III SO/Wr 9/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku O. M. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi postanawia: oddalić wniosek o wymierzenie grzywny. Pismem z 20 stycznia 2021 r. skarżący O. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego (dalej też: Wojewoda, organ) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie z wniosku skarżącego. Skarga wpłynęła do organu 20 stycznia 2021 r. Pismem z 4 marca 2021 r. skarżący przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za niezastosowanie się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej - p.p.s.a.) tj. nieprzekazanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania sądowi w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, o przyznanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty 17 złotych uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa i o wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu wniosku podał, że o fakcie braku przekazania skargi przez organ w terminie pełnomocnik skarżącego powziął informację w tutejszym Sądzie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 9 marca 2021 r. organ został wezwany do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 21 akt) wezwanie zostało skutecznie doręczone organowi 17 maja 2021 r. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie wniosku. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że ww. skarga na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie z wniosku skarżącego wpłynęła do Sądu 2 marca 2021 r. Sprawa została zadekretowana pod sygn. akt III SAB/Wr 514/21. Odpowiedź organu na skargę wpłynęła do Sądu 2 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Powołany przepis nie obliguje jednakże Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem ‘może’ orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. jasno stanowi, że organ ma wykonać określony w tym przepisie obowiązek w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi. Jak wynika jednak z akt zarówno niniejszej sprawy, jak i sprawy o sygn. akt III SAB/Wr 514/21 (pod którą zarejestrowano skargę) organ nie uchybił terminowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a w sposób znaczący. Strona skarżąca wniosła skargę 20 stycznia 2021 r. (data wpływu do organu), a 2 marca 2021 r. (data wpływu drogą elektroniczną) skarga wpłynęła - po przekazaniu jej przez organ - do Sądu. Organ przekroczył więc nieznacznie wynikający z przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. termin. W przekonaniu Sądu nie może to jednak wpłynąć na ocenę wniosku o wymierzenie grzywny. Bardzo nieznaczne - o 10 dni - przekroczenie przez organ trzydziestodniowego terminu nie jest bowiem, w ocenie Sądu, wystarczającą okolicznością przemawiającą za ukaraniem organu grzywną. Niewątpliwie przy tym organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, przesyłając Sądowi skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy administracyjnej. Wyjaśnił również w odpowiedzi na wniosek powody zupełnie przecież nieznacznego niedotrzymania terminu, o którym mowa we wskazanym przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - represyjny charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że niezasadnym jest nałożenie na Wojewodę Dolnośląskiego grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wobec powyższego, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.