III SO/Wr 3/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie z wniosku V. S. o wymierzenie Wojewodzie D. grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: 1. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych). 2. zasądzić od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z [...] września 2018 r. V. S. (dalej jako: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła za pośrednictwem Wojewody D. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku złożonego dnia [...] stycznia 2017 r. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z [...] lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącej złożył do tutejszego Sądu wniosek o wymierzenie Wojewodzie D. grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie. W uzasadnieniu wniosku podał, że do dnia jego złożenia, skarga nie wpłynęła do Sądu. Odpis wniosku o wymierzenie grzywny został przesłany Wojewodzie D. i przesyłka została doręczona w dniu [...] marca 2019 r. Organ nie ustosunkował się do przedmiotowego wniosku. Do dnia rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny Wojewoda D. nie przekazał Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku złożonego [...] stycznia 2017 r. - nadana została przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu [...] września 2018 r. – za pośrednictwem Wojewody D. Z akt sprawy wynika, że organ do dnia rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny nie przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu przedmiotowej skargi. W ocenie Sądu nie znajduje jakiegokolwiek usprawiedliwienia fakt nieprzekazania skargi do Sądu przez właściwy organ w ustawowym terminie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że termin 30 dni na przekazanie skargi nie podlega przywróceniu, a jego uchybienie może być podstawą do wymierzenie organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Wobec powyższego Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 3.000 zł. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze treść wniosku, brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy, charakter sprawy będący przedmiotem skargi, jak przeszło 7-miesięczny okres uchybienia terminu do przekazania skargi (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 895/10, publ. Lex nr 653783). Wymiar grzywny został wyliczony zaś na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r. (M.P. z 2019 r., poz. 154) przeciętne wynagrodzenie miesięczne wynosi 4.585,03 zł. W niniejszej sprawie stopień zawinienia organu jest niewątpliwie znaczący, gdyż przewlekłość wynika z rażącego naruszenia obowiązku wynikającego wprost z art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu wymierzenie Wojewodzie D. grzywny w wysokości 3.000 zł jest adekwatne do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Szczególnie, że do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie przekazał do Sądu wniesionej skargi na przewlekłość wraz z odpowiedzią na skargę, ani w żaden sposób nie odniósł się do przesłanego mu wniosku o wymierzenie grzywny i nie wyjaśnił przyczyn nieprzekazania w terminie skargi do Sądu. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 -2c p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 55 §1 zd. 2 p.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym.