IV SA/Wr 112/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prokuratora Okręgowego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, aktualnie pozostaje bez pracy, utrzymuje się z odszkodowania w wysokości 1.400 zł. Dodał, iż posiada zadłużenie w wysokości 57.300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił: nieukończony pawilon handlowy o powierzchni 88,80 m², mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 50,60 m² oraz niezabudowaną działkę gruntu o powierzchni 253 m². Z kolei, w kwestii ponoszonych przez niego wydatków wskazał, że kształtują się następująco: udział w kosztach utrzymania mieszkania – 180 zł; koszt wyżywienia i odzieży – 800 zł; koszt lekarstw – 100 zł; opłata za telefon – 81 zł; opłaty pocztowe, koszt dojazdów, ubezpieczenie na życie, koszt przepisywania pism i inne różne usługi ok. 250 zł. Skarżący zaznaczył, iż żona posiada majątek odrębny i pobiera emeryturę. Nie wskazał jednak w jakiej kwocie. Skarżący nie odpowiedział na skierowane do niego pismo referendarza sądowego wzywające do sprecyzowania i udokumentowania sytuacji finansowej i majątkowej. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie wniosku. Od tego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którego uzasadnieniu m.in. wskazał, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi realizację jednej z podstawowych zasad w państwie prawa, a mianowicie prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Według art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (tj. koszty sądowe i koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika) chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Do przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy ustawy określające przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Art. 244 § 1 p.p.s.a. mówi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Po myśli art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uwzględniając sytuację materialną skarżącego uznać należy, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał, że konieczność poniesienia kosztów sądowych, na obecnym etapie postępowania jedynie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawarł wszelkich, niezbędnych informacji pozwalających na ocenę jego sytuacji majątkowej. Mimo stosownego wezwania wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu okoliczności, kształtujących jego sytuację finansową, tj. nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez niego i żonę, nie złożył do akt dokumentu potwierdzającego wysokość wskazanego we wniosku zadłużenia, nie przedłożył aktualnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, nie złożył również deklaracji podatkowych za rok 2010 oraz dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu w postaci "odszkodowania", nie podał czy korzysta ze wsparcia osób trzecich lub pomocy społecznej, nadto nie udokumentował wysokości niezbędnych, aktualnych, miesięcznych wydatków. Podkreślenia wymaga, że przyznanie prawa pomocy winno być udzielane wyjątkowo. Dochody skarżącego mają, jak sam wskazał, charakter stały - wynoszą 1.400 zł brutto miesięcznie. Przy czym, mimo tego, że skarżący nie przedstawił sytuacji finansowej żony, wskazując jedynie, że posiada ona majątek odrębny, to podał, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a więc oczywistym dla Sądu jest, że żona skarżącego musi uczestniczyć w jakiejś części wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania. W tej zaś sytuacji, zdaniem Sądu, skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. W kwestii wniosku o ustanowienie adwokata powiedzieć trzeba, iż przyznanie pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem Sąd obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę to, co już wcześniej powiedziano, skarżący nie wykazał, iż nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i że jego sytuacja osobista powodowałaby konieczność przyznania mu pomocy prawnej z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 w związku art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.