III SO/Wr 7/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku I. T. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w przedmiocie nieprzekazania w terminie skargi postanawia: wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych. Pismem z [...] lipca 2018 r., skarżąca złożyła - za pośrednictwem Wojewody D. (dalej: Wojewoda) - skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga ta wpłynęła do organu [...] sierpnia 2018 r. Następnie, pismem z [...] października 2018 r., skarżąca złożyła wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny za nieprzekazanie w terminie w/w skargi. Uzasadniała, że - do dnia jego złożenia - skarga nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek, Wojewoda wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że - w skardze - podano nieprawidłową datę urodzenia i numer paszportu skarżącej, jak również niewłaściwą datę złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Dowodził, że błędy te utrudniły identyfikację strony i uniemożliwiły dołączenie skargi do akt właściwej sprawy oraz przekazanie skargi wraz z odpowiedzią w ustawowym terminie. Podkreślił, że nieprzekazanie skargi wynikało z błędów utrudniających właściwą kwalifikację sprawy i identyfikację wnioskodawczyni. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że w/w skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została nadana w urzędzie pocztowym [...] listopada 2018 r., wpłynęła do Sądu [...] listopada 2018 r. i została zadekretowana pod sygn. akt III SAB/Wr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: NSA/ z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2; postanowienie NSA z 11 maja 2012 r., I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że - przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny - trzeba wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd zaakcentowane - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie bezspornym jest, że wniesiona - za pośrednictwem Wojewody - skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wpłynęła do organu [...] sierpnia 2018 r. Tym samym - zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. - organ winien przekazać tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu do dnia [...] września 2018 r. (poniedziałek), czego jednak nie zrobił. Skoro uczynił to dopiero [...] listopada 2018 r., to niewątpliwie nastąpiło to z przekroczeniem - ustawowego trzydziestodniowego terminu - prawie o 3 miesiące. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a., stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10, dostępne: CBOSA). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi (Wojewodzie) grzywnę w wysokości 500 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (przewlekłość postępowania) a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi (prawie 3 miesiące). Sąd wziął przy tym pod uwagę okoliczności usprawiedliwiające ten stan rzeczy w postaci podanych w skardze nieprawidłowych danych (daty urodzenia skarżącej i numeru paszportu) i związane z tym możliwe trudności w zidentyfikowaniu skarżącej. W ocenie Sądu jednak, ustalenie, od kogo pochodzi skarga, w sytuacji podania imienia i nazwiska skarżącej, wszystkich danych jej pełnomocnika oraz daty złożenia wniosku (która została - wbrew twierdzeniom organu - podana prawidłowo), nie powinno trwać prawie 3 miesiące. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z 9 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2017 r. (M.P. z 2018 r., poz. 187).