III SPP/Wr 79/21

PostanowienieWSA we Wrocławiu2022-05-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Ciołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy poświadczona przez pełnomocnika kopia wniosku o przyznanie prawa pomocy może być uznana za oryginał wniosku w rozumieniu przepisów PPSA, czy też wymagany jest oryginał z własnoręcznym podpisem wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że poświadczona przez pełnomocnika kopia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może zastąpić oryginału wniosku wymaganego przez przepisy PPSA. Instytucja poświadczania zgodności z oryginałem dotyczy dokumentów wykorzystywanych w postępowaniu dowodowym, a nie pism procesowych inicjujących postępowanie, takich jak wniosek o przyznanie prawa pomocy, który powinien być złożony w oryginale z własnoręcznym podpisem wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając, że pełnomocnik strony nie uzupełnił braku formalnego poprzez złożenie oryginału wniosku z własnoręcznym podpisem, a jedynie poświadczoną kopię. Strona wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów PPSA poprzez błędne uznanie, że kopia wniosku nie czyni zadość wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone sprzeciwem zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2022 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi spółki A zarejestrowanej pod sygn. akt III SA/Wr 918/21 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt III SPP/Wr 79/21 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone sprzeciwem zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2022 r. Zarządzeniem z 31 stycznia 2022 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek strony skarżącej spółki A (dalej: strona skarżąca, spółka, wnioskodawca), reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Na uzasadnienie zarządzenia starszy referendarz sądowy wskazał, że na wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu PPPr, który przesłano na adres pełnomocnika strony skarżącej, pełnomocnik przesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię wypełnionego przez spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie z drukiem formularza zostało odebrane przez pełnomocnika strony skarżącej 11 stycznia 2022 r. Pełnomocnik spółki przesłał 18 stycznia 2022 r. (data na stemplu pocztowym) poświadczoną 18 stycznia 2022 r za zgodność z oryginałem kopię wniosku. Wobec powyższego referendarz podniósł więc, że zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej: p.p.s.a.) wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, a w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Pełnomocnik wnioskodawcy przedłożył jedynie poświadczoną przez siebie za zgodność kopię wypełnionego przez spółkę wniosku. Ten zaś winien zostać złożony w oryginale i zawierać własnoręczny podpis wnioskodawcy, czyli w tym wypadku własnoręczny podpis osoby uprawnionej do reprezentacji spółki. Spółka tym samym w ocenie referendarza nie usunęła w sposób prawidłowy braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie oryginału urzędowego formularza wniosku zawierającego własnoręczny podpis wnioskodawcy. W konsekwencji referendarz stwierdził, że siedmiodniowy termin do złożenia oryginału wniosku na urzędowym formularzu upłynął bezskutecznie z dniem 18 stycznia 2022 r., co skutkowało pozostawieniem bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zawartego w piśmie z [...] r. Strona skarżąca przez zawodowego pełnomocnika wniosła na podstawie art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzenia referendarza sprzeciw. Zarzuciła naruszenie art. 257 p.p.s.a. w zw. z art. 48 § 3 i 4 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że poświadczona za zgodność z oryginałem kopia wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie czyniła zadość wezwaniu Sądu do uzupełnienia braków formalnych. Wniosła o zmianę zaskarżonego zarządzenia i zwolnienie strony skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że referendarz powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 grudnia 2013 r., II SA/Bk 969/12 (o którym w rzeczywistości referendarz nie wspomina w zaskarżonym zarządzeniu). Zarzucił przy tym, że strona skarżąca całkowicie nie zgadza się z wykładnią przepisu art. 48 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą zdaniem referendarza formularz PPPr winien być złożony tylko i wyłącznie w oryginale, gdyż art. 48 § 3 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania do tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 i 3 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. (§ 2) Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. (§ 3). Działając w ramach tych uprawnień, Sąd nie stwierdził podstaw do zmiany zaskarżonego zarządzenia poprzez przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Starszy referendarz sądowy prawidłowo wskazał, że na wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu PPPr, który przesłano na adres pełnomocnika strony skarżącej, pełnomocnik przesłał poświadczoną przez siebie za zgodność z oryginałem kopię wypełnionego przez spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie z drukiem formularza zostało odebrane przez pełnomocnika strony skarżącej 11 stycznia 2022 r. Pełnomocnik spółki przesłał 18 stycznia 2022 r. (data na stemplu pocztowym) poświadczoną 18 stycznia 2022 r za zgodność z oryginałem kopię wniosku. Zgodnie z art. 48 § 3 i 4 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. (§ 3) Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter dokumentu urzędowego. (§ 4). W ocenie Sądu referendarz trafnie podniósł, że regulacja ta dotyczy dokumentów, które mogą być wykorzystane w postępowaniu dowodowym. Instytucja poświadczania za zgodność z oryginałem nie może dotyczyć pism procesowych wszczynających postępowanie w sprawie czy pism procesowych wszczynających postępowanie incydentalne, jak właśnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W takim bowiem przypadku, jak zauważył referendarz, pismo procesowe jest sporządzane w celu zainicjowania postępowania i jego oryginał powinien znaleźć się w aktach sprawy, co zdaniem Sądu jest stanowiskiem trafnym. W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, a w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Referendarz trafnie stwierdził, że pełnomocnik wnioskodawcy przedłożył jedynie poświadczoną przez siebie za zgodność kopię wypełnionego przez spółkę wniosku, a wniosek winien przecież zostać złożony w oryginale i zawierać własnoręczny podpis wnioskodawcy. W konsekwencji uznać należało, że spółka nie usunęła braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie oryginału urzędowego formularza wniosku zawierającego własnoręczny podpis wnioskodawcy. Wezwanie z 31 grudnia 2021 r. zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 11 stycznia 2022 r. Siedmiodniowy termin do złożenia oryginału wniosku na urzędowym formularzu upłynął więc bezskutecznie z dniem 18 stycznia 2022 r. Zarzuty zawarte w sprzeciwie zawodowego pełnomocnika strony skarżącej o naruszenie art. 257 p.p.s.a. w zw. z art. 48 § 3 i 4 p.p.s.a. okazały się całkowicie bezzasadne. Nie sposób bowiem przyjąć za błędne takiego uznania, że poświadczona za zgodność z oryginałem kopia wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie czyniła zadość wezwaniu skierowanemu przez referendarza do pełnomocnika wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych wniosku. Dokonawszy analizy powyższych okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że starszy referendarz sądowy trafnie uznał, że wniosek strony skarżącej należało pozostawić bez rozpoznania. Wniosek nie zawiera bowiem własnoręcznego podpisu i stanowi jedynie poświadczoną za zgodność przez pełnomocnika wnioskodawcy kopię. Sąd natomiast, jak zauważył referendarz, nie dysponuje oryginałem wniosku na urzędowym formularzu. W konsekwencji zaskarżone zarządzenie nie mogło zostać uznane za wadliwe. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło