IV SA/Wr 11/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kontrolnego badania inwalidy I. oddala skargę w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej, II. w pozostałej części skargę odrzuca. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] po kontrolnym badaniu Z.Ś., na skierowanie Dyrektora WBE W., działając na podstawie ogólnie powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. (Dz.U. Nr 8 z 2004r. poz. 66 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 stycznia 2006r. (Dz.U. Nr 12, poz. 75 ze zm.) stwierdziła, że rozpoznała u Z. Ś.: A. Schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej: 1. ograniczoną chwiejność efektywną znacznie upośledzającą sprawność adaptacji nierokującą poprawy - § 73 pkt 3 2. nadciśnienie tętnicze II stopnia - § 39 pkt 2. B. Schorzenia współistniejące: 3. przewlekły nieżyt żołądka - § 43 pkt 1 4. guzki krwawnicze odbytu - § 47 pkt 3 5. zmiany zwyrodnieniowo - zniekształcające kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dyskopatią L3 – S1 i przewlekłym korzeniowym zespołem bólowym z okresowymi zaostrzeniami, upośledzające sprawność ustroju - § 34 pkt 6 6. przebyte złamanie trzonu kręgu L 1 z redukulopatią lędźwiową - § 34 pkt 9 7. zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych nieznacznie upośledzające sprawność ustroju - § 77 pkt 9 8. cukrzyca typu II - § 54 pkt 4 9. obustronne osłabienie słuchu - §21 pkt 2 10. przewlekły nieżyt gardła nieznacznie upośledzający sprawność ustroju - § 27 pkt 1 11. zawroty głowy wymagające dalszej diagnostyki - § 21 pkt 9 (w zast.) 12. drobny pasmowaty cień w dolnym polu płuca lewego mogący odpowiadać zmianie włóknistej, wymagający dalszej diagnostyki - § 36 pkt 1 (w zast.). W pkt 9 orzeczenia stwierdzono Kategoria N – Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – zał. 2. Grupa II ustawa z 11 września 2003r. (Dz.U. Nr 279 z 2003r. poz. 1750 ze m.) i rozporządzenie MON z dnia 10 maja 2004r. (Dz. U. Nr 133 z dnia 14 czerwca 2004r. poz.1422 ze zm.). Kategoria E – trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, wojny, oraz w razie ogłoszenia mobilizacji – rozporządzenie MON z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz. U. Nr 151 z dnia 1 lipca 2004r., poz. 1595). Stwierdzono również, że tylko schorzenie opisane w pkt 3 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową – pozostałe takiego związku nie mają. W pkt 11 – określenie inwalidztwa wskazano, że : a) zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia - i datę jego powstania wrzesień 1989r. b) nie zaliczono badanego do inwalidztwa w związku ze służbą wojskową – i datę jego powstania wrzesień 1989r. c) nie zaliczono badanego do inwalidztwa z związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku, choroby z tytułu, których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Uznano, że badany jest zdolny do pracy. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że orzekanego zaliczono do III grupy inwalidztwa ze względu na stwierdzoną niezdolność do zawodowej służby wojskowej a zachowaną zdolność do pracy zarobkowej. Stwierdził też, że schorzenie wymienione w pkt 3 rozporządzenia powodujące inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, orzeczone inwalidztwo również nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Odwołanie od powyższego orzeczenie złożył Z. Ś. Stwierdził w nim, że zawodowa służba wojskowa odbywana w ciężkich warunkach sprawiła, że w 1989r. uznano go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i przyznano mu III grupę inwalidztwa. Dodał też, że obecnie jego stan zdrowia uległ pogorszeniu dlatego wystąpił do Wojskowego Biura Emerytalnego o skierowanie na badania. W ich wyniku potwierdzono dotychczasowe schorzenia, oraz schorzenia powstałe w ostatnich latach. Jednak nie ujęto ich wszystkich, ponadto zauważył nieścisłości w obecnym orzeczeniu w stosunku do poprzednich. Oświadczył, że dołącza wcześniejsze orzeczenia lekarskie oraz kserokopię orzeczenia komisji o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. Wniósł o uznanie rozpoznanych schorzeń jako pozostających ze służbą wojskową oraz zmianę grupy inwalidztwa w związku z pogorszeniem się stanu jego zdrowia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 K.p.a. w związku z § 5 pkt 1 i § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1,2,3 rozporządzenia MON z 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. u. Nr 12, poz. 75) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu niniejszej decyzji stwierdziła, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej zgromadzonej w tej sprawie nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wskazała, że rodzaj i stopień nasilenia rozpoznawanych w pkt 8 zaskarżonego orzeczenia schorzeń został ustalony w oparciu o wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badań lekarskich, a ich kwalifikacji orzeczniczej dokonano adekwatnie do tych ustaleń zgodnie z obowiązującym w tym zakresie o Resorcie Obrony Narodowej przepisami prawa. Podniosła też, że załączona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badających dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. lekarzy specjalistów oraz kwalifikacji orzeczniczej wojskowej komisji lekarskiej I instancji jak również nie świadczy by w porównaniu do dokonanych ustaleń orzeczniczych nastąpiło istotne pogorszenie w stanie zdrowia co uzasadniałoby zmianę grupy inwalidztwa w kwestii zaś związku chorób ze służbą wojskową stwierdziła, że zostały one określone już wiele lat wcześniej prawomocnymi orzeczeniami Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z lat 1989r, 1990r, 1996r, 1999r. a ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by obecnie zachodziły przesłanki do kwestionowania dokonanych już ustaleń w tym zakresie. W skardze na powyższą decyzję Z. Ś. stwierdził, że w związku z pogarszającym się stanem zdrowia wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o skierowanie na badania do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Po przeprowadzonych badaniach Komisja ta nie stwierdziła iż stan zdrowia uzasadnia przyznanie II grupy inwalidzkiej. W tym samym czasie Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. przyznał II grupę inwalidzką. Terenowa Komisja Lekarska, do której złożył odwołanie utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Dodał, że skarga dotyczy rozbieżności pomiędzy orzeczeniem Komisji Wojskowych a Powiatowym Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. Dodał, że ma 55 lat, z zawodu jest budowlańcem, ale z uwagi na stan zdrowia nie może wykonywać swojego zawodu. Wskazał też, że z dokumentacji medycznej wynika, że nie ma zakazu wykonywania prac fizycznych i przeciążania stawu biodrowego i kręgosłupa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że stan zdrowia skarżącego został należycie zbadany i zgodnie z przepisami został on zaliczony do III grupy inwalidzkiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w części w której Sąd administracyjny jest właściwy do jej rozpoznania nie zasługuje na uwzględnienie. Kognicja sądu ogranicza się do rozpoznania skargi tylko w przedmiocie określenia stopnia zdolności do służby wojskowej. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie w zakresie wskazanym wyżej jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej, wydającym decyzje w sprawach zdolności do zawodowej służby woskowej i pełnienia służby poza granicami ze względu na stan zdrowia. Skarga dotycząca tej części orzeczenia (podobnie jak i dalszych) nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów, nie wskazuje na naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania co do ich zastosowania lub interpretacji. Zainteresowany zarzuca bowiem, że zaskarżone orzeczenie w części, w której określa grupę inwalidztwa pozostaje w sprzeczności z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 7 września 2009r. wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej upsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres kontroli Sądu zaskarżonych orzeczeń wynika zaś z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny w tezie do wyroku z dnia 19 stycznia 2001 r. w sprawie III SA 2930/00 orzekł, że kontrola, przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej obejmować będzie sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia poborowego, a w szczególności czy badania stanu zdrowia były wszechstronne oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych, oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd orzekający aprobując powyższą tezę uznaje, że ma ona również zastosowanie do wydanych przez wojskowe komisje lekarskie orzeczeń dotyczących stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej. W sprawach określania kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego normujące zasady i tryb tego postępowania. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie, orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133 poz. 1422) są lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 23 wymienionego wyżej rozporządzenia orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej /.../ wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badania lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie /§ 28 ust. 1 pkt 2/. Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzekła na podstawie dokumentacji przedstawionej przez skarżącego oraz dokumentacji lekarskiej znajdującej się w Wojskowym Biurze Emerytalnym we W. (skierowanie WBF z dnia 24 lipca 2009r.). Przeprowadzono również badania specjalistyczne. Ze skierowania nr 39855 dołączonego do akt sprawy i zlecenia wykonania badania wynika, że przed wydaniem orzeczeń skarżący był badany przez kardiologa, chirurga, laryngologa, ortopedę, a także psychiatrę i neurologa. Z uzasadnienia orzeczenia organu II instancji wynika, że komisja wyższego stopnia oparła się na badaniach lekarskich i dokumentacji lekarskiej zgromadzonych przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską. Mając na uwadze opisane rozpoznanie – brak jest podstaw do sformułowania jakichkolwiek zastrzeżeń co do zakresu badań i specjalistów je wykonujących jak również gromadzeniu dokumentacji lekarskiej. Analizując treść załącznika Nr 2 do wskazanego wyżej rozporządzenia, w zakresie paragrafów, którym odpowiada rozpoznanie chorobowe wymienione w zaskarżonych orzeczeniach § 73 pkt 3, § 39 pkt 2, § 43 pkt 1, § 47 pkt 3, § 34 pkt 6 i § 34 pkt 9, § 77 pkt 9, § 62 pkt 1, § 54 pkt 1, § 21 pkt 2 § 27 pkt 1, § 21 pkt 9, § 36 pkt 1 załącznika Nr 2 do rozporządzenia MON z 10 maja 2004r. – należy uznać, że żaden z nich nie nakazuje obligatoryjnie wykonanie konkretnych badań, innych niż te które wykonano. Z uwagi na konieczność posiadania wiedzy medycznej upoważniającej do rozpoznania chorób i dolegliwości – poza kontrolą Sądu jest właśnie rozpoznanie medyczne, które ostatecznie odpowiada konkretnemu paragrafowi załącznika Nr 2 do omówionego rozporządzenia, ten zaś stanowi o zdolności do służby wojskowej lub o jej braku i pełnienia służby poza granicami ze względu na stan zdrowia. O niezdolności do zawodowej służby wojskowej przesądza schorzenie wymienione w pkt 1 A rozpoznania - ograniczona chwiejność afektywna znacznie upośledzająca sprawność adaptacji nierokująca poprawy, która w wymienionym wyżej załączniku Nr 2, grupa II, daje kwalifikację N- niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Mając na uwadze tą część orzeczenia uznać należy, że brak jest podstaw do uznania, że doszło do naruszenia prawa i dlatego Sąd po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. Natomiast skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlegała odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, póz. 167 z 2000r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W tej sytuacji skargę w tej części jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.