IV SA/Wr 118/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego w sprawie choroby zawodowej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 16 września 2015 r. Sąd oddalił skargę. Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 5 listopada 2015 r. (data wpływu 9 listopada 2105 r .) złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na to, że w przedmiocie zaskarżenia tego formularza, tj. w rubryce nr 3.1, skarżąca wskazała powyższy wyrok Sądu z dnia 16 września 2015 r. oddalający jej skargę, pismem referendarza sądowego z dnia 12 listopada 2015 r. zwrócono się do niej o wyjaśnienie, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmuje również ustanowienie fachowego pełnomocnika. Skarżąca pismem, które wpłynęło do Sądu w dniu 25 listopada 2015 r. podała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do pisma tego dołączyła kolejny urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (podpisany 2 listopada 2015 r., data wpływu do Sądu 25 listopada 2015 r.) i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zawarty w obu formularzach PPF i w piśmie nadesłanym wraz z drugim formularzem. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że jest osobą samotnie gospodarującą, inwalidą, utrzymuje się z emerytury w wysokości [..] zł netto. Wydatki związane z jej utrzymaniem wynoszą czynsz: [...] zł, prąd [..] zł, gaz [...] zł, woda [..] zł (co dwa miesiące), polisa ubezpieczeniowa [...] (opłata roczna), polisa PZU Życie [...] zł (opłata roczna), leki [...] zł. Wszystkie drobne oszczędności przeznaczyła na leczeniem, leki i dojazdy do lekarzy oraz na korespondencję urzędową i sądową. Często jest zmuszona kupować tańsze odpowiedniki leków. Ponadto z nadesłanego orzeczenia o stopniu znacznym niepełnosprawności wynika, że konieczne jest zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i że skarżąca wymaga opieki i pomocy innej osoby. Skarżąca wyjaśniła, że od [...] tego roku pobiera dodatek pielęgnacyjny z uwagi na wiek [...] lat życia. Nie posiada majątku ani oszczędności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze wiek skarżącej i jej zły stan zdrowia potwierdzony orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności oraz wysokość świadczenia emerytalnego i ponoszonych wydatków, a także brak majątku przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt I sentencji. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych wskazać należy, że skarżąca jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "c" powołanej ustawy, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych - zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a ustawy (co orzeczono w pkt II sentencji), który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 oraz art. 249a i art. 239 pkt 1 lit "c" w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.