IV SA/Wr 111/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant Anna Wilczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla decyzję organu I i II instancji. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. decyzję z dnia [...] r. – na podstawie art. 2, art. 3 ust. 2 i 3 (art. 4 ust. 1 i 5, art. 6 ust. 1 i art. 17 ustawy z dnia 21.06.2001 o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 i rozporządzeniem Rady Ministra z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 poz. 1617 i 1828 art. 104 kpa odmówił M. M. dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając swoją decyzję przedstawił sposób obliczenia dodatku mieszkaniowego, który to doprowadził do uznania że skarżącemu dodatek nie przysługuje. Stwierdził, że podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego jest 90% z kwoty [...] zł wydatków ponoszonych na powierzchnię normatywną lub faktyczną z uwzględnieniem ryczałtu na c.o., c.w. i gaz. Od tak obliczonej kwoty należy odjąć obowiązujący wkład własny rodziny w wysokości 15% miesięcznego dochodu – tj. 15% od [...] – czyli kwotę [...] – co daje [...] zł. Ponieważ średni dochód na osobę jest o [...] zł większy od 160% najniższej emerytury (a ta wynosi 562,58 zł) obliczony dodatek należy pomniejszyć o [...] zł to jest [...] zł – [...]= - [...] zł. Jak zatem wynika z przedstawionych obliczeń, nadwyżka dochodu na osobę przekracza kwotę obliczonego dodatku mieszkaniowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. M. i jego żona. Stwierdzili w nim, że są osobami chorymi bez środków do życia. Przedstawili swoją sytuację mieszkaniowa, jak twierdzili dramatyczną, kłopoty z uzyskaniem właściwego mieszkania, utraconego po powodzi w 1997r. Podnieśli, że skarżącym po [...] latach pracy i problemów ze zdrowiem odebrano rentę. Twierdzili, że nie maja środków na zakup leków, leczenie. Uznali, że mimo deklaracji w środkach masowego przekazu o pomocy państwa dla ludzi ubogich – taka pomoc faktycznie nie jest świadczona. Dodali, że dużą pomocą dla nich byłoby przyznanie dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pk 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71 poz. 734 ze zm>) i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 poz. 1817) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji). Organ stwierdził, że odwołanie nie może być uwzględnione mimo trudnej sytuacji majątkowej. Wskazał, iż po myśli art. 2 ust. 1 powołanej ustawy prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje między innymi najemcom lokalu mieszkalnego jeżeli miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okres 3 ostatnich miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 120% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, a zajmowana powierzchnia nie przekracza określonej powierzchni normatywnej. Powierzchnia normatywna wynosi dla dwóch osób 40 m2 (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy). Powierzchnia mieszkania zajmowanego przez skarżących wynosi [...] m2, wykazana kwota wydatków za mieszkanie [...] zł, a według złożonej deklaracji dochód w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosi [...] zł – z czego na osobę przypada [...] zł. Według komunikatu Prezesa ZUS z dnia 21 lutego 2004 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty i....., M.P. Nr 10 poz. 162 od dnia 1.03.2004 r. emerytura, renta rodzinna i renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi 562,58 zł. Przesłanki tytułu prawnego do lokalu, powierzchni i dochodu musza być spełnione łącznia, brak którejkolwiek z nich powoduje, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, i to niezależnie od innych okoliczności i sytuacji życiowej wnioskodawcy. W świetle cytowanych przepisów skarżący spełniają przesłankę tytułu prawnego do lokalu oraz powierzchni normatywnej, natomiast została przekroczona granica dochodu. Organ wskazał, że w takiej sytuacji może być przyznany dodatek – ale tylko w sytuacji, gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od ustawowego limitu a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art. 6 ust. 8 ustawy). Stwierdził też, że zgodnie z definicją dochodu organ I instancji prawidłowo przyjął dochód z okresu 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Zgodnie z ustawową definicją dodatku należało naliczyć dodatek pieniężny wypłacony przez ZUS w W. w miesiącu [...] r. w kwocie [...] zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od dochodu rodziny wnioskodawcy oraz wydatków ponoszonych za zajmowany lokal. Z wykazanych wydatków w kwocie [...] zł dla celów obliczenia