III SO/Wr 95/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III sprawy z wniosku S. S. w przedmiocie wymierzenia Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z 29 września 2021 r. (data wpływu do organu) wnioskodawca S. S. (dalej: wnioskodawca, strona skarżąca) złożył za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) skargę na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 15 listopada 2021 r. (data wpływu do organu) wnioskodawca złożył wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny za niezastosowanie się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.– dalej: p.p.s.a.), tj. nieprzekazanie Sądowi skargi w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania wraz z kompletnymi uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Na uzasadnienie wskazała, że według posiadanych przez stronę informacji skarga nie została na dzień złożenia wniosku przekazana Sądowi przez organ. Organ mimo skutecznie doręczonego zobowiązania do udzielenia odpowiedzi na wniosek nie przedstawił swojego stanowiska w sprawie. Sądowi wiadomo z urzędu, że skarga strony z dnia 29 września 2021 r., której dotyczy wniosek strony o wymierzenie grzywny inicjujący postępowanie w przedmiotowej sprawie została przekazana do tutejszego Sądu przez organ w dniu 17 listopada 2021 r. za pośrednictwem ePUAP i zarejestrowana została pod sygn. akt III SAB/Wr 3277/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Powołany przepis nie obliguje jednakże Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem ‘może’ orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, takie jak.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie niewątpliwym jest, że skarga wniesiona za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego wpłynęła do organu 29 września 2021 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ powinien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 30 dni od jej wniesienia przez stronę skarżącą. Uczynił to jednak dopiero 17 listopada 2021 r. (data wpływu do Sądu) za pośrednictwem platformy ePUAP. W konsekwencji przekazanie skargi do Sądu nastąpiło z przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu o 19 dni. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek strony skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy, będący przedmiotem skargi (przewlekłość postępowania) oraz okres uchybienia terminowi do przekazania skargi, a także brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę Dolnośląskiego grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Wobec powyższego należało orzec, jak w pkt I sentencji. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt II sentencji).