IV SA/Wr 125/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-06-12

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Małgorzata Masternak - Kubiak, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego przysługuje w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową, czy też tylko w części dotyczącej określenia stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową, gdyż kwestia ta jest regulowana przepisami prawa zabezpieczenia społecznego i podlega specjalnemu orzecznictwu, a nie sądownictwu administracyjnemu. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę jedynie w zakresie określenia stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Stan faktyczny
Skarżący B.K. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, z rozpoznaniem szeregu schorzeń. Organ I instancji stwierdził związek niektórych schorzeń ze służbą wojskową, a pozostałych nie. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, uznając, że niektóre schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Skarżący w odwołaniu i skardze kwestionował brak związku niektórych schorzeń ze służbą wojskową oraz brak naliczenia procentu utraty zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową; dalej idącą skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej 1) odrzuca skargę w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową; 2) dalej idącą skargę oddala. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2004 r. nr 214, poz. 1750 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2004 r. 151, poz. 1594 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004 r. nr 133, poz. 1422 ze zm), uznała B.K. zdolnym do zawodowej służby wojskowej - Grupa II kat. "Z", rozpoznając u niego: 1) chorobę wrzodową XII-cy w reemisji bez upośledzenia odżywiania (§ 43 pkt 5), 2) przepuklinę rozworu przełykowego (§ 46 pkt 3), 3) pourazowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego (§ 62 pkt 1), 4) chorobę dyskopatyczno-zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego (§ 34 pkt 2), 5) esowatą skoliozę kręgosłupa Th-L (§ 34 pkt 1), 6) upośledzenie widzenia barw (§ 14 pkt 5), 7) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 p. 1) oraz 8) zaburzenia nerwicowe z somatyzacją (§ 66 p. 2). Organ wojskowy stwierdził, że schorzenia opisane w punkcie 1 i 8 pozostają w związku ze służbą wojskową, a także, że schorzenie opisane w pkt 3 pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie przebytego wypadku, zaś pozostałe rozpoznane u B. K. schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W odwołaniu od tej decyzji B. K. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i podniósł, że schorzenia opisane w pkt 2, 4, 5 i 7, wbrew stanowisku organu I instancji, powstały w związku z wykonywaną służbą wojskową, a także, że nie został mu naliczony procent utraty zdrowia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., po rozpatrzeniu odwołania, w oparciu o art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 45 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr z 2004 r. Nr 133, poz. 1422), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Komisja podała, że w świetle zgromadzonych dokumentów nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika by właściwości i warunki służby wojskowej w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. Nr 62, poz. 567), miały wpływ na powstanie i przebieg schorzeń zakwalifikowanych według § 46 p.3, § 34 p.2, § 34 p.1, § 21 p. 1 z zał. Nr 2 do wyżej wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Nadto organ orzekający dodał, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skierowanie Dowódcy JW. Nr [...] w G. w celu określenia kategorii zdrowia żołnierzy odchodzących do rezerwy na podstawie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. (Dz. U. z 12004 r. nr 133, poz. 1422 ze zm.), a w związku z powyższym stosownie do załącznika nr 3 ww. rozporządzenia, w orzeczeniu nie określa się procentowej utraty zdrowia. W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B. K. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonym orzeczeniu. Wskazała ponadto, że sprawa ustalenia procentowej utraty zdrowia nie jest przedmiotem postępowania orzeczniczego zaś skarżący został skierowany w celu orzeczenia kategorii zdrowia żołnierza odchodzącego do rezerwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego, pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami) i poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422), jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Natomiast skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową podlegała odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nadto podkreślić trzeba, że w zaskarżonym orzeczeniu zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia stopnia zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że w pozostałym zakresie skarga nie przysługuje. W tej sytuacji skargę w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie neguje w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznanie: 1) chorobę wrzodową XII-cy w reemisji bez upośledzenia odżywiania (§ 43 pkt 5), 2) przepuklinę rozworu przełykowego (§ 46 pkt 3), 3) pourazowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego (§ 62 pkt 1), 4) chorobę dyskopatyczno-zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego (§ 34 pkt 2), 5) esowatą skoliozę kręgosłupa Th-L (§ 34 pkt 1), 6) upośledzenie widzenia barw (§ 14 pkt 5), 7) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 p. 1) oraz zaburzenia nerwicowe z somatyzacją (§ 66 p. 2) z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r., kwalifikują skarżącego do kategorii "Z" zdolności do zawodowej służby wojskowej. Jak wynika z treści odwołania oraz skargi, B. K. nie kwestionuje samych wyników badań, ani też nie przedstawia innych wyników mogących podważyć badania przeprowadzone przez organy. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło