IV SA/Wr 125/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-05-15
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska – Ilków, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, legitymująca się znacznym stopniem niepełnosprawności, która po opuszczeniu szpitala zamieszkuje w domu rodziców i jest pod ich opieką, może być uznana za osobę samotnie gospodarującą na potrzeby przyznania zasiłku stałego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, posiadająca opiekuna prawnego, który sprawuje pieczę nad jej interesami osobistymi i majątkowymi, nie może być uznana za podmiot samodzielnie prowadzący gospodarstwo domowe. Konieczność ścisłego współdziałania z opiekunem prawnym w codziennym funkcjonowaniu, pozostawanie na jego utrzymaniu oraz wspólne załatwianie spraw związanych z prowadzeniem domu przesądzają o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. W konsekwencji, dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, co uniemożliwia przyznanie zasiłku stałego.Stan faktyczny
Skarżący, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności, wystąpił o przedłużenie zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego dla rodziny oraz fakt, że skarżący, jako osoba ubezwłasnowolniona, nie może samodzielnie gospodarować. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób obliczenia dochodu rodziny i uznanie go za osobę prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. C., reprezentowanego przez opiekuna prawnego E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę w całości.
Wnioskiem z dnia 8 listopada 2017 r., który wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. tego samego dnia, skarżący M. C. działający przez swojego opiekuna prawnego E. C. wystąpił o przedłużenie wypłaty zasiłku stałego. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazywał na okoliczność, iż jest osobą pełnoletnią, całkowicie ubezwłasnowolnioną, legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, a po opuszczeniu szpitala [...] w miejscowości S. nadal samodzielnie gospodarującą. Podkreślał jednocześnie, iż po powrocie do domu rodzinnego zamieszkuje w osobnym pomieszczeniu i samotnie prowadzi gospodarstwo domowe.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta L. odmówiła przyznania zasiłku stałego dla M. C. od 8 listopada 2017 r.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż skarżącemu wnioskowane świadczenie z pomocy społecznej nie przysługuje, ponieważ miesięczny dochód na osobę w jego rodzinie (1.048,48 złotych) jest wyższy od kryterium dochodowego (514,00 złotych) warunkującego przyznanie zasiłku stałego. Organ ten wskazał ponadto, iż skarżący jako osoba całkowicie ubezwłasnowolniona jest pozbawiona zdolności do czynności prawnych, a konsekwencji nie może ona w sposób samodzielny gospodarować. Powyższe wynika także z ratio ustanowienia dla skarżącego opieki w osobie ojca E. C., który zobowiązał się tym samym do sprawowania pieczy nad skarżącym oraz składnikami jego majątku. W decyzji tej podkreślono również, że skarżący jest osobą chorą, wymagającą pomocy w codziennym funkcjonowaniu, niezdolną do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem oraz podejmowania racjonalnych decyzji połączonych z wzięciem za nie pełnej odpowiedzialności. W ocenie organu pierwszej instancji wszystkie powyżej wymienione okoliczności świadczą o niemożności prowadzenia przez skarżącego odrębnego gospodarstwa, co implikuje wniosek o konieczności jego pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i niespełnieniu tym samym przesłanek do przyznania zasiłku stałego.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący dnia 18 grudnia 2018 r. wniósł odwołanie zarzucając, że organ pierwszej instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który nie koresponduje ze stanem faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie. Skarżący podkreślił, że w domu rodzinnym zajmuje oddzielny pokój, jak również prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Skarżący dał również wyraz swojemu niezrozumieniu stanowiska organu pierwszej instancji, który podczas przebywania skarżącego w szpitalu orzekł, iż jest osobą samotnie gospodarującą, a po jego powrocie do domu rodzinnego stwierdził, iż brak podstaw do uznania, iż skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przywołał treść art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który statuuje przesłanki jakie muszą zostać spełnione, aby móc ubiegać się o przyznanie zasiłku stałego. Organ ten wskazał również na brzmienie art. 8 cytowanej ustawy i określone w nim kryterium dochodowe uzasadniające ubieganie się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, jak również zawierające definicję dochodu mającą zasadnicze znaczenie w procedurze ubiegania się o zasiłek stały. Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na dyspozycję art. 6 pkt 14 ustawy, zgodnie z którą rodziną są osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Organ wyjaśnił, że z poczynionych w przedmiotowej sprawie ustaleń, jak również ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż M. C. jest osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną, na skutek choroby [...] całkowicie ubezwłasnowolnioną, mającą ustanowionego opiekuna prawnego - ojca E. C. W związku z posiadaną jednostką chorobową skarżący od 1 września do 7 listopada 2017 r. podlegał hospitalizacji w Wielospecjalistycznym Szpitalu - Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Z. w związku z czym decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2017 r. otrzymał zasiłek stały. Po opuszczeniu szpitala wystąpił o taki zasiłek na dalszy czas.
W dalszej kolejności organ ustalił, iż skarżący zajmuje jeden pokój w mieszkaniu swoich rodziców E. i Z. C. Skarżący z uwagi na swój stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, a co więcej wymaga on stałej opieki ze strony rodziców. Kolegium wskazało również na dochody uzyskiwane przez poszczególnych członków rodziny, na które składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 złotych, kwota 300 złotych jaką E. C. otrzymuje tytułem sprawowania opieki nad skarżącym, emerytura E. C. sięgająca kwoty 1.628,85 złotych oraz świadczenie emerytalne uzyskiwane przez Z. C. w wysokości 1.063,59 złotych.
Jednocześnie organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie kwestia tak ustalonych dochodów nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżący nie kwestionuje bowiem źródeł, czy też wysokości kwot uzyskiwanych przez poszczególnych członków rodziny w stosunku miesięcznym. Natomiast okolicznością sporną jaka wyłoniła się na kanwie przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy skarżący wchodzi w skład jednej rodziny wraz ze swoimi rodzicami, czy też należałoby go zakwalifikować do kategorii osób prowadzących odrębne gospodarstwo domowe.
Odpowiadając na tak postawione pytanie, organ odwoławczy jednoznacznie stanął na stanowisku, iż brak jest podstaw by skarżącego uznać za osobną od swoich rodziców rodzinę. Na uzasadnienie powyższego organ wskazał na szereg okoliczności takich jak konieczność pomagania skarżącemu w wykonywaniu codziennych czynności służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb egzystencjalnych, jego życiowa niezaradność, fakt ubezwłasnowolnienia i ustanowienia opiekuna prawnego, czy też niedysponowanie przez skarżącego własnym dochodem, który pozwoliłby mu na samodzielne utrzymanie. Organ podkreślił, ze skarżący mieszka wspólnie z rodzicami, którzy pokrywają koszty wiążące się z prowadzeniem domu. Fakty te - zdaniem organu odwoławczego- przesądzają o zakwalifikowaniu skarżącego oraz jego rodziców jako jednej rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, wspólnie prowadzącej gospodarstwo domowe.
Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż miesięczny dochód trzech wymienionych powyżej osób sięga kwoty 3.145,44 złotych. Tak ustalony zasób pieniężny podzielony na trzy osoby daje kwotę 1.048,48 złotych na osobę. Ponieważ dochód ten przekracza kryterium dochodowe uzasadniające ubieganie się o udzielenie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej niemożliwym staje się przyznanie skarżącemu zasiłku stałego.
W końcowej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nadmienił, iż fakt uznania skarżącego za osobę samotnie gospodarująca w czasie jego pobytu w placówce leczniczej nie przesądza o konieczności podtrzymania takiego stanowiska po opuszczeniu przez skarżącego szpitala. Fakt, iż skarżący wrócił do rodzinnego domu, w którym zamieszkują jego rodzice, w tym opiekun prawny, nie może bowiem pozostawać bez wpływy na ocenę, czy skarżący jest w dalszym ciągu osobą samotnie gospodarująca, czy też - na skutek zmiany okoliczności faktycznych- pozostaje we wspólnym gospodarstwie z pozostałymi domownikami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji organu pierwszej oraz drugiej instancji wskazując na nieprawidłowości, jakie w jego ocenie zaistniały w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji kierował się przede wszystkim argumentacją użytą przez organ pierwszej instancji, jak również treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który jest nieadekwatny do stanu faktycznego jaki wystąpił w jego sprawie. Ponadto, skarżący wyraził pogląd, iż uzyskiwane przez członków jego rodziny świadczenia pieniężne takie jak dodatek pielęgnacyjny Z. C., zasiłek pielęgnacyjny skarżącego oraz wynagrodzenie ojca skarżącego za sprawowanie opieki prawnej winny zostać pominięte w procesie obliczania miesięcznego dochodu rodziny. Zdaniem skarżącego za powyższym przemawia także okoliczność, iż kwoty wynikające ze wskazanych źródeł nie są opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W dalszej kolejności skarżący podkreślił, iż zgodnie z zaleceniami lekarza [...] oraz Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w domu rodzinnym zajmuje on osobny pomieszczenie. Skarżący wskazał jednocześnie, że nie partycypuje w kosztach utrzymania domu z uwagi na brak wystarczających środków pieniężnych. Ze względu na chorobę skarżący nie jest bowiem zdolny do podjęcia zatrudnienia, a zatem jedynym jego dochodem jest zasiłek pielęgnacyjny, który tylko w niewielkim stopniu pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący zwrócił również uwagę na problemy zdrowotne, z jakimi borykają się poszczególni członkowie jego rodziny skutkujące koniecznością przyjmowania kosztownych środków farmakologicznych, jak również pozostawania pod stałą opieką lekarzy, co powoduje wzrost ich kosztów utrzymania. Skarżący przywołał również fakt, iż w okresie od 1 września do 7 listopada 2017 roku a zatem w czasie jego przebywania w placówce leczniczej dla osób [...] chorych otrzymywał zasiłek stały, co spotkało się z aprobatą organu odwoławczego przejawiającą się utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Dodatkowo Kolegium wskazało, iż nieopodatkowanie dochodów takich jak dodatek pielęgnacyjny, zasiłek pielęgnacyjny, czy też wynagrodzenie za sprawowanie opieki prawnej nie daje podstaw do pominięcia wymienionych kwot przy obliczaniu dochodu rodziny. Organ drugiej instancji podkreślił także, że trudna sytuacja rodziny skarżącego - wobec niespełnienia ustawowych przesłanek otrzymania zasiłku stałego - nie może uzasadniać udzielenia świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie znajduje uzasadnienia.
Na wstępie przypomnieć należy, iż stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium legalności, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że co do zasady kognicja sądów administracyjnych ogranicza się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, która wydana została z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bądź tez do uchylenia aktu administracyjnego w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd z urzędu bada rozstrzygnięcia organów administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami, podstawą prawną oraz wnioskami określonymi w skardze.
Rozpoznając niniejszą sprawę w oparciu o przywołane wyżej regulacje sąd uznał, iż organowi administracji publicznej nie można postawić uzasadnionego zarzutu naruszenia prawa materialnego, bądź też procesowego mogącego skutkować uchyleniem decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie kontrola organów administracji publicznej winna zostać dokonana w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisy sformułowane w ustawie o pomocy społecznej w brzmieniu po nowelizacji z 2 grudnia 2016 roku.
Organy administracyjne rozpatrujące wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku stałego dokonały prawidłowej egzegezy materialnoprawnych przesłanek, których spełnienie warunkuje przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Przesłanki te statuuje art. 37 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Natomiast stosownie do ust. 1 pkt. 2 cytowanego przepisu, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niedolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niedolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wskazać jednocześnie należy, że owo kryterium dochodowe określone zostało w art. 8 ustawy o pomocy społecznej i dla osoby samotnie gospodarującej wynosi ono 634 złotych, z kolei dla osoby w rodzinie plasuje się na wysokości 514 złotych miesięcznie.
Podstawową okolicznością podlegająca ustaleniu w kontrolowanej sprawie było to, czy skarżący może zostać potraktowany jako osoba samotnie gospodarująca, co dałoby podstawę - w razie spełnienia pozostałych przesłanek wynikających z dyspozycji art. 37 cytowanej ustawy - do przyznania mu zasiłku stałego. W ocenie sądu skarżący będący osobą chorą, mającą ustanowioną opiekę prawną, a w konsekwencji pozbawioną zdolności do czynności prawnej nie może zostać uznany za podmiot samodzielnie prowadzący gospodarstwo domowe. O niemożności przyznania skarżącemu takiego statusu świadczy przede wszystkim fakt, iż jako osoba posiadająca opiekuna prawnego nie ponosi wyłącznej odpowiedzialności za swój los. Odpowiedzialność ta spoczywa bowiem przede wszystkim na opiekunie prawnym skarżącego, który sprawuje pieczę nad jego interesami osobistymi oraz majątkowymi. Powyższe przesądza o konieczności ścisłego współdziałania skarżącego oraz jego opiekuna prawnego w codziennym funkcjonowaniu. Współdziałanie to polega niewątpliwie na pozostawaniu przez skarżącego na częściowym utrzymaniu swojego ojca będącego jego opiekunem prawnym, wspólne załatwiania spraw związanych z prowadzeniem domu, udzielanie przez opiekuna prawnego pomocy skarżącemu w wykonywaniu codziennych czynności oraz podejmowaniu życiowych decyzji, dbanie o jego stan zdrowia, czy też czuwanie nad przebiegiem procesu leczenia. Wskazać należy, iż skarżący z powodu choroby [...] jest pozbawiony możliwości zarobkowania, co oznacza iż nie można wymagać od niego podejmowania aktów staranności mających doprowadzić do pełnego usamodzielnia się. Skarżący pozostaje zatem na utrzymaniu rodziców, bowiem bez ich wsparcia finansowego nie byłby w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. Dodać należy, iż charakter relacji łączący skarżącego z jego rodzicami ma zasadniczo charakter stały, co stanowi kolejną cechę charakteryzującą prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego.
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wymienione okoliczności sąd uznał, iż skarżący jest osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami. Ścisłe współdziałanie skarżącego i jego rodziców w zapewnieniu podstawowych potrzeb życiowych między innymi mieszkaniowych czy żywnościowych powoduje, iż uznanie ich za rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt. 14 ustawy o pomocy społecznej wydaje się pozostawać właściwie poza sporem. Tym samym słusznie organy administracyjne wskazały, iż skarżący przekracza kryterium dochodowe określone dla osoby w rodzinie w art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej. Na miesięczny dochód rodziny skarżącego składa się bowiem zasiłek pielęgnacyjny skarżącego w wysokości 153,00 złotych, wynagrodzenie opiekuna prawnego skarżącego sięgające kwoty 300,00 złotych, jego emerytura w wysokości 1.628,85 złotych oraz emerytura matki skarżącego w kwocie 1.063,59 złotych. Po podzieleniu tak ustalonego zasobu pieniężnego na trzy osoby uzyskuje się kwotę 1.048,48 złotych, która niewątpliwie przekracza wartość 514.00 złotych stanowiącą kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie.
W tym miejscu podkreślić należy, iż decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją podlegającą dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej, a zatem decyzją o charakterze uznaniowym. Oznacza to, że organ administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie posiada żadnej swobody w zakresie udzielenia stronie tego rodzaju świadczenia z pomocy społecznej. Dopiero stwierdzenie kumulatywnego spełnienia przesłanek ukonstytuowanych w art. 37 ustawy o pomocy społecznej umożliwia przyznanie zasiłku stałego.
Z powyższych rozważań jednoznacznie wynika, iż ustalenie przez organ administracji publicznej, że skarżący jest osobą prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe ze swoimi rodzicami, a w dalszej kolejności że przekracza on kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie obligowało go do wydania decyzji odmownej w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Z tego też względu informacje dotyczące złej sytuacji rodzinnej skarżącego nie mogły zostać uwzględnione w procesie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w toku postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ administracji publicznej prawa mającego wpływ na wynik postępowania.
Należy również zauważyć, iż wobec treści art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie może ostać się argument skarżącego w przedmiocie nieuzasadnionego wliczenia do dochodu rodziny wszystkich dodatków uzyskiwanych przez jej członków, a niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych. Trzeba podkreślić, iż cytowany przepis zawiera transparentną regulację, która określa w sposób enumeratywny dochody, jakich nie uwzględnia się przy ustalania łącznego dochodu rodziny. Są nimi jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne, zasiłek celowy, pomoc materialna mająca charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawana na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartość świadczenia w naturze, świadczenie przysługujące osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; świadczenie pieniężne i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220); dochód z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego, świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatek wychowawczy, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575).
A contrario dodatek pielęgnacyjny, zasiłek pielęgnacyjny oraz wynagrodzenie za sprawowanie opieki prawnej wlicza się do dochodu ustalonego na potrzeby prowadzonego postępowania w przedmiocie udzielenia świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z dominującym stanowiskiem doktryny i judykatury dochód na gruncie ustawy o pomocy społecznej należy rozumieć jako każdy przychód niezależnie od źródła oraz tytułu jego uzyskania, z wyłączeniem odliczeń wyczerpująco w przywołanym akcie prawnym wymienionych.
Z tego też względu dochody wskazane przez skarżącego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pomimo ich nieopodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają uwzględnieniu przy obliczaniu łącznego dochodu rodziny.
Uzupełniająco należy dodać, iż fakt przyznania skarżącemu zasiłku stałego w okresie od 1 września do 7 listopada 2017 r., a zatem w czasie jego przebywania w placówce leczniczej dla osób [...] chorych nie stanowi gwarancji udzielenia tożsamego świadczenia w razie zmiany okoliczności faktycznych. Okolicznością, która niewątpliwie nie pozostanie bez wpływy na ocenę, czy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, czy też prowadzi wspólne ze swoimi rodzicami gospodarstwo domowe jest niewątpliwie opuszczenie szpitala i powrót skarżącego do rodzinnego domu. Konsekwencją hospitalizowania skarżącego było okresowe przerwanie więzi gospodarczej łączącej go z rodzicami. Skarżący został odseparowany od środowiska rodzinnego, co stanowiło podstawę do nadania mu statusu osoby samodzielnie gospodarującej. Jednakże w momencie powrotu skarżącego do rodzinnego domu miało miejsce reaktywowanie ich wcześniejszych stosunków rodzinnych charakteryzujących się wspólnym zamieszkiwaniem i gospodarowaniem. Po opuszczeniu placówki leczniczej skarżący nadal pozostaje osobą chorą, niezdolną bez wsparcia bliskich do samodzielnej egzystencji i należytego pokierowania swoimi postępowaniem tak, by zaspokoić wszystkie niezbędne potrzeby życiowe. Ta zmiana uwarunkowań życiowych, w jakich funkcjonuje skarżący po zakończonym okresie hospitalizacji zadecydowała o uznaniu go za osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym z jego rodzicami, a w konsekwencji uniemożliwiła przyznanie zasiłku stałego.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło