IV SA/Wr 104/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-07-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta Wrocławia dopuścił się bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie wykonuje prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do udostępnienia informacji publicznej, dopuszcza się bezczynności. Nawet jeśli organ twierdzi, że nie posiada dokumentów z powodu ich przekazania innemu organowi lub sądowi, nie zwalnia go to z obowiązku podjęcia działań zmierzających do wykonania wyroku, np. poprzez zwrócenie się o czasowe udostępnienie akt. Brak takiego działania, zwłaszcza gdy organ miał możliwość pozyskania dokumentów lub sporządzenia kopii, stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia wymierzenie grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2024 r., który zobowiązał Prezydenta Miasta Wrocławia do udostępnienia informacji publicznej w postaci projektu budowlanego. Organ poinformował, że nie posiada żądanych dokumentów, ponieważ zostały one przekazane Wojewodzie Dolnośląskiemu oraz sądowi w związku z innymi postępowaniami. Skarżący domagał się wymierzenia grzywny, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz przyznania sumy pieniężnej. Organ argumentował, że nie jest w posiadaniu informacji i nie jest bezczynny. Sąd uznał, że organ nie wykonał wyroku, a brak działania w celu pozyskania dokumentów stanowi rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Prezydentowi Miasta Wrocławia grzywnę w wysokości 1000 zł, stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał od Prezydenta Miasta Wrocławia na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 500 zł oraz zasądził od Prezydenta Miasta Wrocławia na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2025 r. sprawy ze skargi I. S. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 256/24 I. wymierza Prezydentowi Miasta Wrocławia grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; II. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Prezydenta Miasta Wrocławia na rzecz I. S. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych. IV. zasądza od Prezydenta Miasta Wrocławia na rzecz I. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi I. S. jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2024 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 256/22
Jak wynikało z akt sprawy powołanym orzeczeniem, po rozpoznaniu skargi Strony na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 15 stycznia 2024 r., Sąd, w pkt I zobowiązał Prezydenta Miasta Wrocławia do załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 15 stycznia 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w pkt II stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt II Sąd orzekł o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 15 stycznia 2024 r. (data wpływu do organu w dniu 19 stycznia 2024 r.) Skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w formie pozwolenia na wykonanie zdjęć dokumentów oraz wszelkich załączników z nimi związanych, które stanowiły podstawę do wydania wymienionych przez wnioskodawcę decyzji administracyjnych, wydanych przez Prezydenta Wrocławia, w szczególności ostatecznej decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 11 grudnia 2006 r. nr 2130/06, wydanej dla wskazanej w piśmie spółki, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu apartamentowo – biurowego z usługami i garażami podziemnymi. Do wniosku Strona załączyła wniosek o udostępnienie akt zakończonych postępowań oraz wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów na formularzu WAZ – W 4. Na wezwanie organu Skarżący w piśmie z dnia 13 lutego 2024 r. doprecyzował, że o informacje występuje w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dniu 29 lutego 2024 r. organ przesłał Stronie część dokumentów, jednocześnie informując, że projekt budowlany jest dokumentem prywatnym, który nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy dostępowej. Skarżący stanowisko organu w zakresie braku udostępnienia wskazanego projektu budowlanego zaskarżył w trybie bezczynności.
Sąd oceniając postępowanie organu, powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 922, dalej: u.d.i.p.), odmiennie niż organ ocenił, że projekt budowlany wykonany przez projektantów, złożony przez inwestora do akt sprawy administracyjnej i używany przez organ architektoniczno-budowlany przy realizacji przewidzianych prawem zadań stanowi informację publiczną. Stanowi on bowiem integralną część wydanego przez organ pozwolenia na budowę, jako załącznik do wydanej w tym zakresie decyzji. Jest to zatem akt administracyjny, który na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. ma walor informacji publicznej. Taka kwalifikacja nie jest jednak równoznaczna z obowiązkiem udostępnienia wnioskowanej informacji, ograniczenia w tym względzie mogą wynikać z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., a więc ze względu na ochronę tajemnic ustawowo chronionych, prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Każdorazowo rozważając udostępnienie informacji publicznej, która w sposób bezpośredni lub pośredni dotyczy także osób trzecich, organ zobligowany jest do wyważenia ich prawa do prywatności względem wartości publicznej w postaci dostępu do informacji publicznej. W przypadku uznania w skonkretyzowanej sytuacji pierwszeństwa prawa do prywatności jednostki nad prawem do informacji publicznej obowiązkiem organu jest wydanie, zgodnie z art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W dalszych rozważaniach Sąd wskazał na kryteria jakimi winien kierować się organ dokonując oceny zakresu udostępnienia wnioskowanych informacji. Uznając, że organ naruszył art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze i art. 6 ust. 2 u.d.i.p., nieprawidłowo uznając, że żądany projekt budowlany nie jest dokumentem urzędowym, tylko dokumentem prywatnym, a tym samym nie jest informacją publiczną Sąd stwierdzając bezczynność organu zobowiązał go do załatwienia wniosku Skarżącego z dnia 15 stycznia 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jak wynikało z akt sprawy opisane orzeczenie wpłynęło do organu wraz z aktami sprawy w dniu 19 listopada 2024 r.
W następstwie tej czynności w dniu 27 listopada 2024 r. organ wskazując na cel realizacji wyroku Sądu, poinformował Skarżącego, że Wydział Architektury i Zabytków Urzędu Miejskiego Wrocławia nie jest w posiadaniu wnioskowanych informacji (projektów budowlanych stanowiących załącznik opisanych we wniosku decyzji). Dalej organ wyjaśniał, że Wojewoda Dolnośląski pismem z dnia 23 kwietnia 2024 r., w związku z odwołaniem spółki S. Sp. z o.o. z/s w P. od wskazanej w piśmie organu decyzji, wystąpił z wnioskiem o akta sprawy zakończonej decyzjami z dnia 11 grudnia 2006 r. i 11 grudnia 2021 r. W dniu 17 maja 2024 r. organ przekazał Wojewodzie Dolnośląskiemu teczkę archiwalną nr 90/21, zawierającą akta dotyczące opisanych decyzji. Do chwili obecnej nie zostały one zwrócone. Podobna sytuacja wystąpiła w odniesieniu do akt sprawy zakończonej decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r., w której Wojewoda Dolnośląski poprosił o akta pismem z dnia 29 maja 2024 r. W dacie 5 czerwca 2024 r. akta przekazano i do dnia dzisiejszego nie zostały zwrócone.
Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny pismami o sygn. akt II SAB/Wr 378/24; II SAB/Wr 380/24; II SAB/Wr 382/24 z dnia 15 maja 2024 r. oraz pod sygn. akt II SAB/Wr 386/24; II SAB/Wr 388/24; II SAB/Wr 390/24, II SAB/Wr394/24, II SAB/Wr 392/24 i II SAB/Wr 396/24 w związku ze skargami spółki S. Sp. z o.o. z/s w P. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wznowienia postępowania o zmianie pozwoleń na budowę z decyzji z dnia 11 grudnia 2006 r. zmienionej kolejnymi decyzjami wystąpił o przekazanie akt. Dokumenty te (szczegółowo opisane w piśmie organu) przekazano do Sądu w dniu 20 i 22 maja 2024 r. Do chwili obecnej dokumentacji nie zwrócono.
W związku z tym na dzień sporządzania pisma organ nie jest w posiadaniu żądanej dokumentacji. Dalej wskazał, że nie jest zobowiązany do przekazywania wniosku zgodnie z właściwością, gdyż w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). Zasada ta dotyczy także ewentualnego zawieszenia postępowania, co wynika z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wobec tego organ realizujący wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/24 nie jest w faktycznym posiadaniu żądanych przez Skarżącego akt, a zatem nie mogą być one udostępnione. Tym samym nie ma możliwości zajęcia stawiska co do powtórnego rozpatrzenia wniosku o udostępnienie akt ww. decyzji wraz z projektami budowlanymi w inny sposób niż poprzez pismo informujące, że wniosek nie podlega dalszej realizacji.
Pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. Skarżący wezwał organ do wykonania wyroku Sądu z dnia 27 sierpnia 2024 r.
Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. organ wskazał, że w dniu 27 listopada 2024 r. w pełni, zgodnie z pkt I wyroku Sądu, zrealizował wniosek Strony o udostępnienie informacji publicznej, powtarzając, że nie jest w posiadaniu żądanych informacji.
W dniu 3 marca 2025 r. Strona, powołując się na art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosła skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/24. Domagała się wymierzenia Prezydentowi Wrocławia grzywny w wysokości nie niższej niż 6.000 zł, jak również przyznania na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości nie niższej niż 3.000 zł.; stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że termin na wykonanie wyroku Sądu upłynął w dniu 3 grudnia 2024 r. W dniu 4 grudnia 2024 r. organ dokonał zwrotu kosztów postępowania sądowego, natomiast pismem z dnia 27 listopada 2024 r. poinformował, że nie jest w faktycznym posiadaniu żądanych akt, a co za tym idzie nie mogą one zostać udostępnione. Pomimo wezwań Skarżącego organ nie tylko nie wykonał wyroku Sądu ale w piśmie z dnia 20 grudnia 2024 r. stwierdził, że wniosek z dnia 15 stycznia 2024 r. nie został w pełni zrealizowany. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że akta, których domaga się Skarżący zostały przekazane w związku z odwołaniami i skargami do organu wyższego rzędu i do sądu.
Skarżący podkreślał, że oczekiwanie na zwrot akt winno być kwalifikowane jako bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co uzasadniał poglądami orzecznictwa. Przywołał brzmienie art. 154 § 1, § 2, § 3 i § 6 p.p.s.a., zwracał uwagę, że grzywna jak i suma pieniężna mają walor dyscyplinujący o charakterze represyjnym i kompensacyjnym. W opinii Strony w sprawie wystąpiły przesłanki orzeczenia obu tych środków, gdyż organ pozostawał w bezczynności po wydaniu wyroku i wezwaniu do jego wykonania, co istotne Strona wielokrotnie, powołując się na orzecznictwo, wykazywała na istnienie podstaw do udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ opisał okoliczności faktyczne sprawy. W dalszych wywodach wskazał, że na dzień udzielenie informacji, tj. 27 listopada 2024 r. nie był i nie jest w posiadaniu żądnych informacji z uwagi na ich przekazanie organowi nadrzędnemu i sądowi. Powołał się na art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wskazując, że obowiązek udostępnienia informacji dotyczy podmiotów będących w posiadaniu takich informacji. O fakcie tym organ poinformował Skarżącego, co wyklucza bezczynność. Wobec tego organ podtrzymał stanowisko przedstawiana w dotychczasowych pismach. Odnosząc się do powołanych przez Stronę orzeczeń ocenił, że dotyczą innego stanu faktycznego. Zaznaczył także brak podstaw prawnych obligujących organ do sporządzania kopii akt przekazywanych innym organom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie zaś do art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2). Uwzględniając skargę sąd, w myśl art. 154 § 7 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Istotny w sprawie jest także przepis art. 286 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowiący, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zarządzenie o zwrocie akt może wydać referendarz sądowy. Zgodnie zaś z § 2 ww. art. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt, albo w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia.
Przepis ten ma zastosowanie do skargi na bezczynność, w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.
Jak wynika z brzmienia powołanego na wstępie zapisu art. 154 § 1 p.p.s.a. warunkiem skutecznego wniesienia skargi na niewykonanie wyroku jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący warunek ten spełnił, przed wywiedzeniem skargi na niewykonanie prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/24, wezwał organ do realizacji zapisów wskazanego orzeczenia, co do rozpoznania jego wniosku z dnia 15 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Okoliczność ta warunkuje rozpoznanie przez Sąd skargi na niewykonanie powołanego orzeczenia.
Przystępując do oceny, czy w sprawie organ zrealizował nałożone przez Sąd zobowiązanie do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 15 stycznia 2024 r., tylko bowiem w tym zakresie skarga może być rozpoznawana, konieczne jest wskazanie na cel skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem jest nim przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", SIP LEX oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 230/11, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu.
Art. 154 p.p.s.a., mówiąc o "niewykonaniu" wyroku sądu administracyjnego, odwołuje się w istocie do tego aspektu jego skuteczności, który polega na zachowaniu się (lub bezczynności) organu administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym w rezultacie wyroku uwzględniającego skargę, niezgodnym ze wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku. Przewiduje on określone uprawnienia w związku z niezastosowaniem się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu przez organ administracyjny albo niewłaściwą lub opieszałą ich realizacją, jak również możliwość dochodzenia odszkodowania w przypadku poniesienia szkody w rezultacie takiego zachowania lub bezczynności organu. Uprawnienia te pozostają obok i w związku z uprawnieniami orzeczniczymi tego sądu. Są to uprawnienia dyscyplinujące organ administracji publicznej i represyjne w stosunku do niego. "Z "niewykonaniem" przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym na podstawie art. 149 p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 9, do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, obowiązku tego nie wykonał (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 154).
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten adresowany jest także do organów realizujących zalecenia wskazane w prawomocnym wyroku, wynika z niego obowiązek związana tak oceną prawną sądu jak i wskazaniami, co do dalszego postępowania. Stosownie zaś do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Zatem w zakresie oceny istnienia przesłanek zastosowania art. 154 § 1 p.p.s.a. – czyli niewykonania prawomocnego wyroku sądu – wskazania wymaga, że obowiązek związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego jest absolutny w przypadku wniesienia skargi, na podstawie ww. przepisu, gdyż w takiej sytuacji przedmiotem skargi jest niewykonanie wcześniejszego prawomocnego wyroku sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt III OSK 3768/21, dostępne w CBOSA). Jeśli więc - co jest istotne w niniejszej sprawie - nie doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego istotnego z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia, w porównaniu do stanu istniejącego w dniu wydania wyroku podlegającego wykonaniu, to obowiązek nałożony tym wyrokiem, jego zakres, a także ocena prawna i wskazania dokonane w tym wyroku, mają charakter wiążący. Oznacza to, że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1792/12, z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2322/11, z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, dostępne w CBOSA).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy odnotowania wymaga, że niespornie odpis prawomocnego wyroku z dnia 27 sierpnia 2024 r. został wraz z aktami sprawy doręczony organowi w dniu 19 listopada 2024 r. Termin na wykonanie tego orzeczenia, zgodnie z pkt I sentencji ww. wyroku upływał z dniem 3 grudnia 2024 r. Okoliczności te nie są między stronami sporne.
Jak wynika z przekazywanych Sądowi akt sprawy pismem z dnia 27 listopada 2024 r. skierowanym do Skarżącego organ, wskazując na realizację wyroku, poinformował, że nie jest w posiadaniu żądanych informacji, gdyż zostały one wraz z aktami sprawy przekazane organowi wyższego rzędu oraz sądowi w związku z odwołaniami i skargami na wydane w sprawie decyzje. Akta te przekazano Wojewodzie Dolnośląskiemu w dniach 17 maja 2024r. i 5 czerwca 2024 r., zaś Sądowi w dniach 20 i 22 maja 2024 r. Dalej organ wskazał, że nie ma obowiązku przekazywania wniosku Strony zgodnie z właściwością ani do zawieszenia postępowania w sprawie.
W opinii Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw, aby przyjąć, że punkt I wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 256/24 został przez organ w pełni wykonany pismem z dnia 27 listopada 2024 r., jak podnosi to organ w odpowiedzi na skargę.
Przypomnieć bowiem trzeba, że przedmiotem prawomocnego wyroku z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 256/24 była bezczynność organu w zakresie udostępnienie informacji publicznej. W pisemnym uzasadnieniu tego wyroku Sąd prawomocnie przesądził, że objęte wnioskiem informacje mają charakter informacji publicznej, zaś organ jest podmiotem obowiązanym do jej udostępnienia. Wskazał również na działania jakie winien podjąć organ w celu rozpoznania wniosku – albo udostępnić żądane informacje, albo w przypadku ustalenia, że w sprawie występują okoliczności opisane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. odmówić jej udostępnienia, co wymaga wydania decyzji. Na podjęcie tych czynności Sąd zakreślił organowi termin 14 dni liczony od dnia doręczenia prawomocnego odpisu orzeczenia wraz z aktami sprawy. Wskazaniami tymi i zawartą w tym orzeczeniu oceną prawną organ jest związany. Powołany wyrok jest prawomocny. Zgodnie zaś z powołanymi regulacjami ustawy procesowej orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że Sąd w obecnie prowadzonym postępowaniu, tj. w postępowaniu dotyczącym niewykonania wyroku, związany jest wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 256/2024 r. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1939/12, dostępny w CBOSA). Brak jest tym samym wątpliwości, że jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa, co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, to obowiązkiem sądu administracyjnego wynikającym z art. 170 p.p.s.a. jest uwzględnienie związania wynikającego z treści wcześniejszego wyroku. Tak jak już wskazano obowiązek związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego jest absolutny w przypadku wniesienia skargi, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., gdyż w takiej sytuacji przedmiotem skargi jest niewykonanie wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy i treści wypowiedzi obu stron sporu żadna z czynności wskazanych w zaleceniach zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn akt IV SAB/Wr 256/24 nie została w zakreślonym terminie zrealizowana, organ powołuje się bowiem na brak dokumentacji, której żąda Strona, wobec jej przekazania organowi wyższego rzędu i Sądowi.
W opinii Sądu obecnie rozpoznającego sprawę okoliczność ta nie uzasadnia zwłoki organu w wykonaniu wyroku. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że fakt przekazania dokumentacji wraz z odwołaniem, skargą, czy innym środkiem odwoławczym nie może uchylać bezczynności. Przekazywane akta stanowią dokumentację wytworzoną i pozostającą w dyspozycji organu, który ją wytworzył, fakt jej czasowego przekazania innym podmiotom nie może być zrównany z pojęciem braku dysponowania tymi dokumentami. Możliwość ich pozyskania z Sądu przez wnioskodawcę jest bowiem ograniczona. Sąd podziela pogląd wyrażany w tym zakresie w orzecznictwie, zgodnie z którym brak posiadania przez organ informacji publicznej odróżnić należy do sytuacji, kiedy to organ na skutek odwołania od decyzji przekazał akta sprawy wraz z żądanymi dokumentami organowi II instancji. Udzieleniem informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być poinformowanie wnioskodawcy, że nie dysponuje informacją, gdyż akta administracyjne sprawy, gdzie znajdują się pożądane dokumenty, zostały przekazane organowi odwoławczemu w trybie kontroli instancyjnej. Organ I instancji posiada bowiem instrumenty pozwalające mu zwrócić się z wnioskiem do organu odwoławczego o czasowe przekazanie akt sprawy lub udostępnienie konkretnych dokumentów, celem załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Nadto, praktykowane jest przekazywanie, czy udostępnianie organowi odwoławczemu, a nawet sądowi administracyjnemu skopiowanych pełnych akt sprawy z adnotacją "za zgodność z oryginałem" i pozostawienie w organie I instancji oryginałów akt danej sprawy, celem rozpatrzenia wniosków inicjujących chociażby postępowanie wpadkowe. Ma to też miejsce szczególnie w sprawach skarg na bezczynność organu. Organy I instancji, jak i II instancji nie mogą zasłaniać się fizycznym brakiem akt, czy okolicznością przekazywania akt sprawy wyższej instancji i uchylać się z tego powodu od obowiązku działania w sprawie, czy załatwienia związanych ze sprawą wniosków ubocznych, czy wpadkowych. Pomimo konieczności rozpatrzenia środków zaskarżenia organ objęty jest obowiązkiem dochowania zasady szybkości wyrażonej w art. 12 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.). Po wpłynięciu wniosku skarżącego organ mógł zwrócić się do faktycznego dysponenta akt administracyjnych sprawy o udostępnienie żądanych we wniosku dokumentów, celem ich przesłania wnioskodawcy i tym samym załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 123/17, orzeczenie dostępne w CBOSA).
Jest to tym bardziej zasadne w rozpoznawanej sprawie, w kwestii wykonania prawomocnego wyroku Sądu, wyroku zobowiązującego do dokonania przez organ określonych – wyraźnie wskazanych przez ten Sąd - czynności wynikających z przepisów prawa w związku ze skargą na bezczynność tegoż organu. Chodzi zatem o skuteczność prawa i orzeczeń sądowych oraz prawo do realizacji konstytucyjnych uprawnień strony w zakresie dostępu do informacji publicznej. Wiodąc ze stroną spór, który został rozstrzygnięty na korzyść Skarżącego wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2024 r., organ winien dochować należytej staranności w dążeniu do realizacji zaleceń Sądu potwierdzających uprawnienia strony postępowania. Z akt sprawy o udostępnienie informacji publicznej, co jest faktem znanym Sądowi z urzędu, wynika, że organ został poinformowany o dacie posiedzenia, na którym rozpoznawana była sprawa o sygn. akt IV SAB/Wr 256/24 zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. Treść rozstrzygnięcia została zamieszczona na stronach internetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dacie wydania orzeczenia, tj. 27 sierpnia 2024 r., od tej daty istniała także możliwość zapoznania się z pełną treścią wyroku. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczono organowi w dniu 19 listopada 2024 r., organ miał zatem dostateczną ilość czasu na zabezpieczenie obowiązku wykonania wyroku. Realizacja orzeczenia Sądu zgodnie z jego treścią wynika z powołanych już przepisów ustawy procesowej wskazujących na związanie organu oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania. Zasada ta jest wzmacniana przez konstytucyjną zasadę praworządności (art. 2 Konstytucji RP), która jest rozwijana w przepisach ustaw stanowiących podstawę działania organów administracji, w tym kodeksu postępowania administracyjnego, ten zaś w zakresie zasad ogólnych ma zastosowanie także na gruncie ustawy dostępowej. Zasady ogólne mają charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej. Pozwalają adresatowi wniosku na jego zgodne z prawem rozpoznanie, zapewniają ponadto należytą ochronę praw przysługujących wnioskodawcy (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, publ. w ONSAiWSA z 2014 r., Nr 3, poz. 37 oraz dostępna w CBOSA).
Nie dochowując obowiązków wynikających z przepisów prawa i wyroku Sądu organ dopuścił się bezczynności w wykonaniu tegoż orzeczenia, co należy kwalifikować w kategorii rażącego naruszenia prawa. Taki charakter ma postępowanie organu, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W przypadku braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 564/24, orzeczenie dostępne w CBOSA). W opinii Sądu postępowanie organu i brak zabezpieczenia realizacji roszczeń strony w postępowaniu wszczętym w dniu 15 stycznia 2024 r. pomimo obowiązku ze strony organu oraz posiania w tym zakresie niezbędnych narzędzi świadczy o rażącej niedbałości organu, z której nie może on wyprowadzać korzystnych dla siebie skutków prawnych. Niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 593/24, dostępny w CBOSA). Prawidłowe i terminowe wykonanie wyroku, zwłaszcza przez organy administracji publicznej, stanowi wyraz i przejaw praworządności, a wszelkie nieuzasadnione odstępstwa od tej zasady nie mające usprawiedliwienia muszą być traktowane jako rażące naruszenie prawa. Taka okoliczność zaistniała w rozpoznawanej sprawie, co obligowało Sąd do orzeczenia o istnieniu bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 256/24, uznając, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku).
Uwzględnienie skargi obligowało Sąd do wymierzenia organowi grzywny. W tym względzie przyznając uprawnienie do nałożenia tego środka ustawodawca nie wskazał na jakiekolwiek zasady miarkowania wysokości tej grzywny. Określenie wysokości grzywny, pieniężnej zostało zatem pozostawione w każdym z indywidualnych przypadków do uznania sądu i uzależnione od okoliczności z tym przypadkiem związanych. Rolą sądu jest natomiast uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2024 r., I OSK 1873/23, dostępny w CBOSA). Mając na uwadze okoliczności sprawy, w szczególności fakt wystosowania do Skarżącego pisma z dnia 27 listopada 2024 r. w terminie zakreślonym przez Sąd w wyroku z dnia 27 sierpnia 2024 r. uznać należy, że wnioskowana przez Stronę kwota jest zbyt wygórowana. W opinii Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1.000 zł, będzie adekwatne, a nadto wystarczająco spełni funkcję represyjną.
Te same uwagi odnieść trzeba do orzeczenia w przedmiocie przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. Także i w tym zakresie wysokość przyznanej kwoty, tu na wniosek Skarżącego, jest pozostawiona uznaniu Sądu. Dostrzegając, że organ nie zrealizował wskazanego orzeczenia, zaś Strona pomimo przyznanych jej uprawnień przez Sąd, z winy organu, nie uzyskała właściwej odpowiedzi na swoje żądania, przyznanie sumy pieniężnej jako swego rodzaju zadośćuczynienia dla Skarżącego jest w opinii Sądu właściwe i uzasadnione. Wysokość tej kwoty Sąd miarkował mając na uwadze podjęcie przez organ pewnych działań poprzez wystosowanie do Skarżącego informacji z dnia 27 listopada 2024 r. Istotne w tym zakresie jest także, że Skarżący w treści Skargi, poza podaniem żądanej sumy, nie uzasadnił jej wysokości w żaden sposób. W opinii Sądu zastosowane środki i przyznana na rzecz Skarżącego suma pieniężna w pełni realizują cele obu środków prawnych, co uzasadniało oddalenie dalej idących roszczeń.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 154 § 1 i § 6 orzekł jak w punkcie I wyroku. W punkcie II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił dalej idące żądania skargi. O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 200,00 zł orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło