III SAB/Wr 880/19
WyrokWSA we Wrocławiu2020-02-26
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Annetta Makowska-Hrycyk, Piotr Kieres
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy naruszenie prawa miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, która miała charakter rażący. Przewlekłość ta wynikała z braku podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie przez ponad rok od złożenia wniosku, mimo braku skomplikowanego stanu faktycznego i prawnego, a także z niepoinformowania strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozstrzygnięcia sprawy w określonym terminie, przyznał stronie sumę pieniężną tytułem rekompensaty za wadliwe działanie organu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w maju 2018 r. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, które strona uzupełniła w październiku 2018 r., organ przez ponad rok nie podjął żadnych istotnych czynności w sprawie. Dopiero w lipcu 2019 r. strona wniosła ponaglenie i skargę na przewlekłość postępowania. Organ argumentował, że opóźnienia wynikają z dużej liczby spraw i problemów kadrowych, jednak sąd uznał te argumenty za niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do rozstrzygnięcia sprawy w określonym terminie, przyznał stronie sumę pieniężną tytułem rekompensaty oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi: W.H. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w sprawie wydania zezwolenie na pobyt czasowy: I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku Strony skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do rozstrzygnięcia sprawy w terminie [...] dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz Strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie: [...]zł ([...] złotych); V. zasądza od Wojewody D. na rzecz Strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi W.H. (dalej: Strona, Skarżąca) jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Organ)
w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] maja 2018 r. Strona złożyła w D. Urzędzie Wojewódzkim we W. wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, celem pobytu z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej (małżonkiem).
Następnie, pismem z dnia 6 września 2018 r. Skarżąca została wezwana do osobistego stawiennictwa w D. Urzędzie Wojewódzkim celem uzupełnienia wniosku w części A i części E; przedstawienia ważnego dokumentu podróży
tj. dołączenia do akt sprawy wszystkich kserokopii stron paszportowych, zawierających adnotacje urzędowe wraz z okazaniem oryginału do wglądu oraz do dołączenia właściwego formularza wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Organ pouczył Stronę, że nieusunięcie ww. braków w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania, będzie skutkowało pozostawieniem wniosku z dnia[...] maja 2018 r. bez rozpoznania. Poinformowano również o obowiązku złożenia odcisków linii papilarnych w D. Urzędzie Wojewódzkim
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 15 września 2018 r. Strona wraz z mężem wskazali, że Organ wystosował wezwanie dotyczące uzupełnienia braków formalnych po czterech miesiącach od dnia złożenia wniosku. Nieprzewidziane okoliczności spowodowały jednak, iż nie Strona mogła stawić się osobiście w Urzędzie. W piśmie podniesiono, że w okresie czterech miesięcy od dnia złożenia wniosku, Strona powstrzymywała się od wyjazdów z Polski trwających dłużej niż tydzień z uwagi na to, iż oczekiwała reakcji Organu na złożony wniosek. W dniu 24 sierpnia 2018 r. Strona – wobec skomplikowanej sytuacji umierającego dziadka – zdecydowała się na zakup biletu do C.. Pobyt zaplanowała na okres między 16 września, a 8 października 2018 r. W dniu 14 września 2018 r. (piątek), otrzymała nieoczekiwanie ww. wezwanie Organu. Lot do C. zarezerwowany był na 16 września 2018 r. Wobec powyższego zdarzenia losowego, Strona zwróciła się o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych do 15 października 2018 r. Dodatkowo w piśmie wskazano, że nieuzupełnienie powyższych braków w terminie nie miało związku
z niedbalstwem Strony. Organ nie mógł oczekiwać jej pełnej dyspozycyjności szczególnie w sytuacji, gdy od daty złożenia wniosku upłynęły aż 4 miesiące.
Do wniosku załączono wydruk potwierdzenia zakupu biletu do P.
W dniu 15 października 2018 r. Strona stawiła się osobiście przed Organem oraz złożyła wypełniony wniosek wraz z paszportem.
Pismem z 18 lipca 2019 r. Skarżąca zwróciła się do Organu o pomoc
w ustaleniu daty spotkania z inspektorem prowadzącym sprawę. Wskazała na pojawiające się od trzech miesięcy trudności w umówieniu wizyty w Urzędzie za pośrednictwem Internetu. Zwróciła również uwagę na brak profesjonalizmu pracowników Urzędu oraz okoliczność, że tak długie oczekiwanie na rozpoznanie Jej sprawy powoduje straty finansowe oraz emocjonalne.
W dniu 24 lipca 2019 r. do Organu wpłynęło pismo pełnomocnika Strony,
w którym wniósł o umożliwienie mu wglądu w akta sprawy i sporządzenie z nich odpisów lub fotokopii, udzielenie informacji jakie przesłanki zależne od strony nie zostały spełnione (co mogłoby skutkować wydaniem decyzji negatywnej) oraz
o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę złożenia wniosku o pobyt czasowy, względnie o umożliwienie uzyskania stempla do paszportu na podstawie art. 108 ustawy o cudzoziemcach. Pełnomocnik zwrócił się ponadto z prośbą o jednoznaczne wskazanie inspektora prowadzącego sprawę i wniósł o przyspieszenie jej rozpoznania.
Tego samego dnia (24.07.2019 r.), do Organu wpłynęło ponaglenie Strony na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu, którym wniesiono
o: 1) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do jej załatwienia.
W dniu [...] lipca 2019 r. Strona złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej jako: "k.p.a.", poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania, skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy,
2) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) zobowiązanie Wojewody D. do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku,
4) przyznanie od Organu na rzecz Strony kwoty 15.000 zł na podstawie art. 149 § 2
w zw. z art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
5) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że pomimo upływu ponad 15 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, Organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia. Takie postępowanie stanowi naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w terminie miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Strona wskazała, że z przewlekłością, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych
i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia. Organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy ani nie poinformował Strony
o powodach nierozpoznania sprawy w terminie. Uzasadniając żądanie zasądzenia sumy pieniężnej Skarżąca wskazała, że od wielu miesięcy była ignorowana przez Organ. Wobec przekroczenia przez Wojewodę D. terminów załatwienia sprawy, Strona winna otrzymać stosowną rekompensatę za krzywdę moralną, spowodowaną zaistniałą przewlekłością, która jednocześnie będzie stanowiła swoistą sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Skarżąca podkreśliła,
że w jej ocenie ilość prowadzonych przez Organ postępowań, czy też problemy techniczno-organizacyjne Urzędu, nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla przewlekłości w prostym - co do swej istoty (tj. nieskomplikowanym) postępowaniu. Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, Strona zwróciła się z wnioskiem
o zobowiązanie Organu przez Sąd, do wydania go w terminie 14 dni.
W odpowiedzi na skargę, Organ wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że Skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku po terminie określonym w wezwaniu. Następnie Organ wskazał, że sposób prowadzenia postępowania w sprawie nie wynika ze złej woli jego pracowników, lecz jest skutkiem jednoczesnego prowadzenia ogromnej ilości spraw z wniosków składanych przez cudzoziemców, odpływem kadry merytorycznej i niemożnością szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Wobec powyższego, pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy, nie sposób przyjąć, iż miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ zakwestionował ponadto zasadność żądania zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej.
Pismem z 16 sierpnia 2019 r. Organ zwrócił się do Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Straży Granicznej z prośbą o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tego samego dnia, Organ przekazał ponaglenie Strony Urzędowi do Spraw Cudzoziemców w Warszawie.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2019 r. Organ poinformował pełnomocnika Strony,
że przewidywany termin zakończenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, określa się na dzień 16 listopada 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku Strony, a przewlekłość ta ma charakter rażący.
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art.120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji
– Wojewodą D., toczyło się na podstawie przepisów k.p.a., stąd też
w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zachowanie terminów określonych
w art. 35 k.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Samo pojęcie przewlekłości zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
W orzecznictwie przyjmuje się, iż przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (vide: wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16,
i sygn. III SAB/Wr 5/17, CBOSA).
Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony
w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony skarżącej i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla strony skarżącej. W efekcie w sprawach
o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16, CBOSA).
Wyżej wskazano już na jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., którą jest zasada szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ustaleniem wzajemnych zależności między zasadą legalizmu a zasadą szybkości postępowania zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 916/15, CBOSA), który podkreślił, że zasady te nie pozostają ze sobą w kolizji i należy je realizować w równym stopniu. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału
w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 k.p.a. Otóż,
o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a.
lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki
w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że Organ przekroczył określony w art. 35 k.p.a. termin do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego daje podstawy do stwierdzenia, że od chwili złożenia przez Skarżącą wniosku, tj. od dnia [...] maja 2018 r. Organ – poza czynnością wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku (wezwanie z dnia 6 września 2018 r.) - przez ponad rok nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie. W istocie, pierwsze czynności Organ podjął
dopiero 16 sierpnia 2019 r. Zwrócił się bowiem do odpowiednich służb
z prośbą o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, przekazał ponaglenie Urzędowi do Spraw Cudzoziemców w Warszawie i poinformował o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Powyższe działanie Organu było niewątpliwie konsekwencją wniesienia ponaglenia przez Stronę w dniu 24 lipca 2019 r. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, – na co zwróciła uwagę również Strona – że pierwszą czynność w postępowaniu tj. wezwanie z dnia 6 września 2018 r. Organ podjął już po upływnie miesięcznego terminu o którym mowa w art. 35 k.p.a. Sąd stwierdził również, że Organ nie poinformował Strony o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem Organ był obowiązany zawiadomić Stronę w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania o niemożności załatwienia sprawy w terminie, podać przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin zakończenia postępowania. Powoływanie się przez Organ na nieuzupełnienie przez Stronę stwierdzonych braków wniosku, w terminie zakreślonym w wezwaniu z 6 września 2018 r. ma jedynie znaczenie dla skrócenia okresu przewlekłości o okres między 22 września a 14 października 2018 r., a nie likwiduje stanu bezczynności Organu jako takiego. Należy również zauważyć, że pomimo nieuzupełnienia braków w terminie Organ nie pozostawił bez rozpoznania wniosku Strony w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. przed rzeczywistym uzupełnieniem braków w dniu 16.10.2018 r. lecz prowadził dalej postępowanie przedłużając termin jego zakończenia do 16 listopada 2019 r.
Powyższe stanowi, że postępowanie w sprawie Organ prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził w pkt I sentencji wyroku, że Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ miało miejsce
z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Przedstawione okoliczności dowodzą,
że sprawa Strony była procedowana przez okres ponad piętnastu miesięcy i nadal wniosek nie jest rozpoznany, co już z tego powodu ocenić trzeba jako rażąco przewlekłe. Organ administracji publicznej nie podejmował żadnych czynności (poza wezwaniem z 6 września 2018 r.) zmierzających do załatwienia wniosku strony. Podkreślenia wymaga, że sprawa z wniosku Strony nie należy do skomplikowanych i wymagających podjęcia szeregu czynności dowodowych. Większość niezbędnych dokumentów dołączono do wniosku i uzupełniono w toku postępowania, a i tak Skarżąca dopiero przez wniesienie ponaglenia i skargi zmusiła Organ do jakiejkolwiek reakcji. Ponadto należy zauważyć, iż usprawiedliwieniem nierozpoznania wniosku Strony przez tak długi okres nie może być w żadnym wypadku sytuacja kadrowa Organu ani napływ dużej ilości wniosków.
Wobec niewydania przez Organ rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny
w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd za uzasadnione uznał przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych).
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie IV sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło