IV SA/Wr 114/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-09
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca wykonujący przewóz osób bez wymaganego zezwolenia, ale nie będący właścicielem pojazdu i przekazujący całość zarobku innej osobie, może zostać obciążony karą pieniężną?Ratio decidendi
Kierowca wykonujący przewóz osób bez wymaganego zezwolenia jest zobowiązany do posiadania i okazania takiego zezwolenia, niezależnie od tego, czy jest właścicielem pojazdu, czy też przekazuje całość zarobku innej osobie. Ustawa o transporcie drogowym nakłada obowiązek posiadania zezwolenia na kierowcę, a naruszenie tego obowiązku skutkuje nałożeniem kary pieniężnej o bezwzględnie obowiązującym charakterze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na D. D. za wykonywanie przewozu osób bez wymaganego zezwolenia. Podczas kontroli drogowej D. D. nie okazał zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób, mimo że wykonywał odpłatne przewozy na linii miejskiej. Skarżący nie negował faktu wykonywania przewozów, ale twierdził, że nie był właścicielem pojazdu, nie czerpał bezpośrednio korzyści z zarobionych pieniędzy, a całość przekazywał T. P. Organ odwoławczy uznał, że okoliczności te nie mają znaczenia dla odpowiedzialności kierowcy.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi D. D. oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) Sędzia WSA - Marcin Miemiec Protokolant: - Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi D. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu osób bez zezwolenia I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata A. N. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł. tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], Komendant Wojewódzki Policji we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1 lit a), art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) oraz lp. 2.1 załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w W. z dnia [...] r., nr [...]o nałożeniu na D. D. kary pieniężnej w wysokości [...] ([...]) zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia.
Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji wynika, iż w dniu [...]r. podczas kontroli drogowej na ul. A. w W., kierowca samochodu marki "Ford Transit" nr rej. [...]- D. D., wykonując przewóz osób na linii miejskiej nr [...] relacji S. Z. - P. G., na żądanie funkcjonariusza Policji nie okazał zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób.
W związku z powyższym Komendant Miejski Policji w W., decyzją nr [...], nałożył karę pieniężną w wysokości [...]zł.
W złożonym odwołaniu D. D. wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Nie neguje faktu wykonywania odpłatnych przewozów pasażerów na linii [...]. Z zarobionych w ten sposób pieniędzy rozliczał się z T. P., który miał lada dzień otrzymać stosowne zezwolenie. Odwołujący się uważa, że nałożona kara jest rażąco wysoka i nie jest adekwatna do popełnionego czynu.
Organ odwoławczy uznał, że powyższe argumenty nie znajdują potwierdzenia w materiałach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Z akt sprawy wynika bowiem, że kierujący pojazdem D. D. użyczył samochód marki "Ford Transit" nr rej. [...]od właściciela pojazdu L.W., do celów prywatnych, nie informując go o zamiarze wykorzystania pojazdu do przewozu osób. W dniu [...]r. wykonując przewóz drogowy osób na linii komunikacji miejskiej nr [...] podczas kontroli drogowej, nie okazał wymaganego zezwolenia, czym naruszył przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Fakt prowadzenia zarodkowego przewozu osób, odwołujący się potwierdził podczas prowadzonego w [...]r. postępowania wyjaśniającego. Przyznał wówczas, że pobierał od podróżnych opłatę w wysokości [...]zł. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma znaczenia do kogo należał pojazd oraz kto nim obecnie dysponuje. Każde bowiem nawet jednorazowe, stwierdzone podczas kontroli, naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, skutkuje nałożeniem stosownej kary pieniężnej.
Z akt sprawy wynika, że odwołujący się nie mógł wykonywać przewozów na linii [...] w porozumieniu z T. P. i oddawać mu dziennego utargu, gdyż T. P. od [...]r. odbywał karę pozbawienia wolności.
Przeprowadzone postępowanie wykazało, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób na własny rachunek, co dało podstawę do nałożenia na niego kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z poz. 2.1 załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, w przypadku wykonywania przewozu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, organ nakłada karę pieniężną w wysokości 6.000 zł. Organ administracji nie ma wpływu na wysokość kary.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., D. D. podnosi, że jest ona niezgodna z prawem. Twierdzi, że nie był właścicielem pojazdu, o którym jest mowa w postępowaniu, nigdy od nikogo pojazdu tego nie użyczał oraz nie czerpał bezpośrednio korzyści z zarobionych pieniędzy. Zarobione pieniądze w całości przekazywał T. P., ten zaś płacił mu za jego pracę. D. D. wniósł o przesłuchanie T. P.. Skarżący nie zaprzecza, że wykonywał transport drogowy osób bez wymaganego zezwolenia. W konkluzji wywodzi, iż nie może odpowiadać "za nie posiadanie zezwolenia na nie swoją własność i nałożoną grzywnę".
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności decyzji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1 lit a), art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) oraz postanowienia załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452).
Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym, wymaga posiadania stosownego zezwolenia (art. 18 ust. 1). Norma wynikająca z przepisu art. 87 ust. 1 pkt 1 lit a) nakazuje, by podczas transportu drogowego przy wykonywaniu przewozów regularnych osób, kierowca pojazdu samochodowego m. in. posiadał i okazywał na żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że podmiotem zobowiązanym do posiadania wymaganego zezwolenia jest kierowca pojazdu samochodowego. W świetle powyższego nie ma zatem znaczenia okoliczność, iż pojazd, którym skarżący wykonywał regularny transport drogowy, nie stanowił jego własności. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak i z treści skargi wynika, że to skarżący, kierując pojazdem samochodowym marki "Ford Transit" nr rej. [...], wykonywał regularne przewozy osób bez wymaganego prawem zezwolenia.
Przepisy art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym stanowią, iż wykonywanie transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne naruszające obowiązki wynikające z ustawy, obwarowane zostały sankcją kary pieniężnej, której wysokość została ustalona w lp. 2.1. załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Powyższe postanowienia ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący (ius cogens), co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszeń tych przepisów, uprawniony organ zobowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący transport drogowy, czyli na kierowcę pojazdu, kary pieniężnej odpowiedniej wysokości w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy zawierające normy bezwzględnie obowiązujące znamionuje bowiem to, że ich zastosowanie nie jest zależne od woli adresatów, którzy nie mogą zmieniać postanowień tego rodzaju norm. Ocena stanu faktycznego sprawy, wskazuje, że kara pieniężna została wymierzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania T. . to Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż zgodnie z przepisem art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis art. 106 § 3 winien być traktowany jako wyjątek od zasady, że to organ administracji rozstrzygający w sprawie obowiązany jest, zgodnie z regułami kodeksu postępowania administracyjnego, zebrać cały materiał dowodowy niezbędny do ustalenia stanu faktycznego, będącego podstawą rozstrzygnięcia i dokonać pełnych ustaleń faktycznych, aby umożliwiało to Sądowi kontrolę legalności decyzji poprzez sprawdzenie, czy zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2005 r., II GSK 40/05, Lex nr 166068). Nie budzi natomiast żadnych wątpliwości teza, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2000 r., I SA 428/99, Lex nr 55767).
Ponieważ wszczęte skargą D. D. postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do postawienia organom administracji zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego, przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 250 powyższej ustawy oraz w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło