IV SA/Wr 109/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-10-11
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych pobrany w okresie, gdy osoba świadczyła usługi na podstawie umowy zlecenia, może zostać uznany za świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nawet jeśli osoba ta nie miała bezpośredniego zamiaru wprowadzenia w błąd urzędu pracy?Ratio decidendi
Zasiłek dla bezrobotnych pobrany w okresie świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli osoba ta, posiadając status bezrobotnego, świadomie wprowadziła w błąd urząd pracy. Świadome wprowadzenie w błąd obejmuje nie tylko zamiar bezpośredni, ale także zamiar pośredni, który polega na przewidywaniu możliwości wprowadzenia organu w błąd przez przemilczenie istotnych okoliczności. Posiadanie przez bezrobotnego wiedzy o obowiązku poinformowania urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz o konsekwencjach pobrania nienależnego świadczenia, a następnie zatajenie tych faktów, uzasadnia uznanie zasiłku za nienależnie pobrany.Stan faktyczny
Skarżący został uznany za osobę pobierającą nienależnie zasiłek dla bezrobotnych za okres od maja do października 2014 r. Powodem było świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia w dniu 19 maja 2014 r., o czym nie poinformował urzędu pracy. Organy administracji uznały, że skarżący świadomie wprowadził w błąd urząd pracy, zatajając fakt podjęcia pracy zarobkowej, co skutkowało utratą statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Skarżący kwestionował świadomość zawarcia umowy zlecenia i konsekwencji z niej wynikających, zarzucając brak należytego pouczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant St. Inspektor sądowy Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania pobranego zasiłku dla bezrobotnych za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązanie do jego zwrotu oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] Wojewoda D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania S. J., dalej: zainteresowany, strona, skarżący, od decyzji Starosty Z. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], orzekającej o uznaniu zasiłku dla bezrobotnych pobranego przez skarżącego za okres od dnia 19 maja 2014 r. do dnia 17 października 2014 r. w kwocie 4333,70 zł brutto za świadczenie nienależne oraz o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy w kwocie 4333,70 zł brutto w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją administracyjną Starosty Z. orzeczono o uznaniu zasiłku pobranego przez stronę za okres od dnia 19 maja 2014 r. do dnia 17 października 2014r. za świadczenie nienależne oraz zobowiązano wyżej wymienionego do zwrotu tego świadczenia.
Od tej decyzji zainteresowany złożył odwołanie wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Strona zarzuciła, że nie została poinformowana przez organ administracji publicznej o konsekwencjach wynikających z pobrania nienależnego świadczenia z Funduszu Pracy. Ponadto odwołujący się podał, że w dniu 19 maja 2014 r. udał się do pracodawcy na rozmowę kwalifikacyjną w związku z otrzymanym skierowaniem z powiatowego urzędu pracy. Na terenie zakładu pracy przebywał przez okres jednego dnia. W tym czasie nie świadczył pracy oraz nie zawarł żadnej umowy z potencjalnym pracodawcą. Odwołujący zarzucił również, że nie został zawiadomiony przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego i w związku z tym, nie wiedział o uprawnieniach przysługujących podczas tego postępowania.
W toku postępowania odwoławczego, na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że strona w dniu 10 kwietnia 2014 r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku przyznanym na okres od dnia 18 kwietnia 2014 r. do dnia 17 października 2014 r. W dniu rejestracji strona otrzymała informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, zawierającą m.in. pouczenie o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w tym obowiązku poinformowania organu zatrudnienia o podjęciu innej pracy zarobkowej. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], orzeczono o utracie przez stronę prawa do zasiłku z dniem 18 października 2014 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Następnie, na podstawie raportu zbiegu tytułu ubezpieczenia, Powiatowy Urząd Pracy w Z. ustalił, że zainteresowany został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w miesiącu marcu 2015 r. przez [...] Sp. z o.o. Sp.k. Strona w dniu 22 kwietnia 2015 r. złożyła oświadczenie o podjęciu pracy od dnia 2 marca 2015 r. na podstawie umowy zlecenia, do którego dołączyła zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2014 r. potwierdzające, że w okresie od dnia 2 marca 2015 r. do dnia 7 marca 2015 r. była zgłoszona do ubezpieczeń jako osoba wykonująca umowę agencyjną umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług. W związku z powyższym decyzją z dnia 24 kwietnia 2015 r., nr [...], orzeczono o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 marca 2015 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. W dniu 5 maja 2015 r. zainteresowany przedłożył umowę zlecenia nr 05/2014 oraz zaświadczenie z firmy [...] z o.o. Sp. k. w W. z dnia 28 kwietnia 2015 r. potwierdzające, że świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia w okresach: 19 maja 2014 r. oraz od 2 marca 2015 r. do 7 marca 2015 r. Na tej podstawie organ pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia 18 maja 2015 r., nr [...], uchylił w całości decyzję ostateczną Starosty Z. z dnia 24 kwietnia 2015 r., nr [...], orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 marca 2015 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej lub zatrudnienia i orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 maja 2014 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej lub zatrudnienia oraz pozbawieniu prawa do zasiłku z dniem 19 maja 2014 r. Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania od przedmiotowej decyzji, Wojewoda D. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o pozbawieniu prawa do zasiłku z dniem 19 maja 2014 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że kwestia ewentualnego pozbawienia strony prawa do zasiłku z dniem 19 maja 2014 r. powinna stanowić przedmiot odrębnego postępowania.
W związku z powyższym, Powiatowy Urząd Pracy w Z., wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], orzekającą o utracie przez stronę prawa do zasiłku z dniem 18 października 2014 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W toku postępowania zainteresowany zapoznał się z aktami sprawy i oświadczył, że dnia 19 maja 2014 r. pracował 1 dzień i przez jego nieświadomość nie dopełnił swoich obowiązków. Na tej podstawie Starosta Z. i decyzją administracyjną z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], po wznowieniu postępowania, orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...] października 2014 r., nr [...], a następnie orzekł o utracie prawa do zasiłku z dniem 19 maja 2014 r. W wyniku złożonego przez stronę odwołania Wojewoda D. decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy podjęto zaskarżoną decyzję, w której zasiłek wypłacony stronie za okres od dnia 19 maja 2014 r. do dnia 17 października 2014 r. został uznany jako świadczenie nienależnie pobrane, a wyżej wymienionego zobowiązano do jego zwrotu.
Po rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji w mocy powołując się na przepis z art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne (ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (ust. 2 pkt 2). Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, określenie bezrobotny oznacza osobę m.in. niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej.
Z akt sprawy wynika, że zainteresowany w dniu rejestracji w urzędzie pracy otrzymał pouczenie o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, zawierające m.in. informacje o tym, jakie przesłanki należy spełnić, aby posiadać status osoby bezrobotnej. Jedną z okoliczności uniemożliwiających nabycie tego statusu, a w przypadku jego posiadania - utratę, jest podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Strona była pouczona, że w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Otrzymane przez stronę pouczenie zawierało także informację, że bezrobotni są obowiązani zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponadto w pouczeniu została zawarta informacja o okolicznościach, których wystąpienie spowoduje uznanie zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego przez powiatowy urząd pracy za świadczenie nienależne oraz informacja o obowiązku zwrotu takiego świadczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia stosownej decyzji. Zatem wbrew zarzutowi podniesionemu w odwołaniu, strona była pouczona o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, a tym samym ustanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co zostało należycie wykazane w decyzji organu pierwszej instancji.
Zainteresowany w dniu 19 maja 2014 r. świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia, zatem od tego dnia nie spełniał warunków określonych w definicji osoby bezrobotnej, o której mowa w powołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji nie spełniał również wymogów do dalszego posiadania prawa do zasiłku, bowiem prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie osobie bezrobotnej. Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenie Starosty Z. wyrażone w wydanej decyzji, że strona nie powiadomiła w terminie 7 dni o podjęciu zatrudnienia, wprowadzając tym samym w błąd powiatowy urząd pracy, co w powiązaniu z innymi okolicznościami sprawy spowodowało nadpłatę zasiłku dla bezrobotnych. Wyżej wymieniony zataił fakt świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia w firmie [...] Sp. z o.o. Sp. k., w dniu 19 maja 2014 r.
O wykonanej w tym dniu pracy powiatowy urząd pracy dowiedział się dopiero podczas kolejnej rejestracji zainteresowanego, tj. w dniu 5 maja 2015 r., na podstawie przedłożonej przez niego umowy zlecenia z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], oraz zaświadczenia zleceniodawcy z dnia 28 kwietnia 2015 r.
Organ odwoławczy nie uznał za wiarygodne wyjaśnienie strony, że w dniu 19 maja 2014 r. nie świadczył pracy na podstawie umowy zlecenia w firmie [...] Sp. z o.o., Sp.k. Wskazano, że w aktach sprawy znajdują się dowody podważające twierdzenie odwołującego się, tj.:
1) umowa zlecenia z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], w której zainteresowany zobowiązał się, że w dniu 19 maja 2014 r. wykona, za wynagrodzeniem (§ 4), usługę polegającą na ręcznym wklejaniu dodatków do gazet i nakładaniu składek gazety na maszyny przy produkcji (§1);
2) zaświadczenie z dnia 28 kwietnia 2015 r. wydane przez zleceniodawcę firmę [...] Sp. z o.o. Sp.k., z którego wynika, że strona świadczyła usługi na podstawie umowy zlecenia w dniu 19 maja 2014 r.;
3) oświadczenie strony z dnia 24 lipca 2015 r., że w dniu 19 maja 2014 r. pracował przez okres 1 dnia.
Powyższe okoliczności świadczą, zdaniem organu, że strona w pełni świadomie nie poinformowała organu zatrudnienia o podjęciu pracy, aby nie utracić statusu osoby bezrobotnej, a tym samym uzyskać kolejne wypłaty zasiłku dla bezrobotnych.
Organ drugiej instancji nie podzielił zarzutu odwołującego się co do braku zawiadomienia przez organ administracji publicznej o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku. Co prawda zawiadomienie z dnia 8 października 2015 r., odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 13 października 2015 r., zawierało błędne oznaczenie strony postępowania, lecz powtórnie wysłane zawiadomienie z dnia 23 października 2015 r., doręczone dorosłemu domownikowi wyżej wymienionej osoby w dniu 26 października 2015 r., zawierało już prawidłowe oznaczenie strony.
Wobec powyższych okoliczności, zasiłek wypłacony w okresie, w którym zainteresowany nie posiadał statusu osoby bezrobotnej, tj. za okres od dnia 19 maja 2014 r. do dnia 17 października 2014 r., organ uznał za nienależnie pobrane świadczenie, podlegające zwrotowi w myśl art. 76 ust. 1 ustawy. Powyższy przepis nie daje możliwości uznaniowego rozstrzygania, czy dane świadczenie należy uznać za nienależne. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 76 ustawy organ zobligowany jest do uznania danego świadczenia za nienależne.
Jednocześnie organ poinformował, że na podstawie obowiązujących przepisów ustawy, starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości lub w części. W tym celu należy złożyć do organu pierwszej instancji stosowny wniosek, który będzie rozpatrywany w odrębnym postępowaniu.
Pismem z dnia 4 lutego 2016 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2016 r.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego organ błędnie ustalił, że skarżący świadomie nie poinformował organu zatrudnienia o podjęciu pracy. Zainteresowany wyjaśnił, że nie był świadomy zawarcia umowy zlecenia, jak również konsekwencji wynikających z jednodniowego świadczenia usług w oparciu o umowę zlecenia. Skarżący także zarzucił, że nie został należycie poinformowany przez organ, tj. w sposób dla niego zrozumiały, o konsekwencjach podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, tj. kiedy przelano wynagrodzenie za jeden dzień, kiedy o wypłacie powziął wiedzę skarżący (dopiero w październiku, a więc po kilku miesiącach od dnia świadczenia pracy).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Starosty Z. z dnia 24 listopada 2015 r w przedmiocie uznania pobranego zasiłku dla bezrobotnych za świadczenie nienależne i zobowiązujące do jego zwrotu.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm., dalej: ustawa).
Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne, wedle ust. 2 pkt 2 tego artykułu, uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.
Jak wynika z uzasadnień decyzji obu organów orzekających w sprawie, uznały one że skarżący, pobierając zasiłek dla bezrobotnych, świadomie wprowadził w błąd PUP w Z. co do okoliczności istotnych dla uzyskania prawa do tego świadczenia. To świadome wprowadzenie w błąd, jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, polega na tym, że skarżący nie poinformował organu zatrudnienia o wykonywaniu pracy zarobkowej w dniu 19 kwietnia 2014 r., którą świadczył na podstawie umowy zlecenia dysponując statusem osoby bezrobotnej, z czym wiązało się prawo do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych.
Rozważając kwestię spełnienia przesłanki określonej w art. 76 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy należy zwrócić uwagę na dwie okoliczności, które w ocenie Sądu, przesądzają o świadomym wprowadzeniu błąd urzędu pracy.
W pierwszym rzędzie przyjdzie zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym istotną cechą konstrukcji nienależnego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała co do faktu, że jej się ono nie należy, co wiąże się z prawidłowym pouczeniem o przesłankach nabycia lub utraty prawa do świadczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1034/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Po wtóre, świadome wprowadzenie w błąd organu, o jakim mowa w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, nie można ograniczać jedynie do tzw. zamiaru bezpośredniego. Przy czym za świadome wprowadzenie w błąd w rozumieniu przywołanego przepisu należy uznać zarówno działania podejmowane z zamiarem bezpośredniego wprowadzenia organu w błąd, jak i działanie realizowane z zamiarem pośrednim, który przejawia się w tym, że działający nie ma bezpośredniego zamiaru wprowadzenia organu w błąd co do danej okoliczności, ale według wszelkiego prawdopodobieństwa mógł się spodziewać, że skutek taki nastąpi. Należy także wskazać, że obowiązek organu dotyczący pouczenia wnioskodawców o okolicznościach mających znaczenie dla przyznania świadczenia skutkuje powstaniem po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia obowiązku przewidywania skutków wprowadzenia organu w błąd co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Opolu w wyroku z dnia 30 września 2010 r., w sprawie II SA/Op 368/10, NSA w wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1034/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 r., II SA/Bd 251/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wprowadzenie organu w błąd, w przypadku braku bezpośredniości zamiaru, może zatem nastąpić również przez przemilczenie istotnych dla sprawy okoliczności.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący został pouczony o obowiązkach związanych ze statusem osoby bezrobotnej. W dniu rejestracji w urzędzie pracy otrzymał pouczenie o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, zawierające m.in. informacje o tym, jakie przesłanki należy spełnić, aby posiadać status osoby bezrobotnej. Jedną z okoliczności uniemożliwiających nabycie tego statusu, a w przypadku jego posiadania - utratę, jest podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Strona była pouczona, że w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Otrzymane przez stronę pouczenie zawierało także informację, że bezrobotni są obowiązani zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponadto w pouczeniu została zawarta informacja o okolicznościach, których wystąpienie spowoduje uznanie zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego przez powiatowy urząd pracy za świadczenie nienależne oraz informacja o obowiązku zwrotu takiego świadczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia stosownej decyzji. Okoliczność otrzymania powyższego pouczenia skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem w dniu 10 kwietnia 2014 r.
Treść tych pouczeń, sformułowanych w sposób zrozumiały i nie wymagający dokonywania jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych, prowadzi do wniosku, że skarżący miał świadomość ciążącego na nim obowiązku poinformowania PUP o podjęciu pracy zarobkowej, jako okoliczności powodującej utratę statusu osoby bezrobotnej, jak również i o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, udzielanych jedynie osobom posiadającym taki status. Wobec przemilczenia przez niego tej informacji przyjąć trzeba, że z zamiarem pośrednim świadomie wprowadził w błąd PUP w Z. co do okoliczności istotnych dla nabycia przez niego uprawnień do pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
W świetle powyższego nie znajduje żadnego uzasadnienia zarzut skargi, że skarżący nie został poinformowany w sposób dla niego zrozumiały o konsekwencjach wynikających z faktu podjęcia pracy.
Nie sposób też uznać za wiarygodny zarzut skargi, że skarżący nie był świadomy zawarcia umowy zlecenia. Wyjaśnienia skarżącego podważają dowody zgromadzone w toku postępowania, w szczególności zawierająca własnoręczny podpis skarżącego umowa zlecenia z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], w której zainteresowany zobowiązał się, że w dniu 19 maja 2014 r. wykona, za wynagrodzeniem (§ 4) usługę polegającą na ręcznym wklejeniu dodatków do gazet i nakładaniu składek do gazety na maszyny przy produkcji (§ 1), oświadczenie skarżącego z dnia 24 lipca 2015 r., że w dniu 19 maja 2014 r. pracował przez okres 1 dnia, a także zaświadczenie z dnia 28 kwietnia 2015 r. wydane przez firmę [...] Sp z o.o. Sp. k. . z którego wynika, że skarżący świadczył usługi na podstawie umowy zlecenia w dniu 19 kwietnia 2014 r.
W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie przepisami prawa materialnego - art. 76 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, do zwrotu nienależnego świadczenia pieniężnego może zostać zobowiązana osoba, która pobrała świadczenie pieniężne wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy. W ocenie Sądu fakt świadomego wprowadzenia w błąd PUP w Z. został wykazany, a co za tym idzie rozstrzygnięcie nakazujące zwrot nienależnie pobranego świadczenia znajduje uzasadnienie.
Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek możliwości odstąpienia od zasad przewidzianych w ustawie a tym samym nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego rozstrzygania o należności świadczeń.
Z tych zatem powodów, nie dopatrując się ani istotnego naruszenia przez organy przepisów procedury administracyjnej mających wypływ na wynik sprawy, ani tym bardziej przepisów materialnego prawa administracyjnego – na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło