IV SA/Wr 113/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-04-12
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, utrzymująca się z zasiłków z pomocy społecznej i posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Ponadto, w sprawach z zakresu pomocy społecznej, strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych, co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (utrzymanie z zasiłków, niepełnosprawność, wydatki na leczenie). Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzył, uznając je za zbędne z uwagi na zwolnienie ustawowe.Rozstrzygnięcie
I. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podał, że jest osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo utrzymującą się z zasiłków z pomocy społecznej, w tym z zasiłku stałego, co potwierdził zaświadczeniem z pomocy społecznej. Dodał, że posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Ponosi wydatki związane z leczeniem. Czynsz najmu wynosi 181 zł pomniejszony o dodatek mieszkaniowy w kwocie 92,33 zł. Podał, że posiada mieszkanie socjalne o powierzchni [..] m2 i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżący jest osobą przewlekle chorą, utrzymującą się z niskich świadczeń z pomocy społecznej i nie posiadającą majątku przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów należało w pkt I sentencji przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło