IV SA/Wr 11/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-02-21
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ewa Kamieniecka, Henryk Ożóg
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności własnej decyzji wstrzymującej wypłatę dodatku mieszkaniowego, wydana na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji. Organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, że decyzja wstrzymująca wypłatę dodatku mieszkaniowego z powodu zaległości w opłatach nie była dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a postępowanie nie naruszało zasady czynnego udziału strony.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności innej decyzji tego Kolegium wstrzymującej wypłatę dodatku mieszkaniowego. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa, naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja wstrzymująca wypłatę dodatku była zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 11/16 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 21 lutego 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), , Sędziowie, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia NSA Henryk Ożóg, , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r., sprawy ze skargi Z. R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, , , oddala skargę w całości ., , ,
| |
| | | |
Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...]działający z upoważnienia Prezydenta W., Administrator Działu Świadczeń w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. odmówił przyznania Z. R. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. (pkt 1 rozstrzygnięcia) i przyznał stronie dodatek mieszkaniowy na okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 marca
2015 r., w kwocie 326,43 zł miesięcznie (pkt 2 rozstrzygnięcia).
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji z dnia 17 listopada 2014 r., Kolegium - rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Następnie, organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] wstrzymał od dnia 1 lutego 2015 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego stronie wyżej opisaną decyzją z dnia [...] listopada
2014 r.
Na skutek wniesionego odwołania, Kolegium - decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr SKO [...] - uchyliło ww. decyzję z dnia [...] marca 2015 r. w całości i - orzekając co do istoty sprawy - wstrzymało od dnia 1 marca 2015 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego stronie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r.
Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2015 r. strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o stwierdzenie nieważności powołanej powyżej decyzji Kolegium z dnia 19 maja 2015 r.
Po rozpatrzeniu tego podania, Kolegium wydało decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., nr SKO [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 156 § 1
w związku z art. 158 § 1 k.p.a., którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 19 maja 2015 r., nr SKO [...].
Uzasadniając swoje stanowisko wskazano, że nie dopatrzono się w badanej decyzji wady rażącego naruszenia prawa. Kolegium zwróciło uwagę, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły również żadne z pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności badanej decyzji. Wyjaśniono, że decyzję wydał organ właściwy, na istniejącej podstawie prawnej (materialnej i procesowej). Sprawa administracyjna, której decyzja dotyczy, nie była wcześniej ostatecznie rozstrzygnięta. Adresatem decyzji jest strona postępowania. Decyzja była i jest wykonalna. Wykonanie tej decyzji w żaden sposób nie może wywołać czynu zagrożonego karą. Kolegium stwierdziło, że weryfikowana decyzja nie zawiera także innej wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
W dniu 28 lipca 2015 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2015 r., nr SKO [...]. We wniosku tym strona stwierdziła, że decyzja Kolegium z dnia 19 maja 2015 r. "jest w oczywistej sprzeczności z zasadą nie działania prawa wstecz, gdyż do wstrzymania dodatku może dojść do dnia 10 miesiąca następującego po dniu, w którym wydano decyzję wstrzymującą". W ocenie wnioskodawcy, decyzja Kolegium z dnia 19 maja 2015 r., narusza art. 7 ust. 8 i art. 8 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 10 i art. 73 k.p.a. Strona zarzuciła, że przed wydaniem decyzji z dnia 19 maja 2015 r. organ odwoławczy nie zapewnił mu możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Uchybienie to, przesądza - w ocenie wnioskodawcy - o tym że decyzja Kolegium z dnia 19 maja 2015 r. dotknięta jest wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podsumowując swoje wystąpienie wnioskodawca wskazał, że "decyzje wstrzymujące obu instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, gdyż pozbawiają nabytej własności w postępowaniu administracyjnym i narusza to zasadę kontradyktoryjności (art. 10 k.p.a.) oraz pozbawiają stronę możliwości zadośćuczynienia za niezgodne z prawem cofnięcie dodatku mieszkaniowego".
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Kolegium z dnia 9 lipca
2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 maja 2015 r. Orzekając ponownie w sprawie Kolegium również nie znalazło postaw do stwierdzenia nieważności decyzji, nie zaistniały bowiem żadne nowe okoliczności faktyczne, czy prawne, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Na wstępie Kolegium podkreśliło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stanowi wyjątek od zasady trwałości indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych. W trakcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ bada, czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a następnie czy nie zachodzą okoliczności wyłączające stwierdzenie nieważności decyzji, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a.
Przepis art. 156 § 1 k.p.a. zawiera zamknięty katalog pozytywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć wyłącznie decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wystąpienie choćby jednej z ww. przesłanek prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji, pod warunkiem, że nie wystąpi przesłanka negatywna. Zgodnie bowiem z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Kolegium stwierdziło, że takie "negatywne" przesłanki nie wystąpiły w rozpatrywanym przypadku.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wobec czego mogło tylko utrzymać w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.
Zdaniem Kolegium, decyzja z dnia 19 maja 2015 r. nie była dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Odnośnie naruszenia przepisów o właściwości wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, ze zm.), dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent. miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Organ wykonawczy gminy może upoważnić inną osobę do wydawania decyzji w sprawach dodatku mieszkaniowego (art. 7 ust. 1a ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Odwołanie od decyzji w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego wnosi się do samorządowego kolegium odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał tę decyzję (art. 7 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Obszar właściwości miejscowej w. Kolegium obejmuje m. in. miasto W. (§ 1 pkt 1 lit. d) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych, Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Kwestionowaną decyzją Kolegium z dnia 19 maja 2015 r. uchylono decyzję z dnia [...] marca 2015 r. wstrzymującą od dnia 1 lutego 2015 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, przyznanego stronie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. w całości i - orzekając co do istoty sprawy - wstrzymano od dnia 1 marca 2015 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznanego stronie decyzją z dnia [...] listopada
2014 r. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości fakt, że decyzja Kolegium została wydana z poszanowaniem przepisów o właściwości rzeczowej i miejscowej, a także instancyjnej (wyznaczonej przepisem art. 17 pkt 1 k.p.a.).
Odnośnie braku podstawy prawnej Kolegium wskazało, że decyzja organu odwoławczego miała niewątpliwie podstawy prawne, prawidłowo zresztą w tej decyzji powołane: art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a., oraz odpowiednie przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Co do przesłanki rażącego naruszenia prawa organ odwoławczy podkreślił, że wydając kwestionowaną decyzję Kolegium nie dopuściło się naruszenia prawa, a tym bardziej rażącego. Pojęcie rażącego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednak jego znaczenie zostało ustalone w literaturze przedmiotu i orzecznictwie. Wskazano, że naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 730 (podobnie co do istoty, A. Matan, w: G. Łaszczyca, A. Matan, Cz. Martysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, tom II, s.368). Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. mają charakter materialny. Ich występowanie powoduje, że z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2004 r., IV SA 3763/02, LEX nr 156952).
Wydając weryfikowaną decyzję z dnia [...] maja 2015 r. Kolegium miało na względzie treść art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z tym przepisem w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim, dodatek mieszkaniowy wypłaca się za okres, w którym wypłata była wstrzymana.
Przewidziana w art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych sankcja stanowi środek dyscyplinujący osoby pobierające dodatek mieszkaniowy, a stwierdzenie, że osoba pobierająca to świadczenie nie uiściła kwoty stanowiącej jej udział własny w opłatach mieszkaniowych za okres dwóch pełnych miesięcy, nakazuje organowi wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego - bez względu na przyczynę zaistniałych zaległości. Obowiązek zastosowania wspomnianego przepisu wynika wyłącznie ze stwierdzenia zalegania w opłatach, przy czym nie jest wymagane ustalenie przyczyn takiego stanu rzeczy, a decyzja w tym zakresie nie ma charakteru uznaniowego. Wykładnia art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych prowadzi do wniosku, że dodatkiem, którego wypłata może zostać wstrzymana może być wyłącznie ten dodatek, w okresie wypłacania którego doszło do powstania zaległości w opłatach za lokal. Zaległości te muszą zatem powstać (a nie wyłącznie istnieć) w okresie, w którym osoba ta korzysta z dodatku przyznanego jej aktualnie realizowaną (wykonywaną) decyzja.
Kolegium wskazało, że strona mając przyznany dodatek mieszkaniowy od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 marca 2015 r. na mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2014 r. spowodowała powstanie zaległości w opłatach mieszkaniowych w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 28 lutego
2015 r. W trakcie toczącego się postępowania odwoławczego, Kolegium - w ramach zleconego Prezydentowi W. postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 k.p.a. - ustaliło że wnioskodawca nie uregulował zaległości w opłatach mieszkaniowych za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2015 r.
Za słuszny przyjęto pogląd zaprezentowany w weryfikowanej decyzji, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym należało stronie wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia 17 listopada 2014 r., w związku z wystąpieniem zaległości o których mowa w art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych obejmujących pełne 2 miesiące.
Ponieważ Prezydent W. podjął błędne rozstrzygnięcie z dnia 10 marca 2015 r. wstrzymując stronie wypłatę dodatku mieszkaniowego z dniem 1 lutego 2015 r., stwierdzono, że Kolegium zobligowane było na mocy art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a. uchylić to rozstrzygnięcie i - orzekając co do istoty sprawy - wstrzymać stronie wypłatę dodatku mieszkaniowego z dniem 1 marca 2015 r.
Ustosunkowując się do sformułowanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu odnośnie naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu Kolegium zauważyło, że nie każde działanie, lub zaniechanie organu w kwestiach związanych ze stosowaniem art. 10 § 1 k.p.a. stanowi uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W rozpoznawanej sprawie niewezwanie strony do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, nie miało żadnego wpływu na trafność rozstrzygnięcia.
Z kolei odnosząc się do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., Kolegium stwierdziło, że nie zachodzi w niniejszej sprawie również podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji
przewidziana w tym przepisie (res iudicata). Decyzja Kolegium z dnia 19 maja 2015 r. była pierwszym zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem.
Kolegium stwierdziło ponadto, że decyzja z dnia 19 maja 2015 r. została skierowana do jedynej strony postępowania.
W ocenie Kolegium brak jest również podstaw do przyjęcia, że kwestionowana decyzja - stosownie do art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - była niewykonalna w dniu jej wydania
i jej niewykonalność ma charakter trwały. Podobnie stwierdzono w odniesieniu do kwestii ewentualnego wywołania wykonaniem decyzji z dnia 19 maja 2015 r. czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). Odnosząc się do art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., Kolegium nie stwierdziło, aby decyzja z 19 maja 2015 r. zawierała wadę, skutkującą jej nieważnością z mocy prawa. Brak jest bowiem takiego szczególnego przepisu prawa.
Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia 19 maja 2015 r. "jedynie" wstrzymało od dnia 1 marca 2015 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego, a nie nakazało stronie dokonania zwrotu przyznanego dodatku mieszkaniowego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia wskazując, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji, "bowiem orzekają z rażącym naruszeniem prawa o przyznaniu mi dodatku mieszkaniowego jedynie na część ustawowo zagwarantowanego sześciomiesięcznego okresu oraz, że nie udzielają pouczenia co do prawa o cofnięciu przyznanego mi już i wypłaconego dodatku mieszkaniowego oraz udzielają pouczenia co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego wobec braku wypłaty dodatku mieszkaniowego w terminie i odsetek za zwłokę, jakie nalicza administrator na moim koncie". W ocenie skarżącego decyzje obu instancji "są w oczywistej sprzeczności z zasadą nie działania prawa wstecz, gdyż do wstrzymania dodatku może dojść do dnia 10 miesiąca następującego po dniu, w którym wydano decyzję wstrzymującą". Zdaniem skarżącego, decyzja Kolegium z dnia 19 maja 2015 r. narusza art. 7 ust. 8 i art. 8 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 10 i art. 73 k.p.a. Zarzucił, że przed wydaniem decyzji z dnia 19 maja 2015 r. organ odwoławczy nie zapewnił mu możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Uchybienie to, przesądza – w ocenie skarżącego – że decyzja Kolegium z dnia 19 maja 2015 r. dotknięta jest wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podsumowując swoje wystąpienie strona wskazała, że decyzje wstrzymujące obu instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, gdyż pozbawiają nabytej własności w postępowaniu administracyjnym oraz pozbawiają stronę możliwości zadośćuczynienia za niezgodne z prawem cofnięcie dodatku mieszkaniowego i zwłokę w jego wypłaceniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądowo-administracyjna aktów indywidualnych wydanych przez organy administracji publicznej ma wyłącznie charakter kontroli legalnościowej rozumianej jako badanie zgodności z obowiązującym prawem. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko
w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany sformułowanymi w skardze zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną. A zatem niezależnie od wyartykułowanych w skardze zarzutów (lub
w przypadku ich braku) sąd administracyjny bada sprawę w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Analizując pod tym kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy zgodnie z przedmiotem sprawy. Ocena legalności zaskarżonej decyzji wymaga w pierwszej kolejności przywołania przesłanek pozytywnych stwierdzenia nieważności, określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. wedle którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 16 § 1 k.p.a. i dlatego wykładnia przytoczonych wyżej przesłanek stwierdzenia nieważności musi mieć charakter ścisły (dosłowny) i wymaga bezspornego ustalenia, że kwestionowana decyzja (postanowienie) dotknięte jest jedna z wad określonych
w art. 156 § 1 k.p.a. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie wskazującym, że stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że eliminowana w tym trybie decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że przesłanki stwierdzenia nieważności zostały określone w tym przepisie wyczerpująco,
a tym samym zawiera on zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) i niedopuszczalne jest stosowanie rozszerzającej wykładni omawianego przepisu, a więc odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek.
Wskazać w tym miejscu również należy, że wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności i jego uzasadnienie nie jest jednak dla organu wiążące. Organ bowiem z urzędu musi zbadać, czy zaskarżony akt administracyjny nie jest dotknięty chociażby jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Powyższemu obowiązkowi zadość uczynił organ orzekający w rozpatrywanej sprawie.
W szczególności w sposób wyczerpujący - z powołaniem się na przepisy ustawy
o dodatkach mieszkaniowych - organ wyjaśnił, dlaczego w analizowanym przypadku nie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa. W ślad za organem ponownie przypomnieć w tym miejscu należy, że naruszenia prawa mają charakter rażący, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zanegowanie w całości lub w części treści przepisów regulujący stan prawny sprawy.
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w badanej sprawie. W punkcie wyjścia rozważań przywołać należy przepis art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych Zgodnie z tym przepisem w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim, dodatek mieszkaniowy wypłaca się za okres, w którym wypłata była wstrzymana. Przewidziana w art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych sankcja stanowi środek dyscyplinujący osoby pobierające dodatek mieszkaniowy, a stwierdzenie, że osoba pobierająca to świadczenie nie uiściła kwoty stanowiącej jej udział własny w opłatach mieszkaniowych za okres dwóch pełnych miesięcy, nakazuje organowi wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego - bez względu na przyczynę zaistniałych zaległości. Wykładnia art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych prowadzi do wniosku, że dodatkiem, którego wypłata może zostać wstrzymana może być wyłącznie ten dodatek, w okresie wypłacania którego doszło do powstania zaległości w opłatach za lokal. Zaległości te muszą zatem powstać (a nie wyłącznie istnieć) w okresie, w którym osoba ta korzysta z dodatku przyznanego jej aktualnie realizowaną (wykonywaną) decyzją. Skarżący, mając przyznany dodatek mieszkaniowy od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 marca 2015 r. na mocy decyzji z dnia 17 listopada 2014 r., spowodował powstanie zaległości w opłatach mieszkaniowych w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 28 lutego 2015 r. W trakcie toczącego się postępowania odwoławczego, Kolegium - w ramach zleconego Prezydentowi Wrocławia postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 k.p.a. - ustaliło, że skarżący nie uregulował zaległości w opłatach mieszkaniowych za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2015 r. Za słuszny trzeba więc przyjąć pogląd zaprezentowany w decyzji z dnia 19 maja 2015 r., że w opisanym stanie faktycznym i prawnym należało stronie wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia 17 listopada 2014 r., w związku z wystąpieniem zaległości o których mowa w art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych obejmujących pełne 2 miesiące. Ponieważ Prezydent Wrocławia podjął wadliwe rozstrzygnięcie z dnia 10 marca 2015 r. (nr SDMI/W/000156/2015), wstrzymując wypłatę dodatku mieszkaniowego z dniem 1 lutego 2015 r., Kolegium zobligowane było na mocy art. 138 § 1 pkt 2 in principio k.p.a. uchylić to rozstrzygnięcie i - orzekając co do istoty sprawy - wstrzymać stronie wypłatę dodatku mieszkaniowego z dniem 1 marca 2015 r.
Ustosunkowując się do sformułowanego zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze zarzutu odnośnie do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zauważyć należy, że nie każde działanie, lub zaniechanie organu w kwestiach związanych ze stosowaniem art. 10 § 1 k.p.a. stanowi uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W rozpoznawanej sprawie brak wezwania strony do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, nie miało żadnego wpływu na trafność rozstrzygnięcia.
Niezależnie od zarzutów wyartykułowanych przez stronę pod adresem decyzji z dnia 19 maja 2015 r. Kolegium przeanalizowało wszystkie pozostałe normatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji i z tej oceny organ wyprowadził merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski. W tym zakresie organ wywiązał się również z obowiązku dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Z wyczerpującego uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że jasno i należycie uzasadniło swoje stanowisko, a w szczególności dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał, że nie zaistniała w badanej sprawie żadna z pozytywnych przesłanek stwierdzenia nieważności. Organ orzekający w sprawie ustosunkował się do każdej normatywnej podstawy stwierdzenia nieważności. Fakt, że w wyniku dokonania tej oceny organ sformułował odmienne wnioski niż twierdzenia strony nie oznacza, że pod jego adresem może być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów regulujących tryb i podstawy stwierdzenia nieważności.
| Reasumując powyższe, skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej |
|oddalenia na podstawie art.151 p.p.s.a. |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło