III SAB/Wr 9/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Józef Kremis po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. vel G. K. M. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie nabycia obywatelstwa polskiego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w wysokości 108,85 (sto osiem 85/100) złotych. Pismem z dnia [...] K. M. wniósł skargę na bezczynność Wojewody D., w przedmiocie nadania obywatelstwa polskiego. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia [...] wezwano skarżącego do wykazania wyczerpania toku instancji, wymaganego przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, poprzez nadesłanie zażalenia wniesionego zgodnie z art. 37 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "k.p.a." , w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem złożonym w Konsulacie Generalnym RP w M. w dniu [...], skarżący złożył zażalenie z dnia [...] do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w W., na bezczynność Wojewody D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie za art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Artykuł 3 § 2 pk 1 przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach. Artykuł 52 § 1 p.p.s.a. ustanawia natomiast zasadę, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Artykuł 52 § 2 p.p.s.a. określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jedynie jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to jest szczególnym środkiem zaskarżenia, ponieważ nie jest ono skierowane przeciwko konkretnej czynności procesowej lub aktowi administracyjnemu, lecz ma na celu spowodowanie wypełnienia przez organ obowiązku urzędowego, polegającego na przeprowadzeniu czynności postępowania i ich zakończeniu wydaniem decyzji albo rozstrzygającej o istocie sprawy, albo kończącej postępowanie w sprawie. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi do sądu konieczne jest wyczerpanie tego trybu przed organami administracji publicznej. Jak podkreślono, warunkiem formalnym niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie dostępnych stronie środków zaskarżenia. W przypadku bezczynności, skarżący jest obowiązany przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Niewyczerpanie przed wniesieniem skargi na bezczynność drogi przewidzianej w powołanym wyżej przepisie, musi prowadzić do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz, T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 str. 87 tezy 75 i 76 oraz str. 236 tezy 5 i 6). W rozpoznawanej sprawie, K. M. złożył zażalenie na bezczynność Wojewody D., jednakże - co wynika z treści samego zażalenia - uczynił to dopiero czyniąc zadość wezwaniu sądowemu z dnia [...]. Skoro zatem skarga do sądu złożona została pismem z dnia [...], natomiast zażalenie na działalność Wojewody D. zostało wywiedzione przez skarżącego dopiero w dniu [...], a zatem już po wniesieniu skargi do Sądu, uznać należy, iż w chwili występowania do Sądu, skarżący nie dopełnił obowiązku wyczerpania drogi administracyjnej. Godzi się w tym miejscu podkreślić, iż na wniosek skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, pismem z dnia [...], poinformował skarżącego, że przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność organów jest wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym do załatwienia sprawy. Należało zatem w świetle przytoczonych przepisów uznać, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, jakie służyły mu w postępowaniu przed organami właściwymi w niniejszej sprawie. Wobec niewyczerpania przed wniesieniem skargi na bezczynność drogi przewidzianej w art. 37 § 1 k.p.a. należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucić jako niedopuszczalną.