IV SA/Wr 112/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 czerwca 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi T. A. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Przedmiotem skargi wniesionej przez T. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia 13 listopada 2008 r. Nr [...] wydane na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), utrzymująca w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia 11 września 2008 r. Nr 3993/3/08 uznające poborowego T. A.a w grupie pierwszej zdolnym do służby wojskowej (kat. A). Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. rozpoznała u T. A. zespół bólowy nadgarstka lewego bez upośledzenia funkcji, kwalifikując go jako schorzenie określone w § 77 pkt 5 Załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595)(zwanego dalej rozporządzeniem). Zdaniem wojskowego organu lekarskiego stwierdzenie powyższego schorzenia pozwala na zakwalifikowanie strony jako zdolnej do czynnej służby wojskowej w grupie I Kat. , zaś ustalenia w zakresie objętym rozstrzygnięciem poczyniono w oparciu o badania własne, analizę przedstawionej dokumentacji oraz ocenę lekarzy specjalistów. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o zmianę kategorii A , gdyż nie odpowiada ona jego aktualnej sytuacji zdrowotnej z uwagi na stan lewego nadgarstka spowodowanym przemieszczeniem. Odwołujący wywodził , że w dniu 2 grudnia 2004 r. uległ wypadkowi, w następstwie którego w 2006 r. przebył operację, która nie dała oczekiwanych rezultatów, bowiem najmniejszy wysiłek ręki powoduje stany bólowe. Podniósł, że oczekuje na termin kolejnej operacji, której termin zaplanowany jest na 6 października 2008 r. , na potwierdzenie czego przedstawiał kserokopię zaświadczenia Kierownika Działu Organizacji, Nadzoru i Statystyki Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w P. z dnia 9 września 2008 r. Z wskazanego zaświadczenia wynika, że jest on zapisany na listę oczekujących na leczenie operacyjne od dnia 12 grudnia 2006 r. Dodatkowo odwołujący dołączył kserokopie kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 19 grudnia 2006 r. oraz kserokopie skierowania do szpitala i poradni specjalistycznej ortopedycznej Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. w motywach decyzji ostatecznej stwierdziła ,że ze zgromadzonych dokumentów oraz wykonanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych ortopedycznych wynika, że stwierdzone schorzenie nie stanowi istotnego upośledzenia funkcji ustroju, pozwalającego uznać badanego za niezdolnego do służby. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał, że zespół bólowy nadgarstka lewego bez upośledzenia funkcji mieszczący się w zakresie pojęciowym zakresie pojęciowym § 77 p.5 rozporządzenia kwalifikuje poborowego do kategorii A zdolności do służby wojskowej. Zdaniem organu II instancji przedstawiona dokumentacja medyczna w postaci kserokopii karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 8 grudnia 2006 r., zaświadczenie z Poradni O nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalisty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu, dodatkowo wskazując , że w dniu 6 października 2008 r. przeszedł kolejną operację nadgarstka, której celem była rekonstrukcja i fiksacja wiązadeł: główkowatego - księżycowatego oraz trójgraniasto- księżycowatego - fiksacja dwoma kotwicami, stabilizacja czasowa pojedynczym drutem "K". Dodał, że w dniu 23 października 2008 r. nastąpiły komplikacje, w wyniku których stwierdzono neuropatie nerwu łokciowego, czego rezultatem jest brak czucia w dwóch palcach lewej ręki, natomiast w dniu 12 listopada 2008 r. usunięto drut "K" lewego nadgarstka, a obecnie uczęszcza na zabiegi rehabilitacyjne. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi , podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia rozważań nad zasadnością skargi należy przytoczyć brzmienie przepisu art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416), zgodnie z którymi ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej: 1) kategoria A - zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej, służby zastępczej, jak również służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny; 2) kategoria B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju; 3) kategoria D - niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju; 4) kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w ust. 4 art. 30a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie, w którym wskazano między innymi kategorie zdolności do służby orzekane w razie stwierdzenia poszczególnych chorób i ułomności według paragrafów i punktów. Idąc dalej przywołać należy brzmienie § 8 ust. 1 wymienionego rozporządzenia, zgodnie z którym orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, o których mowa w art. 30a ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym, według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia. Według § 14 tego rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6. Z przepisu § 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie. Wypada w tym miejscu odwołać się do utrwalonego już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu, wedle którego wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Wobec tego przy ustalaniu stanu faktycznego w danej sprawie wojskowe komisje lekarskie są związane zasadami ogólnymi przyjętymi w k.p.a., a w szczególności zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kodeksu, z której wynika obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz właściwej jego kwalifikacji prawnej. Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji , co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. formułujących zasadę udzielania informacji oraz zasadę przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. Również przepis art. 107 § 3 k.p.a. określa obligatoryjne składniki uzasadnienia każdej decyzji stanowiąc, że powinno ono w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. A zatem warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co wynika z przepisów art. 7 i 77 §1 k.p.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w badanej sprawie organy obu instancji uchybiły wymogom wynikającym z wskazanych wyżej zasad i przepisów postępowania administracyjnego . Jak wynika z akt sprawy wojskowe organy lekarskie stwierdziły u skarżącego wystąpienie zespołu bólowego nadgarstka lewego bez upośledzenia funkcji , co mieści się w zakresie pojęciowym § 77 § 5 Załącznika Nr 2 rozporządzenia i kwalifikuje badanego w grupie I osób badanych do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej(zgodnie z art. 30a ust 1 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - zdolny do czynnej służby wojskowej). Jednocześnie organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazał, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna tj. kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z Oddziału II c Katedry Traumatologii i Chirurgii Ręki Akademii Medycznej w P. z dnia 8 grudnia 2006 r. oraz zaświadczenie z Poradni O. , nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalisty. W ocenie Sądu powyższe stanowisko - w świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego , a w szczególności zaświadczenia z dnia 9 września 2008 r. wystawionego przez Ortopedyczno - Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w P. jest co najmniej przedwczesne. Z wspomnianego zaświadczenia wynika, że skarżący był od dnia 12 grudnia 2006 r. zapisany na listę oczekujących na leczenie operacyjne w tym szpitalu i przyjęcie chorego na leczenie nastąpi zgodnie z kolejnością zapisu. Również ze znajdującego się w aktach sprawy skierowania do szpitala wystawionego w dniu 14.02. 2008r przez Poradnię Ortopedyczną O. wynika ,że rozpoznano u skarżącego niestabilność nadgarstka lewego. Okoliczność ta była przez stronę podnoszona również w odwołaniu od orzeczenia pierwszo-instancyjnego. Powyższe okoliczności organy obu instancji zupełnie pominęły, a nadto organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do faktu mającego nastąpić planowanego leczenia operacyjnego, potwierdzonego stosownym zaświadczeniem , zaoferowanym przez stronę na etapie postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu pominięta przez organy okoliczność jest istotnym elementem mającym wpływ na ustalenie obiektywnego stanu faktycznego w zakresie stanu zdrowia skarżącego. Zważywszy na fakt, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia 21 grudnia 2006 r. Nr .[...], którą uznano skarżącego uznano za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy, w związku z leczeniem schorzenia nadgarstka. Innymi słowy skoro proces leczenia skarżącego znany organom, nie został zakończony w momencie wydawania kwestionowanych decyzji, lecz był on skierowany przez lekarza specjalistę na dalsze leczenie operacyjne , to musi to budzić uzasadnione wątpliwości co do poprawności ustalenia stanu zdrowia skarżącego. Tym bardziej, że z kserokopii Karty informacyjnej leczenia szpitalnego, która była przedmiotem oceny organu odwoławczego wynika, że u skarżącego rozpoznano niestabilność nadgarstka lewego, a tymczasem organy obu instancji zdiagnozowały zespół bólowy nadgarstka lewego w ramach następstw przebytych urazów stawów bez zniekształceń nieupośledzających lub nieznacznie upośledzających sprawność ruchową, o których mowa w przepisie § 77 pkt. 5 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia. Na marginesie jedynie wskazać należy, że trafność argumentacji strony potwierdzają podniesione przez nią w skardze okoliczności i załączone do niej kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego, z których wynika, że w momencie wydawania orzeczenia przez organ II instancji skarżący przebywał na oddziale II C Ortopedyczno-Rehabilitacyjnego Szpitala Klinicznego im. W. w P. i kontynuował leczenie nadgarstka. Konkludując powyższe stwierdzić należy ,że organy orzekające w sprawie niedostatecznie wnikliwie przeanalizowały wszystkie ujawnione okoliczności sprawy i pod ich adresem musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia zasad procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 9, art. 11, art., a także przepisu art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą należało wyeliminować z obrotu prawnego .