III SO/Wr 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie z wniosku D W w przedmiocie wymierzenia grzywny S K O we W, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt III SO/Wr 5/09 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. D W (zwana dalej wnioskodawczynią) zażądała wymierzenia grzywny S K O we W. W uzasadnieniu wniosku skarżącą wskazała, że w aktach sprawy "brak wszystkich pism procesowych i zażaleń kierowanych do B i G T oraz SKO we W". W odpowiedzi, S K O we W wnioskowało o nieuwzględnienie żądania, podnosząc, że "wraz z odpowiedzią na skargi przekazało komplet akt, jakie otrzymało w przedmiotowych sprawach od organu pierwszej instancji, jak również przekazało kompletne akta drugoinstancyjne. Uczyniło to w terminie przewidzianym powołanym (...) w art. 54 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Tym samym, wniosek D W o zastosowanie wobec K sankcji przewidzianej w art. 54 i art. 55 jest całkowicie nieuzasadniony". Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia [...] r., skutecznie doręczonym wnioskodawczyni w dniu [...] r., wezwano D W do uiszczenia wpisu od wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W dniu [...] r. skarżąca - podobnie jak w wielu innych wszczętych przez nią sprawach - złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Ponadto, w piśmie z dnia [...] r., podniosła, że nie korzysta z pomocy osób trzecich, nie pobiera świadczeń z opieki społecznej, nie ma zdolności kredytowej. Koszty związane z prowadzeniem spraw sądowych w latach [...] pokrywa środkami pochodzącymi z kredytu ([...] zł), zaciągniętego przez [...], przy czym - jak zaznaczyła - "kredyt się kończy, a sprawy się nie kończą". Wskazała, że każdego miesiąca ponosi stałe wydatki związane z opłatami za: energię elektryczną ([...] zł), gaz z butli ([...] zł), telefon ([...] zł), leki ratujące życie ([...] zł) oraz wodę ([...] zł). Pozostałą kwotę wolnych środków określiła jako "mniej niż minimum socjalne". Wnioskodawczyni oświadczyła, że Sądowi znane są koszty wydatku na list polecony, ksero i dojazd do punktu ksero i pocztę, ze sprecyzowaniem, że na sam dojazd do Sądu wydaje [...] zł. W ocenie skarżącej, "dalsze oszczędzanie jest niemożliwe, bowiem stanowi zagrożenie dla jej życia i życia jej męża". Wspólny dochód skarżącej i jej męża opiewa na kwotę [...] zł. Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła sprzeciw na to postanowienie, żądając jego uchylenia i przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wedle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez wojewódzki sąd administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie jednak do treści art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyznanie zatem prawa pomocy, w razie oczywistej bezzasadności skargi jest niedopuszczalne, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi. s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. W postanowieniu z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił jednak, że ocena bezzasadności skargi wyrażona w postanowieniu podjętym na podstawie art. 247 p.p.s.a. nie oznacza i nie może oznaczać merytorycznego rozpoznania skargi - wniosku (celowe podkreślenie Sądu). Jest to jedynie ocena wyrażona na etapie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący może zatem podważać tę ocenę zarówno w zażaleniu na postanowienie o nieprzyznaniu prawa pomocy, jak i domagać się merytorycznego rozpoznania skargi (lub wniosku). Zważywszy na powyższe oraz na treść odpowiedzi organu administracyjnego na wniosek skarżącej, Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka określona art. 247 p.p.s.a. Po dokonaniu bowiem wstępnej analizy akt - nie tylko niniejszej sprawy, lecz również akt innych spraw wszczętych z inicjatywy skarżącej (sygn. akt: [...],[...]) - pod kątem ich zawartości okazało się, iż przedłożone przez organy akta administracyjne zawierają "pisma procesowe i zażalenia", których brak zarzuca skarżąca we wniosku datowanym na dzień [...] r. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 247 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.