III SAB/Wr 871/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku B. R. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. R. na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. B. R., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł skargę do tutejszego Sądu na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 9 września 2022 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych), w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka, zawierająca odpis ww. zarządzenia, została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 września 2022 r., zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi przez skarżącego upłynął bezskutecznie w dniu 20 września 2022 r. Pismem z dnia 26 września 2022 r. (nadanym w tym samym dniu) pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, załączając jednocześnie dowód uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący z przyczyn niezawinionych nie uiścił wskazanej w wezwaniu kwoty. Skarżący nie potrafił okazać dowodu uiszczenia opłaty. W związku z tym została ona ponownie wniesiona. Jak wynika z dokumentów księgowych Sądu dotyczących opłat sądowych, wpis od skargi w kwocie 100 zł został uiszczony na rachunek sądowy w dniu 26 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności. Z przywołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie, we wskazanym terminie, wniosku przez skarżącego oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której uchybił. Niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć. Należy jednak dodać, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (w niniejszej sprawie – przez radcę prawnego), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, LEX nr 565 711). Podkreślić należy, że to pełnomocnik jest osobą, która dokonuje czynności procesowych za reprezentowaną stronę postępowania. Pełnomocnictwo z mocy prawa obejmuje umocowanie do dokonywania wszystkich, łączących się ze sprawą czynności procesowych, a zatem także takie zorganizowanie czynności, by wpis od skargi, warunkujący jej rozpoznanie, został uiszczony w przewidzianym do tego terminie. Zasadniczo nie ma wymagań, by to pełnomocnik ponosił koszty postępowania. Mocodawca i pełnomocnik mogą uzgodnić warunki wzajemnej współpracy np. uiszczanie wpisów sądowych wyłącznie przez stronę po uprzednim zawiadomieniu jej o takim obowiązku, ale zakres tej współpracy nie zmienia tego, że to pełnomocnik dysponując umocowaniem do wszelkich łączących się ze sprawą czynności powinien czuwać nad terminowością i prawidłowością działań, które podejmuje strona. Zatem w sytuacji kiedy do pełnomocnika zostało skierowane zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, pełnomocnik dbając o interesy swego mocodawcy, powinien dołożyć należytej staranności i czuwać by zarządzenie to zostało wykonane w przewidzianym do tego terminie. Powyższe wynika z przyjętego w ramach stosunku pełnomocnictwa obowiązku uchronienia strony przed negatywnymi skutkami podejmowanych działań. Należyta staranność zawodowego pełnomocnika wymagała zatem upewnienia się chociażby w ostatnim dniu terminu do uiszczenia wpisu, czy wpis został uiszczony. Mogłoby to niewątpliwie skutkować zapobiegnięciem negatywnym skutkom niedopełnienia przez skarżącego obowiązków nałożonych przez Sąd. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że został zachowany siedmiodniowy, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a., skoro do nadania w placówce pocztowej rozpatrywanego doszło przed upływem 7 dni od dnia następnego po dniu upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jednak argumentacja podniesiona przez zawodowego pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, nie pozwala na stwierdzenie, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu została spełniona. Sprowadza się ona bowiem de facto do wskazania zaniedbań po stronie strony skarżącej (brak okazania pełnomocnikowi dowodu uiszczenia wpisu od skargi), w konsekwencji do przeniesienia winy w uchybieniu terminu na stronę skarżącą. Tymczasem, jak już wskazano, w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, to pełnomocnik powinien wykazać, że do uchybienie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi nastąpiło bez jego winy. Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego nie wykazała, czy, jakie i kiedy podjęła działania mające na celu doprowadzenie do terminowego wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. W szczególności w rozpatrywanym wniosku pełnomocnik nawet nie wyjaśniła, kiedy podjęła kroki mające na celu zweryfikowanie, czy strona skarżąca uiściła wymagany wpis od skargi. Z tego względu okoliczności podane we wniosku przez pełnomocnika skarżącego nie pozwalają na uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. W tym stanie rzeczy Sąd działając, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia