania w związku z brakiem pozwolenia na pobyt w Polsce. W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania dowiedziała się telefonicznie dopiero po złożeniu 25.04.2018 r. wniosku o udostępnienia akt sprawy, pod rygorem potraktowania tego wniosku jako ponaglenia. Organ nigdy nie doręczył Stronie tego zawiadomienia. Strona uważa, że orzeczenia to jest nieprawidłowe bowiem uzupełniła braki formalne w pierwszym możliwym terminie (7 dni), tj. tuż po tym jak dowiedziała się i ich istnieniu dzięki "omyłkowemu" ponownemu doręczeniu wezwania do ich uzupełnienia. Za błąd organu, polegający na ponownym doręczeniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych, Strona nie może ponosić odpowiedzialności. Mimo uzupełnienia braków wniosku organ nie złożył na dokumencie podróży Strony stosownych adnotacji (art. 206 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach), w ten sposób naruszył zasadę zaufania. Ponadto zauważa, że pozostawienia pisma bez rozpoznania jest możliwe wówczas gdy braki w ogóle nie zostały uzupełnione, a nie gdy uzupełnione je po terminie, o czym organ wiedział wydając zawiadomienia. Uzasadniając wysokość sumy pieniężnej Strona wskazała, że [...] lat mieszka w Polsce w 2011 r., zawarła związek małżeński. Mąż uległ wypadkowi, co skutkuje orzeczeniem o stałej niezdolności do pracy i zmuszony był przejść wcześniej na emeryturę. Sytuacja finansowa w rodzinie znacznie się pogorszyła a Skarżąca nie mogła podjąć legalnej pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenia na podstawie art. 58 §1 pkt 6 w zw. z art. 52 §1 i § 2 P.p.s.a. ewentualnie o jej oddalenie na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powyższego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania, warunek ten powiązać należy z art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - to do organu prowadzącego postępowanie. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca pismem z 5 października 2018 r. złożyła ponaglenie dotyczące bezczynności organu administracji w sprawie wniosku z 27 czerwca 2018 r. Skargę do Sądu na bezczynności organu administracji Strona wniosła pismem z 16 maja 2019 r., tj. przed rozpoznaniem przez Sąd pierwszej ze skarg (wyrok Sądu z dnia 22.05.2019 r.. Uwzględniając powyższe należy przyjęć, że Skarżąca przed wniesieniem skargi do tut. Sądu wystąpiła z ponagleniem. Skarga na bezczynność postępowania Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc dopuszczalna stosownie do art. 52 §1 i §2 i art. 53 § 2b p.p.s.a. Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów skargi Sąd uznał, że na uwzględnienie zasługuje zarzut bezczynności postępiania oraz zarzut bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie bezczynności organu administracji zostało zdefiniowane w art. 37 §1 pkt 1 K.p.a.("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgonie z art. 36 §1"). Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami prawa terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postepowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a). Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 §1 i 2 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 §1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 §2 K.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji znacznie przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpozna sprawy. Od daty złożenia przez stronę wniosku, tj. od 27 czerwca 2018 r. organ administracji do 24 października 2018 r. nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie. Nie zbadano nawet wniosku Strony pod względem ewentualnych braków formalnych wniosku. Pierwsza czynność jaką podjął organ administracji 24 października 2018 r. (tj. po upływie ponad 3 miesięcy od złożenia wniosku) było wezwanie Strony do uzupełnienia braków formalnych. Czynności tej organ administracji dokonał dopiero po złożeniu przez stronę ponaglenia (pismo z dnia 5.10.2018 r.). Wezwanie do usunięcia braków formalnych cechuje się powtarzalnością i powinno być podejmowane niezwłocznie po wpłynięciu wniosku, a nie dopiero po interwencji Strony w postaci ponaglenia. Niezwłoczne uzupełnienia przez Stronę wskazanych braków formalnych (w dniu 7.11.2018 r.) także nie spowodowało podjęcie przez organ administracji czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Organ administracji mimo pisma pełnomocnika Strony z dnia 14.01.2019 r. o udzielenie informacji w przedmiocie stanu postępowania dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność do Sądu (pismo z 16.05.2019 r.) pismem z 6 czerwca wystąpił do Komendanta Placówki Straży Granicznej we W. i pismem z dnia 7.06.2019 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. o udzielenie informacji o Stronie i pismem z 7.06.2019 r. poinformował Stronę, że jej wniosek zostanie rozpoznany do 7 września 2019 r., jednoczenie wzywając do wskazania czy w dniu złożenia wniosku o zezwolenia na pobyt czasowy Strona posiadła dokument potwierdzający legalny pobyt w Polsce. W ocenie Sądu nie jest możliwa do zaakceptowanie sytuacji, w której organ administracji wstępnej oceny wniosku Strony dokonuje po ponad 3 miesiącach od jego wniesienia i to dopiero na skutek ponaglenia Strony, a po uzupełnieniu wniosku nie podejmuje żadnych czynności przez kolejne 7 miesiące. Należy też zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie Strona w toku całego postępowania nie była informowana o terminie załatwienie jej sprawy, a zatem organ administracji naruszył także przepis art. 36 K.p.a. Powyższe wskazuje, że na dzień wniesienia skargi Wojewoda D. pozostawał w sprawie bezczynny, czym naruszył zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Uwzględniając wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku Skarżącej (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a) o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, podjęcie pierwszej czynności po upływie ponad 3 miesięcy i to dopiero po wniesieniu ponaglenia oraz fakt, że mimo uzupełnienia przez Stronę braków formalnych nie podjęto żadnych dalszych czynności Sąd uznał, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku), które należy rozumieć jako oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 §1 a P.p.s.a.). Przy czym do zaniechań organu, jak wynika z akt, Strona się nie przyczyniła. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której Strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej czynności formalnej (tj. ponad 3 miesiące) i czynność ta jest podejmowana dopiero po wniesieniu ponaglenia, a po uzupełnieniu przez Stronę braków formalnych nadal nie są podejmowane żadne czynności zmierzające do zakończenia sprawy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Strona w niniejszej sprawie, co należy podkreślić, nie jest także informowana o terminie załatwienia sprawy mimo upływu wszystkich terminów ustawowych jej rozpoznania. Czynności takie organ podejmuje dopiero po wniesieniu skargi do Sądu na bezczynność organu. Okoliczności stwierdzone w niniejszej sprawie wskazują na rażące naruszenie prawa przez organ administracji o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Stwierdzone rażące nieprawidłowości w działaniu organu wynikają niewątpliwe z niewłaściwej organizacji pracy. Narusza to zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). Przy czym w tym kontekście koniecznym jest zwrócenie uwagi na niepokojącą praktykę organu administracji, który przez okres roku od złożenia wniosku przez Stronę nie występuje do organów takich jak Straż Graniczna, Policja, ABW z zapytaniem czy pobyt Skarżącej stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Opieszałość organu administracji w tym zakresie stwarza właśnie takie zagrożenie, czyniąc pozorną wspomnianą instytucję konsultacji. Tak naprawdę wystąpienie z takimi zapytaniami powinno odbywać się niezwłocznie po złożeniu wniosku. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy wskazać, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, przede wszystkim jednak ma ono służyć zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej do jak najszybszego załatwienia sprawy. Zważywszy na te funkcje Sąd orzekł o przyznaniu skarżącej wskazanej w sentencji orzeczenia sumy pieniężnej mając na uwadze, że ten rodzaj środka najefektywniej zdyscyplinuje organ administracji publicznej do podjęcia działań zmierzających do zakończenia sprawy i rozpoznania wniosku strony. Rezultat ten jest pożądany nie tylko z uwagi na uprawnienia i sytuację prawną skarżącej, ale także niezbędny z uwagi na konieczność zachowania bezpieczeństwa publicznego oraz stabilizacji gospodarczej. Jak wskazano, celem niniejszego postępowania jest m.in. także ustalenie czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W sytuacji zatem, gdy – tak jak w przedmiotowej sprawie - zapytania w ww. kwestii nie wysłano przez okres roku od otrzymania wniosku to należy uznać, że takie działanie niweczy cel ww. instytucji. Takie postępowanie godzi także w zasady bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, utrudniając rodzimym przedsiębiorcom prowadzenie działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, Sąd za uzasadnione uznał przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 3.000 zł. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku. Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło