III SAB/Wr 938/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy I. oddalić wniosek o zobowiązanie Wojewody D. do wydania decyzji w sprawie; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 298,50 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt osiem i 50/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.M. (dalej zwany stroną lub skarżącym) w skardze do tut. Sądu zarzucił Wojewodzie D. (dalej zwanego Wojewodą lub organem) bezczynność w sprawie rozpoznania jego wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (znak sprawy:[...]) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu oraz niezasadne pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W skardze strona domagała się stwierdzenia bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu do wydania decyzji, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł, przyznania kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz akt administracyjnych sprawy wniosek skarżącego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu, za pośrednictwem poczty, w dniu 26 lutego 2018 r. Wniosek ten został zarejestrowany w systemie "Pobyt 2" dopiero w dniu 16 kwietnia 2019 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2019 r. organ wezwał skarżącego, w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku o pobyt czasowy bez rozpoznania, do osobistego stawiennictwa w D. Urzędzie Wojewódzkim Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców lub w delegaturach urzędu, a także wezwał w tym samym terminie do złożenia wniosku na aktualnym formularzu, przedstawienia do wglądu ważnego oryginału paszportu oraz dołączenia do akt sprawy kserokopii wszystkich stron paszportowych zawierających adnotacje urzędowe, dołączenia 4 sztuk aktualnych fotografii cudzoziemca, a także dołączenia załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Przesyłka została wysłana na adres D.L., której strona udzieliła pełnomocnictwa z dnia 22 stycznia 2017 r. (w aktach sprawy administracyjnej). Po dwukrotnym awizowaniu przesyłka została zwrócona nadawcy w dniu 10 maja 2019 r. z adnotacją "zwrot- nie podjęto w terminie". W dniu 16 maja 2019 r. do organu wpłynęło pismo nowego pełnomocnika strony, w którym zawarto wnioski o wgląd do akt, przyspieszenie postępowania, skargę w trybie art. 227 k.p.a. na Wydział z powodu niezarejestrowania wniosku oraz wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę złożenia wniosku o pobyt czasowy przez stronę. Do pisma tego dołączono kserokopię paszportu, załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a także wniosek pracodawcy o dołączenie do sprawy załącznika nr 1. W tym samym dniu do organu wpłynęły 2 inne pisma procesowe, tj. ponaglenie na bezczynność i na przewlekłość organu, kierowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (przekazane organowi wyższego stopnia pismem z dnia 5 czerwca 2019 r.) oraz niniejsza skarga (wpływ do Sądu w dniu 18 czerwca 2019 r.). Pismem z dnia 6 czerwca 2019 r. organ zawiadomił stronę (doręczono w dniu 11 czerwca 2019 r. na adres nowego pełnomocnika) o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 26 lutego 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na fakt nieuzupełnienia braków tego wniosku w wyznaczonym terminie. Strona w dniu 18 czerwca 2019 r. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych w sprawie wskazując, że z winy organu nie była w stanie uzupełnić braków formalnych, gdyż jej wniosek nie został zarejestrowany w systemie. W piśmie tym poinformowano, że strona w dniu 18 czerwca 2019 r. stawi się w Urzędzie celem potwierdzenia osobistego stawiennictwa, złożenia odcisków linii papilarnych oraz przedłożenia ważnego dokumentu podróży. W dniu 29 lipca 2019 r. do organu wpłynęło kolejne ponaglenie na bezczynność i na przewlekłość organu, które przekazane zostało organowi wyższego stopnia pismem z dnia 28 sierpnia 2019 r. W dniu 29 lipca 2019 r. za pośrednictwem organu wpłynęła również przedmiotowa skarga. Wojewoda postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2019 r. odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z dnia 26 lutego 2018 r. wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło z winy strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując w pierwszej kolejności, że z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych we wskazanym terminie, zawiadomieniem z dnia 6 czerwca 2019 r. organ pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Podkreślono, iż do dnia wydania zawiadomienia o pozostawieniu bez rozpoznania strona nie stawiła się osobiście w D. Urzędzie Wojewódzkim oraz nie przedstawiła oryginału dokumentu podróży, jak również nie dołączyła aktualnego zdjęcia cudzoziemca. Wojewoda wskazywał ponadto, że uzupełniając częściowo braki formalne w dniu 18 czerwca 2019 r. (po terminie wyznaczonym przez organ) i składając wniosek o przywrócenie terminu, strona nie uzupełniła wniosku o wymagane 4 fotografie ani o uzupełniony aktualny formularz wniosku, a tym samym nie spełniła wszystkich przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków. Zdaniem organu, mając na uwadze okoliczności przedstawione powyżej, wniosek o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł jest nieuzasadniony i powinien być oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w części uzasadniona. Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 u.p.p.s.a. Pojęcie "bezczynności organu" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., w którym wskazano, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Zgodnie z art. 35 § 2 i § 3 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Jak wynika z treści art. 149 § 1 u.p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W niniejszym przypadku wniosek o zobowiązywanie organu do wydania w określonym terminie decyzji (art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.) jest bezzasadny, gdyż Wojewoda miał podstawy do pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, o czym zawiadomił stronę pismem z dnia 6 czerwca 2019 r. Wbrew stanowisku strony doręczenie wezwania z dnia 19 kwietnia 2019 r. dokonano na prawidłowy adres ówczesnego pełnomocnika strony, zaś podwójne nieskuteczne awizowanie przesyłki pozwoliło przyjąć przewidzianą w art. 44 § 4 k.p.a. fikcję zastępczego doręczenia z upływem 14 dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej, a w rezultacie pozostawienie pisma w aktach sprawy. Ponieważ strona nie stawiła się w wyznaczonym terminie, zaś sam wniosek strony w tym samym terminie nie został uzupełniony, to organ zobowiązany był do pozostawienia wniosku skarżącego z dnia 26 lutego 2018 r. bez rozpoznania, co formalnie zakończyło procedowanie w tej sprawie. Co prawda strona zwróciła się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych swojego wniosku, jednakże postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda odmówił przywrócenia tego terminu. Sąd w niniejszej sprawie nie jest władny do oceny zasadności tego orzeczenia, gdyż służyło od niego odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a od ewentualnego rozstrzygnięcia tego organu strona mogła wnieść skargę do miejscowo właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na dzień orzekania w niniejszej sprawie przyjąć należało zatem, że postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem strony w dniu 26 lutego 2018 r. zostało zakończone poprzez pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania, co czyni żądanie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie za nieusprawiedliwione, wobec czego, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Zakończenie postępowania, w tym także w formie pozostawienia sprawy bez rozpoznania, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości, nawet wówczas, gdy stan bezczynności lub przewlekłości już ustał (wydano akt, interpretację albo dokonano czynności). W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że mieliśmy do czynienia z kilkunastomiesięczną bezczynnością organu. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych pierwszą czynnością organu, i to o charakterze raczej identyfikacyjnym, było zarejestrowanie wniosku w systemie "Pobyt 2" prawie 14 miesięcy po wpłynięciu wniosku do urzędu. Dalszą czynnością, dokonaną na trzeci dzień od rejestracji, było wezwanie strony do osobistego stawiennictwa i uzupełnienia braków wniosku. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż uaktywnienie organu, czego wyrazem było zawiadomienie z dnia 6 czerwca 2019 r., miało związek z wpłynięciem ponaglenia do organu wyższego stopnia i skargi skierowanej do sądu administracyjnego. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a.), co orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 u.p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej mając na względzie, że sumę taką przyznano mu już w równolegle prowadzonym postępowaniu ze skargi na przewlekłe prowadzone postępowanie (sygn. akt III SAB/Wr 508/19), wobec czego orzeczono jak w pkt III sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 u.p.p.s.a. zasądzając połowę poniesionych przez skarżącego kosztów z uwagi na częściowe tylko uwzględnienie skargi.