III SO/Wr 1/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku P. K. o wymierzenie grzywny Gminie K. w przedmiocie nieprzekazania skargi postanawia: wymierzyć grzywnę Gminie K. w kwocie 500 zł (pięćset złotych). Pismem z dnia 10 marca 2023 r. P. K. (dalej: skarżący, wnioskodawca), za pomocą platformy ePUAP wniósł o ukaranie grzywną Gminy K. (dalej: organ) na podstawie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.) — dalej: p.p.s.a. za nieprzekazanie do tutejszego sądu skargi na czynność z zakresu administracji publicznej organu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od jej otrzymania. Do wniosku strona skarżąca dołączyła kopię skargi z 1 lutego 2023 r. na czynności z zakresu administracji publicznej — na czynność umieszczenia słupków w M. na ul. [...] dz. nr [...]. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że 1 lutego 2023 r. za pośrednictwem platformy ePUAP wniósł skargę na czynności z zakresu administracji publicznej — na czynność umieszczenia słupków w M. na ul. [...] dz. nr [...]. Następnie 6 marca 2023 r., również przez ePUAP przesłał do organu wniosek o przekazanie skargi do sądu. Do dnia wniesienia do sądu wniosku o ukaranie grzywną organ nie przekazał skargi, akt administracyjnych sprawy ani odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że już 21 czerwca 2022 r. na jego elektroniczną skrzynkę podawczą wpłynęło pismo pełnomocnika strony skarżącej informujące, że skarżący wnosi skargę na czynność organu z zakresu administracji publicznej polegającą na umieszczeniu słupków przy ul. [...] dz. nr [...] w M. z adnotacją, że w załączeniu znajduje się pełna treść skargi. Jak dalej informuje organ — z uwagi na fakt, że przesłane pismo nie zawierało żadnych załączników, zawiadomiono pełnomocnika skarżącego o braku załączników a co za tym idzie, o niemożliwości dalszego procedowania. 7 listopada 2022 r. na skrzynkę podawczą organu wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika strony skarżącej zawierające ponaglenie w przedmiocie przekazania skargi z 20 czerwca 2022 r., nadal jednak nie załączono treści skargi. W dalszej kolejności organ wskazuje, że 1 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego ponownie przysłał pismo w sprawie skargi na czynność z zakresu administracji publicznej polegającą na umieszczeniu słupków na ul. [...] dz. nr [...] w M. i ponownie zamieścił tam informację, że załącza pełną treść skargi, tymczasem pismo nie posiadało załączników. W związku z powyższym, organ ponownie poinformował o tym fakcie pełnomocnika strony skarżącej. W dalszej części organ podnosi, że jeśli nie otrzymał pełnej treści skargi (brak załącznika do pisma przesłanego przez ePUAP), nie miał możliwości ani obowiązku przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie ma więc podstaw do nałożenia na organ grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania. W razie niewykonania tego obowiązku, Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest zatem niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i złożenie wniosku o ukaranie organu przez stronę skarżącą. Wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna ma charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 2). Służy bowiem nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie presji za niedopełnienie tej czynności w wyznaczonym przepisami terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Kwestia orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawiona została uznaniu Sądu. Oznacza to, że rozstrzygając w tym przedmiocie, Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Na podstawie art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. 2019, poz. 1003), skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej została ona sporządzona. Art. 57 § 1 p.p.s.a. wymienia elementy składowe skargi. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Natomiast konieczne elementy pisma procesowego zamieszczone są w art. 46 p.p.s.a.: § 1 Każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. § 2 Pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku: 1) gdy jest pierwszym pismem w sprawie: a) oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, b) numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub c) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, d) oznaczenie przedmiotu sprawy; 2) dalszych pism procesowych - sygnaturę akt. § 2a W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. § 2b Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W przypadku, gdy pismo strony dotknięte jest brakami formalnymi zastosowanie znajduje art. Art. 49: § 1 Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. § 2 Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie. § 3 Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. § 4 Czynności, o których mowa w § 1 i 2, może wykonywać referendarz sądowy. W rozpoznawanej sprawie okoliczność bezsporną stanowi fakt, że na skrzynkę ePUAP organu w dniu 1 lutego 2023 r. wpłynęło pismo strony skarżącej. Treść pisma zawiera następujące informacje: - zatytułowane jako skarga na czynność z zakresu administracji publicznej, - skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Gminy K., - skarżącym jest P(1) K. zastępowany przez pełnomocnika adw. M. K., - skarga wniesiona na czynność Gminy K. polegającą na umieszczeniu słupków na ul. [...] dz. [...], - w załączeniu znajduje się pełna treść skargi, - pismo opatrzone podpisem elektronicznym pełnomocnika. W ocenie Sądu treść opisanego powyżej pisma spełnia wymagania, jakie powinna spełniać skarga. Zgodnie bowiem z art. 57 p.p.s.a., zawiera oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko strony oraz jej pełnomocnika, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę oświadczenia, podpis pełnomocnika strony skarżącej, wymienienie załączników, oznaczenie przedmiotu sprawy i adres elektroniczny oraz podpis pełnomocnika. Pismo zawiera braki formalne (nr PESEL strony skarżącej, adres oraz brak załącznika), jednakże nie stanowią one o tym, że pismo złożone w dniu 1 lutego 2023 r. nie stanowi skargi i nie podlega przekazaniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Jak przewiduje to rozporządzenie, skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej została ona sporządzona. Organ nie jest uprawniony do badania warunków formalnych skargi, zachowania terminu do jej wniesienia czy też jej dopuszczalności. Te czynności należą do kompetencji sądu. Zatem dopiero sąd ocenia — na podstawie przepisów ustawy p.p.s.a. — czy pismo stanowi skargę oraz czy zawiera braki formalne i w razie potrzeby stosuje art. 49 p.p.s.a. Nie uszło również uwadze Sądu, że pismo o identycznej treści trafiło na skrzynkę ePUAP organu już 21 czerwca 2022 r. Informację o tym fakcie przekazuje również organ (odpowiedź na wniosek o nałożenie grzywny — k. 33 akt sądowych), a potwierdzają ją akta administracyjne zgromadzone w sprawie i przekazane przez organ. Podkreślenia wymaga również fakt, że już od kwietnia 2022 r. strona skarżąca korespondowała z organem w sprawie będącej przedmiotem nieprzekazanej skargi (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 24 kwietnia 2022 r. i odpowiedź organu z 25 maja 2022 r. zapoczątkowały korespondencję w sprawie, która trwała do marca 2023 r.). Tym samym, nawet jeśli skarga nie zawierała załącznika w postaci uzasadnienia a wskazywała zaskarżoną czynność, organ posiadał wiedzę, czego dotyczy sprawa i miał możliwość sporządzenia odpowiedzi na skargę w zakresie, na jaki pozwalały mu informacje zawarte w korespondencji wyżej wspomnianej, znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie 30 dni od jej wniesienia. Termin ten został przekroczony w sposób rażący, gdyż organ przekazał skargę dopiero w dniu 20 marca 2023 r. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę we właściwej formie i czasie było bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Niedopełnienie tego obowiązku w terminie bez uzasadnionych przyczyn czyni zasadnym wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. wyniosło 6346,15 zł (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Z przyczyn wyżej wskazanych w ocenie Sądu, wymierzenie grzywny w wysokości 500 zł pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył grzywnę w wysokości określonej w punkcie I sentencji postanowienia.