IV SA/Wr 126/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi L.G. E. W. sp. z o.o. z siedzibą w B. P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zapewnienia pracownikom możliwości odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej w trakcie przerw w pracy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589), po rozpatrzeniu odwołania [...] E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. P. od decyzji Nr 1 zawartej w nakazie z dnia [...] Nr [...] powołującej w podstawie prawnej art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589), art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm. oraz z 2007 r. Nr 181, poz. 1288), § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm. z 2007 r. Nr 49, poz. 330), zapadłej w sprawie zapewnienia pracownikom produkcji telewizorów, świadczącym pracę na liniach montażowych telewizorów ciekłokrystalicznych nr 5, 6, 7 i 8, możliwości odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej, z przeznaczeniem do chwilowego spoczynku, lub do spoczynku w momentach przestojów, przerw technologicznych lub braku elementów do montażu, w terminie do 31 stycznia 2008 r., Okręgowy Inspektor Pracy we W. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 27 sierpnia 2007 r. przeprowadzono kontrolę pracodawcy – [...] E. W. Sp. z o.o. w B. P. W trakcie kontroli w zakładzie produkcji telewizorów ciekłokrystalicznych inspektor pracy stwierdził m.in., że: "Na liniach montażowych nr 5, 6, 7 i 8 brak jest jakichkolwiek miejsc do siedzenia z przeznaczeniem do chwilowego spoczynku, lub do spoczynku w momentach przestojów, przerw technologicznych lub braku elementów do montażu. W czasie obchodu stanowisk pracy stwierdzono, że niejednokrotnie pracownicy w czasie chwilowych przerw w pracy, wynikających z przyczyn technologicznych lub z braku elementów do montażu, w celu chwilowego odciążenia mięśni i układu kostnego, opierali się o elementy linii montażowej, do spoczynku wykorzystywali różne elementy konstrukcyjne i elementy linii montażowej. Zauważono również, że pracownicy korzystający z chwilowego odpoczynku w pobliżu miejsca pracy widząc przedstawicieli pracodawcy podrywali się z zajętych miejsc." Powyższe ustalenia zostały przedstawione na fotografiach i opisane w protokole kontroli Nr [...]. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego, inspektor pracy wydał w dniu [...] nakaz, zawierający decyzję Nr 1, nakładającą na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikom produkcji telewizorów, świadczącym pracę na liniach montażowych telewizorów ciekłokrystalicznych Nr 5, 6, 7 i 8, możliwości odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej, z przeznaczeniem do chwilowego spoczynku, lub do spoczynku w momentach przestojów, przerw technologicznych lub braku elementów do montażu. Odwołując się strona wniosła o uchylenie decyzji Nr 1, podnosząc m.in. zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy, a także § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Dokonując analizy materiałów dowodowych zawartych w protokole kontroli Nr [...] (opis stanu faktycznego wraz z dokumentacją fotograficzną) Okręgowy Inspektor Pracy stwierdził, że pracodawca, mimo obowiązku wynikającego z § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, nie zapewnił pracownikom zakładu produkcji telewizorów, świadczącym pracę na liniach montażowych telewizorów ciekłokrystalicznych Nr 5, 6, 7 i 8 odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej. Stwierdzone uchybienie stanowiło więc wystarczającą przesłankę do wydania stosownej decyzji. Zarzut strony dotyczący braku podstawy prawnej do wydania kwestionowanego nakazu przez inspektora pracy oraz stwierdzenia, że nakaz wykracza poza podstawę ustawową, zaś nałożony obowiązek nie wynika z przepisów prawa ale jest wyrazem dowolnej interpretacji ze strony organu orzekającego, należy więc uznać za chybiony. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, do zakresu jej działania należy w szczególności nadzór i kontrola przestrzegania przez pracodawców prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie zaś z art. 11 pkt 1 tej ustawy inspektor pracy, w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jest uprawniony do nakazania pracodawcy usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym w nakazie terminie. Przepis zawarty w § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w sposób jednoznaczny nakazuje zapewnić pracownikom przy pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej. Należy wskazać, iż cel dla którego prawodawca zobowiązał pracodawcę do zapewnienia pracownikom miejsc do siedzenia w pobliżu miejsca pracy, zostanie wypełniony wówczas, kiedy pracownicy stale wykonujący prace w pozycji stojącej lub wymagającej chodzenia będą mieli możliwość skorzystania z miejsc siedzących w razie nagłej niedyspozycji, w przypadku krótkich postojów w procesie pracy z jednoczesnym kontrolowaniem procesów pracy. Taki pogląd wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 305/05 oddalającego skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, wydaną w przedmiocie nakazania pracownikom możliwości odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowy przepis zobowiązuje pracodawcę "...do zapewnienia pracownikom wykonującym stale pracę wymagającą pozycji stojącej lub chodzenia możliwości odpoczynku "wytchnienia" w "pobliżu miejsca pracy" i że nie ulega wątpliwości, że zwrot "w pobliżu miejsca pracy" obejmuje nakaz rozmieszczenia siedzisk blisko tegoż miejsca w znaczeniu przyjętym w prakseologii i teorii organizacji, tzn. blisko przestrzeni, w której pracownik wykonuje powtarzające się działania ze względu na przyjęty w danej jednostce podział zadań." Jak dalej zważył Sąd, "...celu zawartego w przepisie § 49 rozporządzenia nie mogą realizować pomieszczenia przeznaczone do odpoczynku dla pracowników spełniające jednocześnie rolę jadalni i pokoju śniadań usytuowane przy halach produkcyjnych. Wynika to nie z faktu, że pomieszczenia te znajdują się nawet w odległości kilkudziesięciu metrów od niektórych stanowisk pracy, ale przede wszystkimi z różnych funkcji realizowanych przez siedziska umieszczone w pobliżu stanowiska pracy i jadalni. Uwzględniając dorobek teorii organizacji i zarządzania można powiedzieć, że siedziska umieszczone w pobliżu stanowiska pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia służą realizacji tzw. wypoczynku spontanicznego - tzn. odbywanego w czasie pracy, połączonego z kontrolowaniem (pilnowaniem) jego przebiegu (por. T. Pszczołowski: Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, 1978, s.279)." Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK1263/06, oddalając skargę kasacyjną pracodawcy w tej sprawie. Jak dalej podał organ decyzyjny, bezpodstawnym należy uznać zarzut naruszenia przepisów proceduralnych poprzez wydanie nakazu bez uprzedniego wyznaczenia terminu celem zapoznania się z materiałem dowodowym oraz stwierdzenie, iż naruszono art. 130 kpa "poprzez błędne uznanie, że nakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu, pomimo tego, że brak jest podstaw ustawowych, a wg art. 130 § 3 kpa wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji administracyjnej." W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niemożności zapoznania się z materiałem dowodowym należy wskazać, iż w trakcie czynności kontrolnych prowadzonych przez inspektora pracy zapewniono czynny udział strony oraz pracowników upoważnionych do działania w imieniu pracodawcy, zatem strona na bieżąco informowana była o poczynionych ustaleniach. W odpowiedzi zaś na stwierdzenie, iż naruszono art. 130 kpa poprzez błędne uznanie, że nakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu, Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, że zarzut ten jest niezrozumiały, bowiem decyzja Nr 1 zawarta w nakazie z dnia [...] Nr [...] została wydana z terminem wykonania na dzień 31 stycznia 2008 r., który to termin widnieje bezpośrednio pod jej treścią. Mając na względzie przedstawione wyżej wyjaśnienia i zacytowane fragmenty uzasadnienia wyroku oraz uwzględniając wymagania art. 207 § 2 Kodeksu pracy stanowiącego, iż pracodawca obowiązany jest chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, Okręgowy Inspektor Pracy odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu [...] E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. P. zarzuciła, że narusza ona: - przepisy prawa materialnego, a konkretnie art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy, a także § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez bezzasadne uznanie, że istnieje konieczność zapewnienia odpoczynku pracownikom zatrudnionym przy liniach montażowych telewizorów ciekłokrystalicznych Nr 5, 6, 7 i 8 pomimo tego, że obowiązek ten został spełniony przez pracodawcę, co prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do nakładania dalej idących obowiązków na pracodawcę, - przepisy prawa materialnego, a konkretnie art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy, a także § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez bezzasadne przyjęcie, że pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia odpoczynku pracownikom celem chwilowego spoczynku lub do spoczynku w momentach przestojów, przerw technologicznych lub braku elementów do montażu, pomimo tego, że żaden z wyżej wskazanych przepisów nie stanowi podstawy do nakładania tego rodzaju obowiązku, co prowadzi do wniosku, że nakaz wykracza poza podstawę ustawową, zaś nałożony obowiązek nie wynika z przepisów prawa ale jest wyrazem dowolnej interpretacji ze strony organu decyzyjnego, - przepisy proceduralne, a konkretnie art.art. 6, 7, 8, i 11 kpa poprzez nałożenie w nakazie i zaskarżonej decyzji obowiązku, który nie zawiera precyzyjnego wskazania, na czym ma polegać zapewnienie możliwości odpoczynku "w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej", albowiem organ nie określił w sposób wymierny i zindywidualizowany zakresu pojęcia "pobliża miejsca pracy", co powoduje, że zaskarżony nakaz jest wyrazem naruszenia zasady zaufania do organów administracji, zasady wyjaśniania i przekonywania oraz zasady działania na podstawie przepisów prawa, - przepisy proceduralne, a konkretnie art..art. 6, 7, 8, 10 i 11 kpa poprzez wydanie nakazu bez uprzedniego wyznaczenia terminu celem zapoznania się z materiałem dowodowym przez stronę, - przepisy art. 128 w związku z art. 138 kpa poprzez brak odniesienia się do wszystkich stawianych zarzutów odwołania, - przepisy proceduralne, a konkretnie art. 80 i następne kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, która doprowadziła do uznania, że miejsca pracy zagwarantowane przez pracodawcę nie spełniają wymogów określonych w obowiązujących przepisów prawa, pomimo tego, że organ II instancji nie dokonał żadnej bliższej analizy w tym zakresie, ani nie dokonał oceny przydatności zapewnionych przez pracodawcę miejsc siedzących w części inspekcyjnej linii montażowych pod kątem obowiązujących przepisach prawa chociaż miejsca te spełniają takowe wymogi w zakresie zapewnienia odpoczynku w pozycji siedzącej. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Uzasadniając skargę wskazano, że obowiązek nałożony w zaskarżonej decyzji nie posiada podstawy ustawowej, a nadto został określony w sposób niewymierny i nieprecyzyjny. Organ I instancji nie miał podstaw, by nakładać obowiązek w sposób, który nie podlega kontroli organu II instancji, albowiem nie są znane przyczyny określenia obowiązku zapewnienia odpoczynku w ujęty w nakazie sposób. Przede wszystkim zważyć należy, że przepisy ustawowe i przepis rozporządzenia, na które powołuje się organ orzekający nie dają podstawy, by nakładać obowiązek zapewnienia odpoczynku celem chwilowego spoczynku, lub do spoczynku w momentach przestojów, przerw technologicznych lub braku elementów do montażu. Żaden z przepisów powołanych w nakazie nie daje podstawy do wyciągania takich wniosków, ani też do władczego wypowiadania się w tym zakresie. Przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i Kodeksu pracy zawierają tylko ogólne odniesienia do konieczności zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy ale nie zawierają żadnego upoważnienia do ujmowania obowiązku odpoczynku w sposób, w jaki to uczyniono. Również przepisy rozporządzenia odwołujące się do odpoczynku nie dają upoważnienia do przyjmowania tego rodzaju wniosku. Nadto pracodawca zapewnił już możliwość odpoczynku pracownikom, czego dowodzą wnoszone zastrzeżenia do protokołu kontroli. Ustawiono odpowiednie ławki w pobliżu linii montażowych Nr 1 - 7, zaś na linii Nr 8 planuje się również zapewnić miejsca siedzące i obowiązek ten spełniony zostanie do dnia 31 marca 2008 r. Ogólnikowe twierdzenia organu orzekającego, że skarżący nie zapewnił miejsc siedzących pracownikom jest twierdzeniem mało przydatnym do decydowania w obecnej sprawie, jako że nie stanowi żadnego wymiernego zarzutu wobec strony. Organ w dalszym ciągu nie potrafi w sposób jednolity i precyzyjny określić normy obowiązującej stronę, a przecież dopiero wówczas, gdy określi na czym ma polegać zapewnienie odpoczynku w "pobliżu" miejsca pracy, będzie mógł wyciągać negatywne konsekwencje dla strony. Forma wydanego w sprawie nakazu powoduje, że nie nadaje się on do wykonania, co stanowi poważne uchybienie. Nie wiadomo bowiem, kiedy zdaniem organu obowiązek pracodawcy zostałby wykonany oraz w jakich warunkach pracodawca zostałby postawiony pod dyktatem uznaniowości organu. Nie wskazano też całkowitej ilości ławek znajdujących się na terenie linii produkcyjnych, aby zobrazować szczegółowo rozmieszczenie ławek. Nie wskazano ile osób jednocześnie może odpoczywać na każdej z ławek. Nie przeprowadzono obliczeń, z których wynikałoby, jakie mogą być potrzeby odpoczynku dla każdego z pracowników według obowiązujących norm, choć § 49 ust. 3 powoływanego wcześniej rozporządzenia odsyła do Polskich Norm. Podkreślono, iż zapewnienie bezpieczeństwa produkcji poprzez swobodny dostęp do linii montażowych zakłóciłoby umieszczenie tam miejsc siedzących, co zupełnie bagatelizuje organ II instancji, a z tych właśnie przyczyn miejsca siedzące zapewniono w pobliżu w części inspekcyjnej. W niniejszej sprawie doszło też do naruszenia przepisów procedury ze względu na brak uprzedniego wyznaczenia terminu celem zapoznania się z materiałem dowodowym przez stronę. Do tej okoliczności organ II instancji nawet się nie ustosunkował, po raz kolejny nie rozpoznał wszystkich zarzutów odwołania. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie wskazując, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż poza kwestionowaniem ustaleń faktycznych i obowiązującego prawa skarżąca Spółka nie podnosi innych zarzutów poza tymi, które były przedmiotem postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. W myśl postanowień art. 24 zd. 2 Konstytucji RP: "Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy". Już sam fakt umieszczenia przepisów o ochronie pracy i nadzorze Państwa nad warunkami jej wykonywania w rozdziale I Konstytucji zatytułowanym "Rzeczpospolita", świadczy o randze, jaką ustrojodawca nadał tej instytucji w RP. Nadzór nad warunkami wykonywania pracy oznacza władcze wypowiadanie się o warunkach wykonywania pracy przez specjalnie kompetentny w tych sprawach organ, który chociaż nie jest organem zwierzchnim nad obydwiema stronami stosunku pracy ani nad którąkolwiek z nich, ma takie uprawnienia, jakoby był organem zwierzchnim. Nadzór nad wykonywaniem warunków pracy charakteryzuje się możliwością władczego kształtowania wyznaczonych prawnie elementów stosunków pracy, bądź warunków jej wykonywania. Zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 1 ustawy z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy – Dz.U. Nr 89, poz. 589). Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do decyzyjnego nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 11 pkt 1 powołanej ustawy). Każdy obywatel, zgodnie z art. 66 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ma bowiem prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a sposób realizacji tego prawa oraz obowiązki pracodawcy w tym zakresie określa ustawa. Rozwijając to stwierdzenie należy skonstatować, że sformułowanie, w myśl którego sposób realizacji określonego prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy Konstytucja wyraźnie pozostawiła organom władzy ustawodawczej. W tym przypadku tzw. "swoboda" ustawodawcy ma więc bardzo szeroki zakres, jest on bowiem uprawniony nie tylko do wprowadzenia ograniczeń prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, ale do określenia treści (zakresu) tego prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił: art. 11 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w brzmieniu: w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do : nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy: art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) mówiący, iż pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz § 49 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) wydany w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 23715 § 1 kodeksu pracy. Przepis ten stanowi, że przy wykonywaniu pracy wymagającej stale pozycji stojącej należy zapewnić pracownikom możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej. Powołane regulacje konstytucyjnoprawne wchodzą w skład systemu norm składających na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczeniu zdrowia i życia ludzkiego w warunkach pracy. Podstawowym składnikiem instytucji ochrony pracy są przepisy dotyczące obowiązków pracodawców w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników, przybierające postać prawa, którego przestrzeganie może być egzekwowane środkami przymusu państwowego. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy ponieważ obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełnienia świadczenia przez pracownika, niepodzielny, gdyż działania i zaniechanie innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp w miejscu pracy, realny – bowiem muszą być wykonywane w naturze, bez możliwości spełnienia zastępczego w postaci wypłaty równowartości nieotrzymanego świadczenia oraz podwójnie zakwalifikowany, gdyż są powinnościami ze stosunku pracy o charakterze zobowiązanym wobec pracownika i publicznoprawnym wobec państwa, którego wykonanie jest zabezpieczone nadzorem państwowym. Obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz osiągnięć nauki i techniki, o czym mowa w postanowieniach art. 207 kodeksu pracy. Decyzje inspektora pracy zostały wydane zgodnie z prawem. Organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej interpretacji przepisów prawa materialnego. Jaki wynika z akt administracyjnych sprawy, inspektor pracy w dniu 27 sierpnia 2007r. przeprowadził kontrolę w zakładzie [...] E. W. w B. P. podczas której stwierdził, że na liniach montażowych nr 5, 6, 7 i 8 brak jest jakichkolwiek miejsc do siedzenia z przeznaczeniem do chwilowego spoczynku lub do spoczynku w momentach przestojów, przerw technologicznych lub braku elementów do montażu. Kontrolę przeprowadzono w obecności osób upoważnionych do działania w imieniu pracodawcy. Stan faktyczny przedstawiono w protokole, z którym została zapoznana osoba reprezentująca podmiot kontrolowany (zob. str. 7, 10 protokołu nr [...]). W piśmie określonym "Zastrzeżenia do protokołu Inspektora Pracy nr rej. [...]" pracodawca wniósł zastrzeżenia do wspomnianego protokołu. Inspektor pracy w piśmie z dnia 12 października 2007r. odniósł się do zgłoszonych zarzutów. W wyniku stwierdzenia powyższego stanu faktycznego oraz w oparciu o § 49 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 26 września 1997r. który stanowi, że "przy wykonywaniu pracy wymagającej stale pozycji stojącej lub chodzenia należy zapewnić pracownikom możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej" inspektor pracy nakazał zapewnić pracownikom produkcji telewizorów, świadczących pracę na liniach montażowych telewizorów ciekłokrystalicznych nr 5, 6, 7 i 8 możliwość odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej z przeznaczeniem do chwilowego spoczynku lub do spoczynku w momentach przestojów, przerw technologicznych lub braku elementów do montażu. W przedmiocie zapewnienia pracownikom możliwości odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyraził pogląd w wyroku z dnia 26 kwietnia 2006r. sygn. akt IV SA/305/05. Uzasadnienie powyższego orzeczenia organ administracyjny przytoczył w zaskarżonej decyzji i piśmie procesowym z dnia 7 marca 2008r. Akceptując w pełni stanowisko w nim wyrażone Sąd w niniejszej sprawie nie uznał za wskazane jego ponowne powtarzanie. Warto jedynie dodać, że stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2007r. sygn. akt I OSK 1263/06 stwierdzając, iż przepis § 49 ust. 2 rozporządzenia z dnia 6 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy znajduje się w dziale IV dotyczącym procesów pracy w rozdziale 2 poświęconym organizacji stanowisk pracy. W rozdziale tym uregulowane są min. kwestie związane z wielkością stanowiska pracy i ich usytuowaniem. Tak więc obowiązek zapewnienia pracownikom odpoczynku w pobliżu miejsca pracy w pozycji siedzącej musi odnosić się do stanowiska pracy. (...). Miejsce odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu stanowisk pracy ma zapewnić pracownikom krótki odpoczynek, który nie powoduje przerwania procesu pracy, a w jego trakcie istnieje możliwość kontroli tego procesu (...). W tym stanie rzeczy skarga okazała się w zupełności chybiona nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone decyzje naruszyły powszechnie obowiązujące przepisy prawa w stopniu wymagającym usunięcie ich z obrotu prawnego. Stąd też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.