IV SA/Wr 11/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lipca 2006r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oddala skargę Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji z dnia [...] r. Nr [...] wydanej przez, działającego z upoważnienia Burmistrza P. , Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P. , w przedmiocie odmowy przyznania z dniem [...] r. świadczeń: 1. zasiłku rodzinnego na dzieci M. M. , J. M. i M. M. , 2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci M. M. i J. M. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia stwierdzono, że w dniu [...] r. A. M. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci M. , J. i M. M. , oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. i J. M. , a ponadto dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na M. M. . Do wniosku załączył komplet niezbędnych dokumentów określonych w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.). Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza P. , Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmówił przyznania stronie z dniem [...] r. wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł. Na podstawie załączonych dokumentów ustalono średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie w kwocie [...] zł. Wobec powyższego odmowa przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest zasadna. Od powyższej decyzji A. M. wniósł odwołanie, w którym żądał zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Strona podnosi, iż wydając zaskarżoną decyzję organ oparł rozstrzygnięcie jedynie na postanowieniach art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomijając zupełnie ust. 3 powołanego przepisu. Ponadto strona wskazała, iż organ pomocy społecznej nie rozpatrzył wniosku w części dotyczącej ustalenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, wnioskowanego na M. M. . W ocenie strony miesięczny dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w oparciu o postanowienia art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i daje podstawy do ubiegania się o przyznanie prawa do wnioskowanych świadczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. , po przeanalizowaniu akt sprawy oraz wniesionego odwołania ustaliło, co następuje: Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.). Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 powołanej ustawy są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1-7 tej ustawy. Zasiłek rodzinny zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Ustęp 3 powołanego przepisu stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1-7 ustawy przysługują stronie, która spełnia przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatkowo przesłanki określone dla konkretnego dodatku do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Przepis art. 24 ust. 1 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i 14-16. Przepis ust. 2 określa natomiast, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przedmiotowej sprawie w dniu [...] r. wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wniosek A. M. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci M. , J. i M. M. , oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. i J. M. a ponadto dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na M. M. . Do wniosku załączone zostały: uwierzytelniona kopia dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy, skróconych aktów urodzenia M. , J. i M. M. , zaświadczenie o dochodach podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w [...] r. z dnia [...] r. wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z P. , zaświadczenie z dnia [...] r. potwierdzające, że M. M. jest uczniem Zespołu Szkół im. N. Z. w P. oraz zaświadczenie z dnia [...] r. wystawione przez pracodawcę strony A. P. stwierdzające, że A. M. w okresie od [...] r. do [...] r. pobierał zasiłek rodzinny na pierwsze i drugie dziecko w wysokości [...] zł i na trzecie dziecko w wysokości [...] zł, ogółem kwota zasiłków wynosiła [...] zł. Z powyższego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż A. M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci M. , J. i M. M. . Małżonkowie są aktywni zawodowo i z tytułu zatrudnienia uzyskali w [...] r. dochód liczony do ustalenia praw do świadczeń rodzinnych w wysokości [...] zł, co daje miesięczny dochód rodziny w wysokości [...] zł i dochód na jednego członka rodziny w wysokości [...] zł. A. M. w okresie od [...] r. do [...] r. pobierał zasiłek rodzinny na trójkę dzieci, na pierwsze i drugie dziecko w wysokości [...] zł i na trzecie dziecko [...] zł. Zasiłek rodzinny wypłacany był przez pracodawcę strony A. P. . W oparciu o powyższe ustalenia organ pomocy społecznej wydał zaskarżoną decyzję. W ocenie składu orzekającego Kolegium, organ pomocy społecznej w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i zebrał niezbędny materiał dowodowy na jego poparcie. Na podstawie powyższych ustaleń organ wydał rozstrzygnięcie, które jest zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Jak wywiedziano to wyżej, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, a w przypadku gdy dochód przekracza powyższe kryterium dochodowe, jeżeli miesięczny dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu tj. [...] zł, co w przypadku rodziny strony stanowi kwotę [...] zł ([[...] x 5 + [...] ). Z powyższych ustaleń wynika, wbrew twierdzeniom strony podniesionym w odwołaniu, że zarówno miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę stanowiący kwotę [...] zł, jak i miesięczny dochód rodziny w wysokości [...] zł przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 i 3 ustawy. Zatem strona nie spełnia przesłanek określonych w powołanym przepisie uprawniających do przyznania wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych. Na powyższą decyzję A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący żądał uchylenia decyzji organu I i II instancji i przyznania mu prawa do wnioskowanych świadczeń rodzinnych od dnia [...] r. W ocenie skarżącego decyzje odmawiające mu prawa do wnioskowanych świadczeń, wydane zostały z naruszeniem prawa Powyższe naruszenie w przypadku organu pomocy społecznej polega na nie zastosowaniu przepisów art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Natomiast w przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na dokonaniu błędnej wykładni powołanego wyżej przepisu, przez przyjęcie, że określenie "o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu" należy rozumieć kwotę 43 zł. Tym samym organ błędnie ustalił, że dochód rodziny i dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe określone w ait. 5 ust. 3 ustawy i odmówił wnioskowanych świadczeń. W ocenie skarżącego "kwota najniższego zasiłku", o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy wynosi w przypadku jego rodziny [...] zł i składają się na nią dwa zasiłki rodzinne po [...] zł każdy i jeden w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze stwierdza, że zarzuty w niej zawarte nie zasługują na uwzględnienie. Zasiłek rodzinny zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Ustęp 3 powołanego przepisu stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Wysokość zasiłku rodzinnego określa art. 6 ust. 2 ustawy, który przewiduje trzy zróżnicowane kwoty zasiłku rodzinnego w zależności od wieku uprawnionego dziecka. Najniższy zasiłek rodzinny określił ustawodawca na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia i wynosi on 44.00 zł. kolejne to 56,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia i 65,00 zł na dziecko powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia. W okresie przejściowym tj. od 1 maja 2004r. do 31 sierpnia 2006r.. zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy, kwoty zasiłków rodzinnych zostały ustalone w niższej wysokości, tj. na pierwsze i drugie dziecko zasiłek rodzinny wynosi 43.00 zł. na trzecie 53 zł, na czwarte i kolejne 66.00 zł. Z powyższych ustaleń wynika, iż skarżący nie kwestionuje wysokości należnego w okresie zasiłkowym od [...] r. do [...] r. zasiłku rodzinnego. Kwestią sporną pozostaje natomiast interpretacja przepisu w art. 5 ust. 3 ustawy, w części dotyczącej stwierdzenia "o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany zasiłek rodzinny". W ocenie skarżącego, najniższy zasiłek określony w powołanym przepisie należy sprowadzić do najniższego zasiłku, jaki przysługiwałby na każde dziecko, czyli w przypadku skarżącego jest to kwota 139 zł (dwa zasiłki rodzinne po 43,00 zł + zasiłek rodzinny w wysokości 53 na trzecie dziecko). Skarżący wręcz zarzuca organowi II instancji, że pomija fakt, iż "skarżący ma troje dzieci z pełnymi prawami obywatelskimi do korzystania ze świadczeń rodzinnych wynikających z ustawy". Mimo zrozumienia dla trudnej sytuacji materialnej skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie może uznać zarzutów podniesionych w skardze za trafne. Organ II instancji zobowiązany jest bowiem do ścisłego przestrzegania prawa, a w jego ocenie z cytowanego przepisu art. 5 ust. 3 ustawy jednoznacznie wynika, iż sporna kwota (gwarantująca prawo do świadczeń rodzinnych mimo przekroczenia kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy) musi być niższa lub równa kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, czyli konkretnej kwocie określonej przepisami ustawy. W okresie zasiłkowym od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. kwota ta wynosi 43,00 zł. Przepisy powołanego art. 5 ust. 3 ustawy nie dają podstaw do dowolnego ustalania wysokości powyższej kwoty. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, iż skarżący posiada troje dzieci w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, gdyż ustawodawca uzależnił kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy od kwoty niższej lub równej kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, a nie jak twierdzi skarżący, od kwoty niższej lub równej kwocie odpowiadającej sumie najniższych zasiłków, jakie przysługiwałyby na każde dziecko. Zatem stwierdzić należy, iż decyzja organu II instancji wydana po analizie akt sprawy i wniesionego odwołania jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, albowiem dochody rodziny wykazane przez wnioskodawcę przekraczają kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 jak i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem brak było podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia jak tylko utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 Kpa). Stwierdzić również należy, iż organ II instancji uznając zarzuty skarżącego dotyczące nie rozpoznawania przez organ I instancji kwestii dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, odniósł się do powyższego w zaskarżonej decyzji i wskazał organowi I instancji na konieczność rozstrzygnięcia powyższej kwestii odrębną decyzją. Wskazano, iż po wydaniu przez Kolegium zaskarżonej decyzji, organ I instancji negatywnie rozpatrzył wniosek strony w części dotyczącej przyznania wskazanego wyżej dodatku, poprzez wydanie dnia [...] r. decyzji Nr [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontroli podlega zgodność zaskarżonego aktu pod względem zgodności tak z prawem materialnym, jak i procesowym. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasiłek rodzinny, zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Ustęp 3 powołanego przepisu stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Wysokość zasiłku rodzinnego określa art. 6 ust. 2 ustawy, który przewiduje trzy zróżnicowane kwoty zasiłku rodzinnego w zależność, od wieku uprawnionego dziecka. Najniższy zasiłek rodzinny określił ustawodawca na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia i wynosi on 44,00 zł. kolejne to 56,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia i 65,00 zł na dziecko powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia. W okresie przejściowym tj. od 1 maja 2004r. do 31 sierpnia 2006r. zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy, kwoty zasiłków rodzinnych zostały ustalone w niższej wysokość, tj. na pierwsze i drugie dziecko zasiłek rodzinny wynosi 43,00 zł na trzecie 53 zł, na czwarte i kolejne 66,00 zł. Jak zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący nie kwestionował wysokości należnego w okresie zasiłkowym od [...] r. do [...] r. zasiłku rodzinnego, lecz dokonaną przez organ interpretację przepisu w art. 5 ust. 3 ustawy, w części dotyczącej stwierdzenia "o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany zasiłek rodzinny". W ocenie skarżącego, najniższy zasiłek określony w powołanym przepisie należy sprowadzić do najniższego zasiłku, jaki przysługiwałby na każde dziecko, czyli w przypadku skarżącego jest to kwota [...] zł (dwa zasiłki rodzinne po [...] zł + zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł na trzecie dziecko). Skarżący zarzucił organowi II instancji, że pomija fakt, iż "ma troje dzieci z pełnymi prawami obywatelskimi do korzystania ze świadczeń rodzinnych wynikających z ustawy". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, interpretacji przedstawionej przez organ nie można zarzucić naruszenia prawa, gdyż uwzględnia ona reguły jego prawidłowej wykładni. Organ trafnie wywiódł, że z cytowanego przepisu art. 5 ust. 3 ustawy jednoznacznie wynika, iż sporna kwota (gwarantująca prawo do świadczeń rodzinnych mimo przekroczenia kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy) musi być niższa lub równa kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, czyli konkretnej kwocie określonej przepisami ustawy. W okresie zasiłkowym od [...] r. do [...] r. kwota ta wynosi 43,00 zł. Przepisy powołanego art. 5 ust. 3 ustawy nie dają podstaw do dowolnego ustalania wysokości powyższej kwoty. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, iż skarżący posiada troje dzieci w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, gdyż ustawodawca uzależnił kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy od kwoty niższej lub równej kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, a nie jak twierdzi skarżący, od kwoty niższej lub równej kwocie odpowiadającej sumie najniższych zasiłków, jakie przysługiwałyby na każde dziecko. Zatem, skoro dochody rodziny wykazane przez wnioskodawcę przekraczają kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 jak i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to brak było podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia. Z podanych powodów Sąd nie podzielił sposobu interpretacji przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, zaproponowanego przez skarżącego. Na wynik rozstrzygnięcia nie miał także wpływu zarzut skarżącego, iż pominięto w nim sprawę dodatku na dziecko w rodzinie wielodzietnej. Organ II instancji uznając zarzuty skarżącego dotyczące nie rozpoznawania przez organ I instancji kwestii dodatku, do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, odniósł się do powyższego w zaskarżonej decyzji i wskazał organowi I instancji na konieczność rozstrzygnięcia powyższej kwestii odrębną decyzją. Poinformował ponadto, iż po wydaniu przez tut. Kolegium zaskarżonej decyzji, organ I instancji negatywnie rozpatrzył wniosek strony w części dotyczącej przyznania wskazanego wyżej dodatku, poprzez wydanie dnia [...] r. decyzji nr [...] . Uwzględniając powyższe, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo, w konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.