III SAB/Wr 951/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska Sędziowie: sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi O. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej;; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowania w zakresie wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 2 sierpnia 2019 r. (wpływ do organu administracji 05.08.2019 r.) jest przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania w sprawie wniosku O. C. z 16 lutego 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika z akt sprawy O. C. obywatelka U. (dalej: Skarżąca, Strona) pismem z 16 lutego 2017 r. wystąpiła do Wojewody D. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz pracę w Polsce, do wniosku dołączyła wypełniony przez pracodawcę załącznik nr 2. Wśród załączonych do wniosku dokumentów znajdują się kserokopia paszportu, karty pobytu datowanej na dzień 15 grudnia 2016 r., umowa najmu mieszkalnego, oświadczenie pracodawcy o powierzeniu wykonywania pracy, decyzja w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej, zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. organ zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Straży Granicznej z zapytaniem czy wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Skarżącej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa. W tym samym dniu tj. 13 kwietnia 2017 r. organ wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych oraz innych dokumentów w terminie 14 dni od otrzymania przedmiotowego wezwania, jednocześnie poinformował, że planuje zakończyć postępowanie 16 czerwca 2017 r. Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. Strona wskazała na brak czynności organu w jej sprawie oraz poprosiła o spotkanie z kierownikiem Oddziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w celu wyjaśnienia sprawy. Pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie akt przedmiotowej sprawy. Następnie, pełnomocnik Strony przedłożył w dniu 10 grudnia 2018 r. kserokopię umowy najmu. Kolejnym pismem z dnia 7 lutego 2019 r. przedłożył oryginał umowy najmu oraz oryginał umowy o pracę. Kolejnym pismem z dnia 10 maja 2019 r. pełnomocnik przesłał aktualizację załącznika 2, kopię umowy o pracę oraz informację starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych. Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2019 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do organu o wydanie decyzji w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy oraz pracę z uwagi na kompletność złożonego wniosku. Pełnomocnik Strony 24 czerwca 2019 r. wniósł ponaglenie wskazując, że od dnia złożenie przez Stronę wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, tj. od 12 lutego 2018 r. sprawa nie tylko nie została załatwiona, brak nawet informacji o wszczęciu postępowania w sprawie. Decyzją z dnia 7 lipca 2019 r. organ udzielił zezwolenia na pobyt czasowy oraz pracę do dnia 1 lipca 2022 r. Pismem z dnia 3 lipca 2019 r. wezwał Stronę do przedstawienia dowodu opłaty za wydanie karty pobytu w wysokości 50 zł. W odpowiedzi na ww. pismo, pełnomocnik Skarżącej wniósł o wydanie karty pobytu bez adresu jednocześnie załączył potwierdzenie uiszczenia opłaty wraz z oświadczeniem Strony o braku możliwości zameldowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wniesiona w dniu 11.09.2019 r.) na przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania w sprawie wniosku z 16 lutego 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy O. C., zarzucając naruszenie: art. 35 § 1 - 3 w związku z art. 36 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeka postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły oraz naruszenie art.6,7,7a, 8 i art. 12 K.p.a., wniósł o: - dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; - przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postewpoaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.); - zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstw procesowego wg norm przypisanych. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja została wydana przez organ po upływie 2 lat i 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku – co w ocenie Strony należy uznać jako rażące naruszenie prawa. Dalej podkreślono, że gdyby Strona nie podjęła czynności polegającej na wniesieniu ponaglenia, organ najprawdopodobniej dalej pozostawałby w przewlekłości. Wskazano, że organ nie podejmował żadnych czynności z wyjątkiem wezwania Strony z dnia 13 kwietnia 2017 r. Ponadto, Strona uzupełniła wszystkie braki, a zatem stan faktyczny należało uznać za w pełni wyjaśniony. W odniesieniu do wniosku o przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej, wskazała że przedłużanie trwającego postępowania narusza swobodę poruszania się , co więcej naruszenie przedmiotowej swobody uniemożliwia osobisty kontakt Strony z jej małoletnim synem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania, warunek ten powiązać należy z art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - to do organu prowadzącego postępowanie. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, które miało miejsce 11 września 2019 r., wniosła 24 czerwca 2019 r. ponaglenie. Skarga Strony na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc dopuszczalna nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia. Skarga jest zasadna. Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA). Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA). Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że Strona pismem z 16 lutego 2018 r. (data wpływu od właściwego organu administracji) złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ administracji nie podjął żadnej czynności od dnia 13 kwietnia 2017 r. do dnia 2 lipca 2019 r. (data wydania decyzji zezwalającej na pobyt czasowy oraz pracę) tj. przez okres 2 lat i 4 miesięcy. Strona w listopadzie 2017 r. uzupełniła wskazane przez organ braki formalne wniosku. Z powodu braku reakcji organu ustanowiła pełnomocnika, który na bieżąco uzupełniał wniosek ze względu na zmieniającą się sytuację życiową Strony. Dopiero po wniesieniu ponaglenia w czerwcu 2019 r. organ wydał decyzję. Czynności w zakresie prowadzonego postępowania, co należy podkreślić, organ administracji podjął dopiero po wniesionym przez Stronę ponagleniu, wcześniej nie podejmował żadnych czynności przez okres 2 lat i 4 miesięcy. Po uzupełnieniu przez Stronę braków formalnych wniosku. Organ administracji nie podejmował z własnej inicjatywy żadnych czynności. Dopiero działanie Strony spowodowały, że organ zakończył postępowanie po ponad 2 latach. Akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że do zwłoki w rozpoznaniu wniosku w jakimkolwiek zakresie przyczyniła się sama Strona. Wprost przeciwnie to konsekwentne działania podjęte przez Stronę doprowadziły do zakończenia postępowania tj. wydania decyzji. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ administracji dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, jak w niniejszej sprawie, w której Strona z powodu tak długiego oczekiwania na rozstrzygnięcie organu administracji pozostaje w niepewności co do możliwości pobytu na terytorium RP oraz faktycznie jest ograniczona w możliwości swobodnego opuszczenia i powrotu na terytorium RP, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od niemal 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu. Sąd stwierdzając, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) – o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku, wziął pod uwagę postawę organu administracji, który dopiero po 2 miesiącach od otrzymania wniosku dokonał jego oceny w zakresie braków formalnych i wystąpił o udzielenie informacji przez Policję, ABW, Straż Graniczną. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku nadal przez 2 lata nie kończył postępowania. Przy czyn tylko raz poinformowała Stronę o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Terminu tego nie dotrzymał o przyczynach dalszej zwłoki i terminie zakończenia postępowania Strona nie była informowana. Także ponaglenie Strony zostało przekazane organowi właściwemu do jego rozpozna po upływie ustawowego terminu. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a Sąd umorzył postępowanie w zakresie wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy bowiem decyzja taka została już wydana. Zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie przez organ praw strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej) w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu i pracy na terytorium RP. Skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazała na szczególnie uciążliwy ze względów osobistych (długotrwała rozłąka z małoletnim synem). W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (2.000 zł) na podstawie powyższego przepisu. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy. Przy czym, jak już wskazano, kwota ta nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez Stronę. Pełni ona funkcją dyscyplinującą organ administracji i w pewnym stopniu stanowi zadośćuczynienie Stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).