IV SA/Wr 111/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-12-10

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Maciej Guziński, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut "faworyzowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego" przez sędziów, oparty jedynie na subiektywnym przekonaniu skarżącego i fakcie oddalenia jego wcześniejszych skarg, stanowi podstawę do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie?
Ratio decidendi
Zarzut "faworyzowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego" przez sędziów, oparty na subiektywnym przekonaniu skarżącego i fakcie oddalenia jego wcześniejszych skarg, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie obiektywizmu sądu i nie może być wykorzystywana do eliminowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających jej subiektywnym interesom. Strona składająca wniosek o wyłączenie jest zobowiązana do wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego. Jako podstawę wniosku wskazał zarzut "faworyzowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego" przez sędziów. Na dowód przywołał sygnatury trzech wcześniejszych spraw, w których zapadły wyroki oddalające jego skargi. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o wyłączenie sędziów oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o wyłączenie: sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej–Ostrowskiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej–Ilków, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego NSA Julii Szczygielskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 111/15 ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: wniosek oddalić. Pismem z dnia 13 października 2015 r. skarżąc złożył wniosek o wyłączenie sędziów wymienionych w sentencji orzeczenia od rozpoznania sprawy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zarzuca sędziom "faworyzowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W." w swoich sprawach przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym we Wrocławiu. Na dowód wniosku skarżący przywołał następujące sygn. akt: IV SA/Wr 221/14, IV SA/Wr 226/14, IV SA/Wr 662/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. W związku z tym, że tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Ponadto stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały zatem przez ustawodawcę jedynie ogólnie wskazane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym jednak należy, że zgodnie z art. 20 p.p.s.a to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego Sądu, Sąd rozpatrując wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy występują podstawy wyłączenia, ale również czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadnić jego wyłączenie. Wreszcie wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia sędziów wskazanych przez skarżącego od orzekania w sprawie. Sąd bowiem, nie dostrzegł istnienia przesłanek, o których mowa w art. 18 p.p.s.a, stanowiących podstawę do wyłączenia z mocy ustawy. Odnosząc się natomiast do argumentu wskazanego przez skarżącego we wniosku o wyłączenie sędziów, Sąd doszedł do przekonania, że bezsprzecznie nie stanowi on przesłanki uzasadniającej ich wyłączenie. Jako przyczynę wyłączenia sędziów Wydziału IV skarżący wskazał bowiem "faworyzowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu". Skarżący nie złożył przy tym jednak – co wymaga podkreślenia Sądu - żadnych dowodów uprawdopodobniających przedstawioną okoliczność, a która w jego ocenie stanowi podstawę do wyłączenia sędziów od orzekania w jego sprawie. Przywołał natomiast sygnatury trzech spraw, w których wniósł skargi do tutejszego Sądu, na trzy odrębne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. tj. sygn. akt IV SA/Wr 221/14, sygn. akt IV SA/Wr 226/14 oraz sygn. akt IV Wr 662/14. W sprawach tych – jak ustalił Sąd - zapadły wyroki oddalające skargi skarżącego. Jednakże zarówno samo subiektywne przeświadczenie skarżącego co do tego, że sędziowie Wydziału IV tutejszego Sądu "faworyzują Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. " jak i okoliczność, że w przywołanych przez skarżącego sprawach zapadły wyroki oddalające jego sprawy, nie stanowi i nie może stanowić przesłanki do żądania ich wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 (NSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97) podkreślił, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (zob. także glosę A. Gomułowicza aprobującą stanowisko NSA sformułowane w tym postanowieniu, OSP 2008, z. 11, s. 916 i n.). Tym bardziej, że skarżący będąc niezadowolony z kierunku merytorycznych rozstrzygnięć zapadłych w jego sprawach o przywołanych we wniosku sygnaturach - mógł - poprzez wniesienie skarg kasacyjnych od tych orzeczeń, wszcząć ich instancyjną kontrolę. Mając zatem powyższe na względzie, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło