IV SA/Wr 119/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-07-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest ważna, jeśli odwołanie strony zawierało braki formalne (brak podpisu), które nie zostały skutecznie usunięte?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli została wydana na podstawie odwołania, które zawierało istotne braki formalne (brak podpisu strony), a organ nie zastosował procedury wezwania do ich usunięcia zgodnie z art. 64 § 2 KPA. Brak podpisu na odwołaniu, jeśli nie zostanie usunięty w terminie, uniemożliwia nadanie mu dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
D. B. został orzeczony przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską jako zdolny do służby wojskowej (kategoria "A"). W odwołaniu skarżący podniósł, że nie mógł przedstawić wyników badań alergologicznych z powodu strajku lekarzy. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wezwała go do usunięcia braku formalnego odwołania (podpisanie go), czego skarżący nie uczynił w terminie. Następnie organ odwoławczy utrzymał w mocy swoje orzeczenie. Skarżący wniósł skargę do WSA, dołączając zaświadczenie alergologiczne.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność decyzji organu II instancji (Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W.). Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej I. stwierdza nieważność decyzji II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U nr 151, poz. 1595 ze zm.; dalej rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej) uznała D. B. za zdolnego do służby wojskowej przyznając mu kategorię "A".
Komisja stwierdziła, że D. B. jest zdolny do służby wojskowej, ponieważ stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznanie nie stanowi przeciwwskazań do czynnej służby wojskowej.
W złożonym odwołaniu D. B. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i podniósł, że ze względu na strajk lekarzy nie mógł przedstawić wyników badań przez lekarza alergologa, przez którego został zbadany dopiero 23 lipca 2007 r. i otrzymał skierowanie na testy alergologiczne, które odbędą się we wrześniu, ponieważ w tym okresie można uzyskać wiarygodne wyniki tych testów. Od kilku lat leczy się u lekarza rodzinnego, który przepisuje mu odpowiednie leki. Leki te dotychczas mu pomagały dlatego nie było potrzeby aby leczył się u lekarza alergologa. Zaświadczenia lekarskie przedstawi po wykonaniu testów. Wraz z odwołaniem złożył dwie recepty lekarskie z dnia 23 lipca 2007 r.
Pismem z dnia 13 września 2007 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wezwała D. B. do usunięcia braku formalnego w złożonym odwołaniu poprzez jego podpisanie w terminie siedmiu dni od daty jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone D. B. w dniu 20 września 2007 r.
D. B. pismem z dnia 21 września 2007 r. poinformował, że w związku z wcześniejszym odwołaniem przesyła wyniki badan lekarskich i zaświadczenie lekarskie.
Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu wskazano, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji medycznej nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W świetle wykonanych dla potrzeb orzeczniczych TWKL i RWKL we W. konsultacji lekarskich specjalistycznych alergologiczno-pulmonologicznych, a także z załączonej dokumentacji lekarskiej wynika, iż aktualnie istnieją podstawy do rozpoznania u poborowego sezonowego alergicznego zapalenia spojówek i błon śluzowych nosa bez cech obturacji w badaniu spirometrycznym oraz pokrzywki w wywiadzie mieszczącym się w zakresie pojęciowym § 30 pkt 4 i § 2 pkt 1 załącznika nr 2 rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej, co kwalifikuje do kategorii "A" zdolny do czynnej służby wojskowej.
Przedstawiona przez D. B. dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badających dla potrzeb orzeczniczych TWKL i RWKL we Wrocławiu lekarzy specjalistów w zakresie stwierdzanych schorzeń oraz stopnia ich nasilenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o zmianę kwalifikacji stopnia jego zdolności do służby wojskowej. Do odwołania dołączył zaświadczenie wystawione przez lekarza alergologa z dnia 5 lutego 2008 r. stwierdzające u niego od czterech lat objawowe alergiczne sezonowe zapalenie spojówek i nieżyt nosa od wiosny do późnego lata.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o dostarczoną przez skarżącego dokumentację medyczną oraz wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych. Kwalifikacji orzeczniczej dokonano adekwatnie do tych ustaleń, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej, co uzasadnia zakwalifikowanie do kategorii A zdolny do czynnej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Z treści przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) i na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153. poz. 1269) jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego.
W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji uwzględnia również okoliczności nie podniesione w skardze jako zarzuty, ale mające wpływ na tę ocenę, m. in. stanowiące przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.
Analizując akta administracyjne niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że odwołanie wniesione przez D. B. zawiera uchybienie formalne w postaci braku podpisu strony.
W rozdziale 10 kpa dotyczącym odwołań, brak jest bezpośredniej regulacji, jak winien postąpić organ odwoławczy w przypadku złożenia odwołania zawierającego uchybienia formalne, w postaci np. braku podpisu strony, ale zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 140 kpa w sprawach nieuregulowanych w art. 136 do 139 w postępowaniu przed organem odwoławczym mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
W myśl przepisu art. 64 § 2 kpa, który należałoby zastosować również do odwołań, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (w tym przypadku brak było podpisu strony) należy wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy rozpoznał odwołanie skarżącego, pomimo że nie wykonał on wezwania tego organu do uzupełnienia braku formalnego w tym odwołaniu poprzez złożenie własnoręcznego podpisu. Z akt sprawy wynika bowiem, że powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 września 2007 r. Zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia tego braku upłynął bezskutecznie w dniu 27 września 2007 r. Złożone przez skarżącego w organie odwoławczym pismo z dnia 21 września 2007 r., zawierające jego własnoręczny podpis, w którym podał, iż przedkłada wyniki badań lekarskich i zaświadczenie lekarskie nie uchyla wymogu złożenia własnoręcznego podpisu na wniesionym odwołaniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty w ustawowym terminie siedmiu dni, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania. W przypadku wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego brak taki powoduje, iż wniosek ten nie wszczyna postępowania administracyjnego, a to oznacza, ze sprawa nie może być merytorycznie rozpoznana (por. wyrok WSA w Warszawie z 1 marca 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 1770/04).
Brak podpisu na odwołaniu należy uznać zatem za brak istotny, tzn taki, którego nieusunięcie w ustawowym terminie uniemożliwia nadanie odwołaniu dalszego biegu.
W tej sytuacji stwierdzić należy, iż decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie odwołania zawierającego uchybienie formalne w postaci braku podpisu strony jest nieważna z przyczyny rażącego naruszenia prawa (art. 156 pkt 2 kpa).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozważyć konsekwencje prawne określone w art. 64 § 2 kpa wynikające z nieusunięcia w ustawowym terminie uchybień formalnych odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiedział się w związku z tym w kwestii zarzutów skarżącego, gdyż w zaistniałych okolicznościach stało się to bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja nieostateczna, do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (gdy wniesiono skutecznie odwołanie ) nie posiada przymiotu wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło