III SAB/Wr 94/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi Y. O. na bezczynność Wojewody D. w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. pozostaje w bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z [...] stycznia 2018 r., Y. O. (dalej: skarżący, strona, cudzoziemiec) wystąpił do Wojewody D. (dalej też: organ) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na pobyt i pracę. Pismem z [...] października 2018 r. skarżący, działając przez pełnomocnika, zwrócił się do organu o przyspieszenie postępowania, umożliwienie mu wglądu w akta sprawy oraz wskazanie osoby prowadzącej postępowanie. W dniu [...] listopada 2018 r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo, a pełnomocnik złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu. Organ przekazał ponaglenie do organu wyższego stopnia [...] listopada 2018 r. Pismem z [...] listopada 2018 r. strona, działając przez pełnomocnika, wniosła za pośrednictwem tut. organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Wojewodę D. Organ pismem z [...] listopada 2018 r. wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego wniosku tj. do dołączenia wypełnionego we wszystkich rubrykach przez podmiot powierzający wykonywanie pracy załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Strona została poinformowana, że załącznik nr 1 może podpisać osoba uprawniona do podejmowania tego rodzaju czynności na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym albo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo osoba upoważniona na podstawie stosownie udzielonego pełnomocnictwa. Wskazano w wezwaniu, że prosi się o wypełnienie części III punkt 7 – okresu, na jaki podmiot powierzający wykonywanie pracy i/lub pracodawca – użytkownik chce powierzyć cudzoziemcowi wykonywanie pracy. Wezwanie skutecznie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu [...] listopada 2018 r. W dniu [...] listopada 2018 r. do akt przedmiotowej sprawy wpłynęła trzecia strona formularza załącznika nr 1, gdzie w części III punkt 7 podano, że pracodawca zamierza powierzyć wykonywanie pracy cudzoziemcowi na czas nieokreślony. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. organ zawiadomił Stronę o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia [...]stycznia 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W uzasadnieniu podano, że brak formalny wniosku nie został uzupełniony. Strona w wykonaniu wezwania przesłała trzecią stronę formularza załącznika nr 1, przy czym przedłożony dokument nie zawierał żadnego podpisu osoby upoważnionej do reprezentacji firmy A. W tej sytuacji zastosowanie znalazł art. 64 § 2 k.p.a. W dniu [...] stycznia 2019 r. wpłynęło do tut. urzędu ponaglenie z [...] stycznia 2019 r., złożone przez pełnomocnika strony, na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu. Pismem z [...] lutego 2019 r. organ przekazał ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. (data wpływu: [...] stycznia 2019 r.) strona, działając przez pełnomocnika, wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na bezczynność organu z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy; 2) stwierdzenie, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie; 4) przyznania od organu na rzecz skarżącego kwoty 15.000,00 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 5) skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy; 6) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, 7) zwrócenie się do Wojewody D. o nadesłanie odpisu akt postępowania [...] i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w tych aktach na okoliczność utrwalonej praktyki organu odnośnie ustalenia prawidłowego sposobu uzupełniania braków załącznika nr 1 do wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, a organ mógł się zapoznać z zarzutami i wnioskami skargi jedynie na podstawie odpisu skargi. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania oraz podkreślił, że w piśmie z [...] listopada 2018 r. wezwano stronę do dołączenia załącznika nr 1 wypełnionego we wszystkich rubrykach, jednak strona przedłożyła jedynie stronę trzecią tego załącznika, nie zawierającą podpisu osoby upoważnionej do reprezentowania pracodawcy. Przedłożona do akt sprawy strona nr 3 załącznika jest w pełni zanonimizowana i nie sposób określić na podstawie tego dokumentu, jakiej sprawy on dotyczy. Dodatkowo charakter pisma na dołączonej stronie jest całkowicie różny od pisma osoby, która pierwotnie podpisała załącznik nr 1. na podstawie dostępnych systemów baz danych uzyskał informację, iż ojciec skarżącego wraz z rodziną przeprowadził się poza terytorium D.Ś. W uzasadnieniu do wniosku ojciec wskazał natomiast, że rodzina zamieszkuje pod wskazanym adresem we W., a syn pozostaje na jego utrzymaniu. Zatem zasadne jest wyjaśnienie kwestii, czy Wojewoda D. jest wciąż właściwy do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Ponadto organ wyjaśnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynikał ze złej woli pracowników Urzędu Wojewódzkiego ale był skutkiem dużej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, koniecznością jednoczesnego procedowania w wielu sprawach w warunkach znacznego odpływu pracowników. Organ wywodził, że z uwagi na sytuację związaną z ilością rozpatrywanych wniosków, kadrą zajmującą się sprawami oraz wdrażanymi zmianami organizacyjnymi, uchybienia postępowania w przedmiocie wniosku złożonego przez skarżącą nie miały charakteru rażącego. Ponadto sprawy rozpatrywane w wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców maja charakter skomplikowany i wymagają wnikliwego przeanalizowania poszczególnych indywidualnych przypadków, co nie pozostaje bez wpływu na czas trwania postepowania. Wojewoda D. sprzeciwia się wobec powyższego żądaniu zasądzenia na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej i powołując się m.in. na wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, że suma pieniężna może być na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U z 2018 , poz.1302 ze zm.) – dalej: p.p.s.a przyznana tylko w sytuacji, gdy przyznanie to jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność tj. zwalczania bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu. Podkreślił, że w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości wybór jednego z środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ( grzywna lub suma pieniężna) należy do Sądu i powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi, którym jest zwalczanie bezczynności i przewlekłości. Dopiero, gdy uzna, że dla zrealizowania tego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. Ta zaś nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Ponadto dla uwzględnienia wniosku o przyznanie sumy pieniężnej nie jest wystarczającym sam fakt zwłoki organu, ale wymagane jest wykazanie przez stronę, że doznała ona krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania oraz jej rozmiaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga w niniejszej sprawie okazała się uzasadniona. Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) dalej: p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "bezczynności", podobnie jak k.p.a. Jednakże zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia czy i w jaki stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą bezczynnością organu w postępowaniu. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody D. wniosek skarżącego, wpłynął do organu w dniu [...] marca 2018 r. Organ przystąpił do pierwszych czynności w sprawie dopiero [...] sierpnia 2018 r., po otrzymaniu pisma od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w W., w związku z wniesionym do tego organu ponagleniem strony. Do tego czasu brak było jakiegokolwiek działania ze strony organu, a tym samym nie tylko nie mógł się za ten okres powoływać na konieczność prowadzenia czasochłonnego postępowania wyjaśniającego, uzasadniającego niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub w terminie miesiąca, ale także nie załatwił jej w wydłużonym, dwumiesięcznym terminie oraz nie poinformował strony o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, do czego zgodnie z art. 36 k.p.a. był zobowiązany. Tak więc już na tym etapie organ dopuścił się bezczynności. Mimo szybkiej reakcji strony na wezwanie do uzupełnienia dokumentacji ([...] sierpnia 2018 r.), organ nie podejmował następnie znowu żadnych czynności w sprawie aż do [...] lutego 2019 r., uchybiając tym samym również wyznaczonemu przez siebie w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. przedłużonemu terminowi zakończenia postępowania, który upłynął [...] listopada 2018 r. W dalszej kolejności należy jednak wskazać, że nie znajduje również uzasadnienia późniejsze uchylenie się przez organ od wydania w sprawie decyzji i pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania (pismo z [...] grudnia 2018 r.) - co również należy, w świetle przytoczonego na wstępie rozumienia pojęcia bezczynności (zgodnego powołaną w skardze uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego) - kwalifikować jako bezczynność organu. Pozostawienie w postępowaniu administracyjnym bez rozpoznania wniosku strony dotkniętego brakami formalnymi jest uwarunkowane uprzednim wezwaniem jej do uzupełnienia tych braków (art. 64 § 2 k.p.a.). Skierowane do pełnomocnika strony wezwanie z [...] listopada 2018 r. zostało bowiem, zdaniem Sądu sformułowane niejednoznacznie. O ile w części początkowej istotnie wyraźnie wskazano, że żąda się od wnioskodawcy dołączenia załącznika nr 1 wypełnionego we wszystkich rubrykach przez podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonanie pracy wraz z wyjaśnieniem, kto jest podmiotem uprawnionym do podpisania tego dokumentu, to w dalszej części zawarto stwierdzenie "Proszę o wypełnienie części III punkt 7 – okres, na jaki podmiot powierzający wykonywanie pracy i/lub pracodawca – użytkownik chce powierzyć cudzoziemcowi wykonywanie pracy". Zgodzić trzeba się z organem, że przesłanie jednej (trzeciej) strony załącznika nr 1 z uzupełniona jedynie rubryką w pkt t części III, bez zaopatrzenia tego uzupełnienia w podpis osoby uprawnionej do podpisania całego braku formalnego, nie sanuje braków wniosku. Tym niemniej w treści wezwania do uzupełnienia braku formalnego z [...] listopada 2018 r. zawarto równorzędnie wezwanie do dołączenia wymaganego załącznika wypełnionego we wszystkich rubrykach, jak i do wypełnienia określonego punktu tegoż załącznika, bez doprecyzowania, czy są to żądania alternatywne, czy też to drugie stanowi uszczegółowienie wymogu przedłożenia ponownie kompletnego załącznika. W tej sytuacji należy, zdaniem Sądu przyjąć, że strona zastosowała się do wezwania, jakkolwiek – wskutek jego niejednoznacznego brzmienia – jej czynność była dotknięta brakiem formalnym (brak podpisu osoby uprawnionej, potwierdzenia, że dokument dotyczy wniosku skarżącego) i wezwać ją do uzupełnienia tego braku, ewentualnie ponowić wezwanie do przedłożenia kompletnego, podpisanego załącznika nr 1, ze wskazaniem, na czym polegały jego braki. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma, kierowane do strony pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, musi spełniać warunek jednoznaczności i być dla strony zrozumiałe. Strona nie może ponosić konsekwencji wadliwego w tym zakresie działania organu, w szczególności tak daleko idących, jak odmowa załatwienia jej sprawy poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie, w przekonaniu Sądu, nie można uznać, że zaszły określone w art. 64 § 2 k.p.a. podstawy do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona - pozbawiona możliwości legalnego pobytu - czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie – zarówno wyrażające się w długotrwałym braku podejmowania czynności procesowych w ustawowych terminach jak i bezpodstawnym pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania, w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania, podobnie jak wady kierowanego do strony wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności związane z niedostatecznym zapleczem kadrowym mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu. Biorąc pod uwagę powyższe oraz postawę organu, który w sumie przez 11 miesięcy nie podejmował czynności w sprawie, uchybił nie tylko podstawowemu, ale i wydłużonemu, dwumiesięcznemu terminowi załatwienia sprawy, a także terminowi wyznaczonemu w trybie art. 36 § 1 k.p.a., do 20 sierpnia 2018 r. nie realizował obowiązku wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, a ostatecznie pozostawił wniosek bez rozpoznania po wystosowaniu do strony niejednoznacznego w treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych, Sąd stwierdza, że bezczynność organu w postępowaniu w ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) – o czym orzeczono w pkt II wyroku. W oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a Sąd zobowiązał Wojewodę D. do załatwienia sprawy, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (w pkt III wyroku). Uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest przy tym szczególnym instrumentem, który poza wspomnianą funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Jak wyjaśniono powyżej, charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale obciążeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód, poniesionych przez nią w związku z bezczynnością, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie w ten sposób praw strony będzie natomiast uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej) w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie towarzyszą także sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do legalności pobytu na terytorium RP. Skarżący, uzasadniając wniosek, powołał się na szkody moralne, wynikające z naruszenia jego praw w postępowaniu. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania stronie skarżącej przez Sąd sumy pieniężnej (3000 zł) na podstawie powyższego przepisu (pkt IV wyroku). Kwotę powyższą Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy oraz uwzględniającą ukształtowany już praktyką tego Sądu poziom finansowy zasądzanych kwot w podobnego typu sprawach. Odnosząc się do podniesionej w tym zakresie w odpowiedzi na skargę argumentacji Sąd zauważa, że art. 149 § 2 p.p.s.a. wyposaża Sąd w kompetencję do zastosowania dwóch rodzajów środków: grzywny nakładanej na organ oraz sumy pieniężnej zasądzanej od organu na rzecz strony skarżącej, przy czym decyzję o zastosowaniu jednego lub obu tych środków ustawodawca pozostawił Sądowi. Przepis powyższy w żaden sposób również nie uzależnia możliwości nałożenia kary pieniężnej od jednoczesnego nałożenia na organ grzywny, wręcz przeciwnie, zastosowanie tych środków oparto na alternatywie zwykłej. Oba środki przewidziane w art. 149 §2 p.p.s.a. pełnią, tak jak wskazuje organ, funkcję dyscyplinującą wobec organu i mają służyć zwalczaniu bezczynności, mogą jednak, choć nie muszą, być stosowane niezależnie. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd – na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 orzekł jak w sentencji wyroku. Mając na uwadze powyższe Sąd w ramach przysługujących kompetencji postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, uznając że zasądzona na rzecz strony kwota pieniężna dostatecznie realizuje funkcję dyscyplinującą wobec organu, uwzględniając zarazem wspomniany element zadośćuczynienia za naruszenia praw strony w postępowaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).