IV SA/Wr 118/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-07-25
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która została odrzucona, a następnie wniesiono drugą, tożsamą skargę kasacyjną, która została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny, nawet jeśli wcześniej wniesiono tożsamą skargę, która została odrzucona. Nie przysługuje natomiast wynagrodzenie za czynności, które stały się bezprzedmiotowe, takie jak zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które zostało cofnięte. Wynagrodzenie powinno być ustalone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, z uwzględnieniem stawek maksymalnych i możliwości ich podwyższenia w wyjątkowych okolicznościach, jednakże brak jest podstaw do podwyższenia wynagrodzenia, gdy działania pełnomocnika nie przekraczają granic zwykłej staranności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona z powodu uchybienia terminu. Następnie wniósł zażalenie na to postanowienie oraz drugą, tożsamą skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej został przywrócony, a zażalenie cofnięte i postępowanie zażaleniowe umorzone. Druga skarga kasacyjna została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który ją oddalił. Adwokat wniósł o przyznanie wynagrodzenia za obie skargi kasacyjne oraz za postępowanie zażaleniowe.Rozstrzygnięcie
I. Odmówiono przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe; II. Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu 19 lutego 2016 r., w wysokości określonej przepisami; III. Odmówiono przyznania od Skarbu Państwa wynagrodzenia w kwocie przekraczającej kwotę określoną w pkt II; IV. Odmówiono przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu 14 stycznia 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, Ł. S. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. W. na decyzję [...] Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego we [..] z dnia [..]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego w sprawie choroby zawodowej postanawia: I. odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe; II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu [...] r., w wysokości [..] zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie [...]zł, czyli ogółem [...] zł; III. odmówić przyznania od Skarbu Państwa wynagrodzenia w kwocie przekraczającej kwotę określoną w pkt II; IV. odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 września 2015 r. oddalił skargę
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem z dnia 7 grudnia 2015 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata Ł. S.
Pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. pełnomocnik z urzędu sporządził skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu, która została złożona w Sądzie w dniu 14 stycznia 2016 r. k- 88. Skarga ta zawiera także wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych w wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu tej pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części k-90.
Postanowieniem Sądu z dnia 25 stycznia 2016 r. odrzucono powyższą skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia k-97.
Pismem z dnia 19 lutego 2016 r. pełnomocnik z urzędu wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 25 stycznia 2016 r. odrzucające skargę kasacyjną. W zażaleniu tym pełnomocnik wniósł także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych w wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu tej pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części k-112.
Odrębnym pismem z dnia 19 lutego 2016 r., złożonym tego samego w Sądzie, pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej k- 117, która została złożona już w Sądzie w dniu 14 stycznia 2016 r. i nadanie biegu tej skardze kasacyjnej lub skardze kasacyjnej załączonej do tego wniosku, czyli drugiej skardze kasacyjnej z dnia 12 stycznia 2016 r. złożonej w Sądzie w dniu 19 lutego 2016 r. k- 119. Skarga ta jest tożsama w treści i w dacie sporządzenia ze skargą kasacyjną złożoną w Sądzie w dniu 14 stycznia 2016 r. i a więc także zawiera tożsamy wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych w wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu tej pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części k-120.
Postanowieniem Sądu z dnia 8 kwietnia 2016 r. przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej wskazując, że złożenie przez pełnomocnika z urzędu w dniu 14 stycznia 2016 r. skargi kasacyjnej, czyli w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia o jego wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu oznacza, iż termin do dokonania tej czynności został zachowany.
Pismem Sądu z dnia 6 maja 2016 r. k- 164 zwrócono się do pełnomocnika z urzędu o oświadczenie czy wobec prawomocnego przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podtrzymuje zażalenie z dnia 19 lutego 2016 r. na postanowienie Sądu z dnia 25 stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, czy też je cofa, uznając w tej części postępowanie za bezprzedmiotowe.
Pismem z dnia 11 maja 2016 r. k- 168 pełnomocnik substytucyjny upoważniony przez pełnomocnika z urzędu oświadczył, że cofa powyższe zażalenie z dnia 19 lutego 2016 r. na postanowienie Sądu odrzucające skargę kasacyjną.
Następnie postanowieniem Sądu z dnia 2 czerwca 2016 r. umorzono postępowanie zażaleniowe wskutek cofnięcia powyższego zażalenia.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. nr SOU/778/6393/18 Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła do pełnienia z urzędu czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjny adw. D. C. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1624/16 oddalił skargę kasacyjną.
Z protokołu rozprawy przed NSA wynika, że stawił się na niej pełnomocnik z urzędu wyznaczony przez ORA w W. i oświadczył, że podtrzymuje skargę kasacyjną i wnosi o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały opłacone w całości lub w części. Wniosek tego pełnomocnika zostanie rozpoznany odrębnym postanowieniem.
Pismem z dnia 20 lipca 2018 r. złożonym w Sądzie w dniu 23 lipca 2018 r. pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 150 % stawki minimalnej podwyższonej o podatek VAT wobec prawomocnego zakończenia postępowania powyższym wyrokiem NSA z dnia 24 maja 2018 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 16 lipca 2018 r.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega, zawarty w zażaleniu i w skargach kasacyjnych oraz w opisanym wyżej piśmie z dnia 20 lipca 2018 r., wniosek pełnomocnika z urzędu wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką we W., o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714).
Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok w dniu 16 września 2015 r., a skarga kasacyjna została sporządzona pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. i wniesiona do Sądu w dniu 12 lutego 2016 r., zaś postanowienie Sądu odrzucające tą pierwszą skargę kasacyjną zostało wydane w dniu 25 stycznia 2016 r., a zażalenie na to postanowienie zostało sporządzone pismem z dnia 19 lutego 2016 r. złożonym tego samego dnia w Sądzie, wraz z drugą skargą kasacyjną i wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, więc skoro te środki zaskarżenia zostały wniesione przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) to należy stosować do postępowania w II instancji, obejmującego sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i wniesienie zażalenie, - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016 r. i na podstawie przepisu § 23 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. utraciło moc z dniem 2 listopada 2016 r.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udział w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z przepisem § 21 ust. 1 pkt 2 lit "d" rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w postępowaniu zażaleniowym 240 zł, a ½ tej opłaty, o której mowa § 4. ust. 1, stanowiąca podstawę ustalenia opłaty wynosi 120 zł.
Postanowienie Sądu z dnia 2 czerwca 2016 r. umarzające postępowanie zażaleniowe zostało wydane na podstawie art. 195 § 3 p.p.s.a. w związku z art. art. 161 § 1 pkt 1 i art. 197 § 2, z których wynika, że jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. W postanowieniu tym wskazano, że skoro strona skarżąca skutecznie cofnęła złożone zażalenie z uwagi na przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 195 § 3 w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 i art. 197 § 2 p.p.s.a..
Cofnięcie wniesionej do sądu skargi (skargi kasacyjnej), oznacza rezygnację strony z kontynuowania postępowania sądowoadminstracyjnego wywołanego tym środkiem prawnym i stanowi ono urzeczywistnienie zasady dyspozycyjności, umożliwiającej stronie rozporządzanie przedmiotem tego postępowania w ramach przysługujących jej na mocy obowiązujących przepisów uprawnień procesowych (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, s. 159).
Warunkiem uznania, że czynności dokonywane przez adwokata mieszczą się w ramach pomocy prawnej, za której koszty ponosi Skarb Państwa, jest zaliczenie ich do pomocy prawnej niezbędnej i efektywnej, adekwatnej do sytuacji strony (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 174/13, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyznanie zatem pełnomocnikowi wynagrodzenia powinna poprzedzać ocena, czy działania, które podjął stanowią rzeczywistą, adekwatną do określonej sytuacji procesowej i nieopłaconą przez stronę pomoc prawną, o której mowa w art. 250 § 1 ustawy.
W realiach niniejszej sprawy przyznanie wynagrodzenia w postępowaniu zażaleniowym wszczętym wniesieniem zażalenia na postanowienie Sądu odrzucające skargę kasacyjną z powodu jej wniesienia po upływie terminu zakończonym postanowieniem Sądu umarzającym to postępowanie zażaleniowe byłoby nieuzasadnione skoro odrębnym pismem wniesionym do Sądu, tego samego dnia co zażalenie (19 lutego 2016r.), pełnomocnik wniósł także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia do skargi kasacyjnej i wniósł skargę kasacyjną, a termin ten został przywrócony przez Sąd, a skarga kasacyjna została oddalona przez NSA.
W tej sytuacji sporządzenie przez pełnomocnika zażalenia nie zmierza do poprawy sytuacji prawnej skarżącego.
Z tych względów omawianego zażalenia nie można zakwalifikować jako pomocy prawnej, która jest w sprawie niezbędna.
Ponadto w zaistniałej sytuacji skoro pełnomocnik z urzędu skutecznie cofnął zażalenie zawarte w piśmie z dnia 19 lutego 2016 r., a więc zrezygnował z tego środka zaskarżenia to wniosek o przyznanie wynagrodzenia w postępowaniu zażaleniowym nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym zażalenie to stało się niecelowe i nie mogło przynieść zamierzonego skutku.
Z tych względów należało, w pkt I sentencji, odmówić przyznania wynagrodzenia za udział w postępowaniu zażaleniowym.
W dalszej kolejności rozpoznaniu podlega także wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzonej pismem opatrzonym datą 12 stycznia 2016 r.
Skarga kasacyjna, sporządzona pismem z dnia 12 stycznia 2016 r., została złożona do akt sprawy dwukrotnie, a pisma te są tożsame w treści, co potwierdza także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w którym pełnomocnik podał, że wnosi o przywrócenie termu do wniesienia skargi kasacyjnej, która została już złożona w Sądzie w dniu 14 stycznia 2016 r. (i następnie odrzucona przez Sąd) lub skargi kasacyjnej załączonej do tego wniosku.
Skoro pierwsza skarga kasacyjna, która wpłynęła do Sądu w dniu 14 stycznia 2016 r. k- 88 została prawomocnie odrzucona przez Sąd, a dopiero druga skarga kasacyjna tożsama w treści z tą pierwszą skarga kasacyjną, która wpłynęła do Sądu w dniu 19 lutego 2016 r. k- 119, została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem dnia 24 maja 2018 r., to za sporządzenie i wniesienie tej pierwszej skargi kasacyjnej nie przysługuje wynagrodzenie, gdyż wniesienie tego środka nie przyczyniło się wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Natomiast w odniesieniu do wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie drugiej skargi kasacyjnej, złożonej w Sądzie w dniu 19 lutego 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia k- 119 zastosowanie znajduje przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, zgodnie z którym opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, wszczętego po wejściu w życie nowego rozporządzenia do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł.
Natomiast w myśl § 4. ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b", czyli ½ opłaty maksymalnej w kwocie [..] zł, co stanowi kwotę [..] zł (1/2 x 360=180zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c".
Mając powyższe na uwadze, należało w pkt II sentencji przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu 19 lutego 2016 r. - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości [..] zł (wynagrodzenie: [..] zł + podatek VAT: [..] zł =[...] zł)
W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu wniósł jednak o przyznanie wynagrodzenia w wysokości obejmującej 150 % stawki minimalnej, a więc o przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej kwocie, mimo że rozporządzenie, które ma zastosowanie w sprawie, nie reguluje stawek minimalnych.
Ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. W przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego (post. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt III AKz 643/09, LEX nr 553823).
Orzeczenie to znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie mimo, iż nawiązuje ono do stawek minimalnych zawartych w poprzednim rozporządzeniu, według których należało ustalić wynagrodzenie za czynności podjęte przez pełnomocnika z urzędu, które nie mogło być niższe od tych stawek minimalnych. Rozporządzenie to przewidywało także możliwość podwyższenia stawki minimalnej, a rozporządzenie znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie w § 4 ust. 2 przewiduje możliwość podwyższenia opłaty, która wynosi ½ opłaty maksymalnej do wysokości opłaty maksymalnej, a więc tym samym, do kwestii podwyższenia wysokości opłaty, odnosi się stanowisko zawarte w powyższym orzeczeniu, że sąd może uwzględnić pewne nadzwyczajne, szczególne okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają diametralnie nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego.
Obecne nowe rozporządzenie nie zawiera bowiem co prawda pojęcia stawek minimalnych, lecz w przepisie § 4 ust. 1 stanowi jednoznacznie o ustaleniu wysokości opłaty. Zgodnie z tym przepisem opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Natomiast pojęcie tej opłaty reguluje § 2 pkt 1 tego rozporządzenia, w myśl którego koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia.
Z brzmienia przepisów § 4 ust 1 i § 2 pkt 1 nowego rozporządzenia wynika zatem, że obecnie "opłatą" z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest opłata w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4. Najniższa opłata wynosi więc co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (post. SA w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., II AKz 350/06, KZS 2006/10/21).
W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu został ustanowiony po wydaniu przez Sąd I instancji wyroku oddalającego skargę. Natomiast aktywność pełnomocnika z urzędu w postępowaniu w II instancji dotyczącym skargi kasacyjnej przejawiła się w zapoznaniu się z aktami sprawy przez upoważnionego aplikanta adwokackiego w dniu 12 grudnia 2015 r. i 9 marca 2016 r. i sporządzeniu pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. skargi kasacyjnej i wniosku z dnia 19 lutego 2016 r. o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W świetle powyższego, przyjąć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zasądzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej wynagrodzenia przekraczającego kwotę określoną w pkt II sentencji.
Powołać w tym miejscu należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1402/06 uchylający zaskarżony w tamtej sprawie wyrok Sądu I instancji oraz decyzje organów administracji obu instancji, w którym stwierdzono, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości stawki minimalnej Sąd ten wziął pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, mający swe źródła w niejasnym stanie prawnym, a także wkład pracy adwokata polegający na rzetelnym i wyczerpującym sporządzeniu skargi kasacyjnej, przez co walnie przyczynił się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
W niniejszej zaś sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w § 4 ust. 2 rozporządzenia, jak również przesłanki wskazane w powołanym wyroku NSA, które uzasadniałyby przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej kwocie.
Dokonanych bowiem w sprawie przez pełnomocnika czynności procesowych nie można uznać za inne, jak typowe - zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 838/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zarzuty zgłoszone w skardze kasacyjnej nie zostały uwzględnione przez NSA. Tym samym stopień przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy przez pełnomocnika nie przekraczał w związku z tym zwykłej staranności przy rozpatrywaniu tego rodzaju postępowań.
Istotne jest także, iż sam pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 20 lipca 2018 r. nie wskazał żadnych okoliczności mających uzasadniać przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości.
W tej sytuacji należało w pkt III sentencji odmówić przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie, tj. w zakresie przekraczającym kwotę, określoną w pkt II sentencji.
Natomiast w pkt IV sentencji należało odmówić przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu 14 stycznia 2016 r. i została odrzucona przez Sąd i jak już wyżej wskazano, wniesienie tego środka nie przyczyniło się wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, skoro NSA rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną do Sądu w dniu 19 lutego 2016 r.
Zatem pełnomocnikowi z urzędu przysługuje tylko jedno wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie dwóch tożsamych w treści skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy jedna z tych skarg, została odrzucona przez Sąd.
Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i "d" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 i rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło