III SO/Wr 29/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 5 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. S. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych); II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. L. S. (dalej jako: wnioskodawca, strona) wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej także jako organ) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 29 kwietnia 2021 r., wnioskodawca wniósł o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie skargi do Sądu. Wezwaniem z 10 sierpnia 2021 r. Sąd wezwał organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek, w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania. Wezwanie zostało doręczone organowi 12 sierpnia 2021 r. Organ pismem z 17 sierpnia 2021 r. odpowiedział na wezwanie Sądu, wskazując, że w dniu 29 kwietnia 2021 r. przekazał skargę do Sądu. Następnie pismem z 19 sierpnia 2021 r. organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie doszło do zaburzenia obiegu wewnętrznego dokumentów z uwagi na obciążenie organu olbrzymią ilością pism, skarg i wniosków oraz niewystarczające zasoby kadrowe i techniczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Z akt wynika, że skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę została wniesiona do Wojewody Dolnośląskiego wpłynęła 23 lutego 2021 r. (wpływ do organu). Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia 25 marca 2021 r. (czwartek). Wniosek o wymierzenie organowi grzywny wpłynął do tutejszego Sądu 5 maja 2021 r. Organ przekazał skargę do Sądu wraz z aktami sprawy 5 maja 2021 r. (41 dni po ustawowym terminie). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przedmiotowej sprawie organ przekazał skargę do Sądu 41 dni po ustawowym terminie. Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek strony skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność organu), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.