IV SA/Wr 103/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia od ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i ustalenie opłaty za pobyt postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 19 stycznia 2012 r. P. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie częściowego zwolnienia od ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i ustalenie opłaty za pobyt. Jednocześnie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podała, że z powodu uzależnienia od alkoholu i związanych z tym zmian w psychice nie zrozumiała wydanej decyzji i terminu na odwołanie do sądu, co uczyniła dopiero za pomocą mamy. Do skargi dołączyła dokumenty potwierdzające chorobę i podjęte leczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a. to uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że będąca przedmiotem skargi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] doręczona została na adres skarżącej w dniu 14 grudnia 2011 r. Odbiór przesyłki pokwitowała matka skarżącej. Skarga została złożona w dniu 19 stycznia 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 13 stycznia 2012 r. co oznacza, że skarga jest spóźniona. Kolejną kwestią jest ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd uznał, że skoro w dniu 13 stycznia 2012 r. upływał termin do wniesienia skargi a skarżąca wniosła skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 19 stycznia 2012 r. to skarżąca dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W omawianej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała swój stan zdrowia określając, że cierpi na chorobę alkoholową. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Za takie powody uznaje się na przykład: nagłą chorobę, awarię komunikacyjną, pożar, powódź. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy skarżący nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też w odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej - sporządzenia i nadania pisma za pośrednictwem poczty - osobiście lub przez domownika (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2007 r., VIII SA/Wr 408/07, LEX nr 383769). W orzecznictwie sądowym przyjęto zatem, że długotrwała choroba nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu, i za taką chorobę uznaje się również niedyspozycję wywołaną chorobą alkoholową (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2007 r., I SA/Bd 595/07, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007 r., II GZ 200/07, publ. w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Z akt administracyjnych, m. in. z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika ponadto, że skarżąca mieszka z rodzicami, opiekuje się nią mama, która wspiera córkę, motywuje do leczenia i poszukiwania pracy. Oznacza to, że skarżąca mogła skorzystać z pomocy matki w nadaniu pisma. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/04, nawet choroba wymagająca leżenia, jeżeli skarżący mógł nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników nie jest przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu. Uwzględniając powyższe, okoliczności na które powołuje się skarżąca nie uprawdopodabniają - zdaniem Sądu - braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skoro określona w art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanka przywrócenia terminu nie została spełniona, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.