dodatku przyjmuje się 90% tej kwoty. W dalszej części wywodów organ odwoławczy przedstawił wyliczenie dodatku mieszkaniowego potwierdzając prawidłowość wyliczeń określonych przez organ I instancji. Wskazał również, że wyliczenie dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania organu, jest to wyliczenie matematyczne i nie może być zwiększone lub zmniejszone w zależności od sytuacji życiowej, czy innych okoliczności w sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożył M. M.. Stwierdził, że jest to skarga na miasto W. Przedstawił w niej zarzuty dotyczące przydziału mieszkania po powodzi w 1997 r., stwierdził, że mieszkanie jest w złym stanie technicznym. Zatem prosi Sąd o interwencję i przyznanie godnego mieszkania lub rekompensaty, która umożliwi nabycie takiego. Dalej podnoszoną w skardze kwestią była renta żony M. M., utrata renty oraz zły stan jej zdrowia i braki środków finansowych na zakup leków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przywołując dotychczasową argumentację. Zaznaczył, że stan techniczny mieszkań przyznawanych po powodzi, związane z tym wydatki a także kwestia renty żony, choroby i brak środków finansowych na leki i leczenie nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mimo niezasadności zarzutów skargi, decyzja organu I i II instancji podlega uchyleniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 ust. 1 b) w związku z art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zarzuty dotyczące wadliwości ustalenia (dla potrzeb określenia kwoty przysługującego dodatku mieszkaniowego) wysokości dochodu skarżącego z powodu uwzględnienia wypłaconego w [...] roku jednorazowego dodatku rentowego są chybione. Jak prawidłowo przyjęły organy obu instancji przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku w art. 3 ust. 3 wyraźnie określają sposób ustalenia wysokości dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wysokość tego dochodu oblicza się przy uwzględnieniu wszystkich faktycznie uzyskanych przychodów, z wyłączeniem jedynie ściśle określonych świadczeń wymienionych w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Oznacza to, iż przy ustalaniu wysokości dochodu organy I i II instancji obowiązane były uwzględnić kwotę wypłaconego skarżącemu dodatku. Było to bowiem świadczenie pieniężne, które skarżący faktycznie uzyskał w [...] roku, a zatem zgodnie z omawianymi przepisami oraz orzecznictwem NSA podlegają one uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości dochodu skarżącej. Jednocześnie jednak Sąd Administracyjny, zgodnie z przepisem art.145 §1 ust.l b) ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z przepisem art.145 a) §1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku § 2 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych został uznany za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych; zgodnie z ust. 2 tego wyroku wymieniony wyżej przepis utracił moc z dniem 18 maja 2006 roku. Uwzględnić należy, iż uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepis §2 ust.2 cytowanego rozporządzenia, stanowiący że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust. 1 § 2, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków, stanowił postawę wydania decyzji organu I instancji i zaskarżonej decyzji organu II instancji. Dyspozycja powołanego przepisu została zastosowana przez organy obu instancji, jako że przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego organy - zgodnie z przepisem §2 ust.2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów - przyjęły 90% kwoty wydatków w wysokości 285,27 zł (tj. 256,74 zł). Powyższe oznacza, iż wyrok Sądu Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku rozstrzyga o niezgodności z ustawą przepisu rozporządzenia, na podstawie którego to przepisu została wydana decyzja organu I i II instancji. Z tych przyczyn na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd uchylił decyzje organu I i II instancji w oparciu o przepis art. 145 § 1 ust. 1 b) cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 a) § 1 k.p.a. Dodać też należy, że zarzuty dotyczące trudnych warunków mieszkaniowych, kwestia renty i środków finansowych nie mogą być rozważane w niniejszym postępowaniu, które dotyczy dodatku mieszkaniowego. Ponadto wskazane wyżej problemy nie należą do kognicji sądu administracyjnego. Zakres spraw, które rozpoznaje ten Sąd określa art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. N 153, poz. 1270 ze zm.) i sprawy określone wyżej nie należą do katalogu spraw rozpoznawanych przez sąd administracyjny.