III SO/Wr 6/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonanie transportu drogowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 6 sierpnia 2010 r. D.R. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, aktualnie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2010 r. wnioskodawca oświadczył, że od stycznia 2010 r. nie prowadzi działalności gospodarczej ale dotychczas jej nie "zamknął". Dodał, że utrzymuje się z sezonowych prac dorywczych, nie posiada żadnego majątku, a wszelkie karty kredytowe zostały mu zablokowane z powodu istniejącego zadłużenia. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego potencjalnego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca – mimo wezwania- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe; nie wskazał gdzie aktualnie zamieszkuje; nie wyjaśnił dlaczego dotychczas nie zlikwidował (a przynajmniej nie zawiesił) swojej działalności gospodarczej; nie przedłożył żadnych dokumentów finansowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej; nie złożył zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej i nie wykazał też, że poszukuje stałej pracy; nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków; nie określił wartości posiadanych przez siebie ruchomości i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Skarżący w swoim wniosku ograniczył się jedynie do przedłożenia takich danych, które miały świadczyć o jego złym stanie majątkowym i braku dochodów. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim oso- bom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Warunkiem przyznania prawa pomocy jest taka sytuacja, w której z przyczyn od strony nienależnych, nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych. Można mieć wątpliwości czy przedstawiona we wniosku sytuacja materialna wnioskodawcy jest tylko następstwem niezawinionych przez niego zdarzeń. Zauważyć również należy, że przedmiot skargi dotyczy prowadzonej przez wnioskodawcy działalności gospodarczej, a niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.