IV SA/Wr 125/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. K. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: I. odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego; II. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S. K. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W dniu 20 sierpnia 2010 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku podał, że prowadzi z żoną i córką wspólne gospodarstwo domowe. Mieszkają w spółdzielczym, własnościowym mieszkaniu o powierzchni 58,2 m² i wszyscy posiadają poważne problemy zdrowotne, żona z córką mają orzeczone inwalidztwo. Dalej wskazał, że wraz z żoną otrzymują emerytury w kwocie odpowiednio 1.822,48 zł (brutto) i 1.366,76 zł (brutto), natomiast córka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i pobiera rentę socjalną w kwocie 593,28 zł (brutto). Oświadczył również, że posiada oszczędności, które przeznacza na leczenie żony i córki. Z kolei, co do opłat z tytułu utrzymania mieszkania podał, iż osiągają one wymiar 518,82 zł (mieszkanie – 368,78 zł, energia – 65,04 zł, gaz – 39,91 zł, telefon – 45,09 zł). Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Inspektoratu we W. dotyczące otrzymywania wyżej zadeklarowanych świadczeń. Dołączył również kserokopie faktur i dowodów wpłat potwierdzające oświadczone kwoty wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2010 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie siedmiu dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie danych wynikających z akt sprawy, m.in. zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków choćby na żywność, czy lekarstwa, szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków wnioskodawcy ze wskazaniem źródeł ich finansowania i załączeniem dowodów opłat, szczegółowych wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, informacji o korzystaniu z Pomocy Społecznej i innych form wsparcia państwowego oraz innych dokumentów i informacji, których treść może mieć znaczenie dla oceny wniosku skarżącego. Do Sądu skarżący nadesłał jedynie orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 września 2010 r. potwierdzające całkowitą niezdolność (do dnia 30 września 2010 r.) M.K. do pracy oraz własną kartę wypisu ze szpitala z dnia 21 września 2010 r. Jednocześnie oświadczył, że ksera rachunków za czynsz, media oraz zaświadczenia dotyczące miesięcznych dochodów przedstawił już wcześniej. Oświadczył, że całe emerytury wydaje na leki, żywność, środki higieny, zaś odzież kupuje tylko używaną. Nadto, po raz kolejny, podkreślił zły stan zdrowia członków swojej rodziny oraz swojego. Postanowieniem z dnia 18 października 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Natomiast w kwestii kosztów orzekł o bezprzedmiotowości wniosku w tym zakresie z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego od ich ponoszenia. Od tego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym zawarł jedynie argumentację dotyczącą meritum niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Według art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (tj. koszty sądowe i koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika) chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Do przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy ustawy określające przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Art. 244 § 1 p.p.s.a. mówi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Po myśli art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. ustanowienie radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uwzględniając sytuację materialną skarżącego uznać należy, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego. Jak wynika z przedstawionych przez skarżącego zaświadczeń wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących miesięcznego wymiaru emerytur jego i żony oraz pobieranej przez córkę renty socjalnej, otrzymują oni wspólnie kwotę 3.194,09 netto. Skarżący oświadczył również, że jest w posiadaniu pewnych oszczędności, które przeznacza na leczenie żony i córki. Z kolei, wskazując na koszty ponoszone z tytułu opłat za utrzymanie mieszkania, media podał kwotę 518,82 zł. Mając na uwadze powyższe, nie ulega wątpliwości, że kwota pozostała skarżącemu i jego rodzinie na miesięczne utrzymanie, nieuzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż w przypadku tego rodzaju stanu budżetu domowego nie można uznać, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny i to pomimo zgłaszanych przez skarżącego kłopotów zdrowotnych rodziny i ponoszonych w związku z nimi wydatków. Przy czym, podkreślić należy, że posiadając taką możliwość wnioskodawca nie podjął próby przekonania Sądu o wysokich nakładach pieniężnych na leczenie, nie przedstawił żadnych dowodów wydatków na koszty leczenia. Zrezygnował również, mimo wyraźnego pouczenia o tym, że w przypadku nie nadesłania dodatkowych informacji wniosek zostanie rozpoznany jedynie w oparciu o dotychczas nadesłane dokumenty, z przedstawienia stanu posiadanych rachunków bankowych, czym uniemożliwił w zasadzie ocenę swej rzeczywistej sytuacji materialnej. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 w związku art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji postanowienia. Z kolei, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.